I SA/Gd 537/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Kolanowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lipca 2004 Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy z dnia 23 lutego 2004 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 537/04 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 lipca 2004 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie P. G. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. Podstawą wydanego rozstrzygnięcia był ustalony w sprawie, następujący stan faktyczny: Burmistrz Gminy decyzją z dnia 19 lutego 2003 r. ustalił P. G. podatek od nieruchomości za 2003 r. w kwocie 750,60zł. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na skutek złożonego odwołania, decyzją z dnia 10 września 2003 r. uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Stwierdziło bowiem, że w zebranym materiale dowodowym brak jest danych z ewidencji gruntów i budynków, jak również brak jest ustaleń w zakresie sposobu zaspakajania potrzeb mieszkaniowych podatnika. Organ pierwszej instancji ponownie wydał decyzję w dniu 14 października 2003r., która to decyzja ponownie została uchylona przez organ drugiej instancji. SKO w swojej decyzji z dnia 19 stycznia 2004 r. wskazało na potrzebę wykonania pomiaru budynku. Burmistrz Gminy wydał wobec P. G. decyzję z dnia 23 lutego 2004r. ustalając wysokość podatku od nieruchomości w kwocie 577,10 zł. Strona kwestionując wysokość podatku złożyła odwołanie. Wskazała w nim, że jest zameldowana w budynku w D. i w związku z tym budynek powinien być opodatkowany według stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych, a nie letniskowych, jak przyjął to organ podatkowy w zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, które są właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty, budynki lub ich części (art. 2 ust.l ww. ustawy). Podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów - powierzchnia tych gruntów, dla budynków - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy). W zaskarżonej decyzji organ podatkowy ustalił wysokość podatku, przyjmując do opodatkowania stawki właściwe dla budynków letniskowych (5,78 zł/m2) oraz dla gruntów przeznaczonych pod budownictwo letniskowe (0,15 zł/m2). Z kolei w myśl art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwanej dalej "ustawą" rada gminy określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że podatek ten nie może przekroczyć rocznie maksymalnych kwot określonych w treści tego przepisu ustanowionych dla poszczególnych kategorii nieruchomości. Przy określaniu wysokości stawek od gruntów rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, rodzaj prowadzonej działalności, rodzaj zabudowy, przeznaczenie i sposób wykorzystywania gruntu. Przy określaniu wysokości stawek, od budynków i ich części, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków (art. 5 ust.2 i 3). Ustanowiony w treści omawianego przepisu na 2003 r. limit wysokości stawki "od gruntów pozostałych" wynosił 0,30 zł od 1 m², od budynków mieszkalnych - 0,51 zł od 1 m² powierzchni użytkowej, od budynków pozostałych - 5,78 od 1 m². W § 1 uchwały Rady Miejskiej z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na obszarze gminy [...] określono stawkę podatkową dla gruntów przeznaczonych pod budownictwo letniskowe - 0,15 zł/m², od budynków letniskowych 5,78 zł od 1 m². Ustalone stawki nie przekraczały więc granic określonych w przepisach ustawowych. W przedmiotowej sprawie kwestią sporną było ustalenie, czy budynek będący własnością P. G. położony na działce nr 409/12 w miejscowości D. jest budynkiem letniskowym czy mieszkalnym. Organ odwoławczy przypomniał, że orzecznictwo administracyjne w kwestii zaliczenia budynku do kategorii budynków mieszkalnych bądź letniskowych nie jest jednolite. Kolegium przychyliło się do stanowiska, zgodnie z którym o zaliczeniu budynku do kategorii budynków mieszalnych bądź letniskowych przesądza ich podstawowa funkcja, która znajduje swój wyraz w usytuowaniu w miejscu przeznaczonym pod zabudowę danego rodzaju w planie zagospodarowania przestrzennego i w pozwoleniu na budowę, w którym określa się rodzaj obiektu budowlanego. Budynek będący w świetle tych kryteriów budynkiem letniskowym, nie może być uznany za budynek mieszkalny w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (wyrok NSA w Gdańsku z dnia 9.10.1992r., sygn. akt SA/Gd 1169/92, Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1994 r., nr 5, poz. 96; tak też w wyroku tegoż Sądu z dnia 18.04.2001 r., sygn. akt I SA/Gd 2767/00). Organ wskazał, że w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie znajduje się decyzja z dnia 15 marca 1995 r. w sprawie udzielenia P. G. pozwolenia na budowę budynku letniskowego na terenie działki ozn. geodezyjnie nr 409/12 położonej w miejscowości D. O wydanie pozwolenia na budowę budynku letniskowego wystąpili E. i P. G. podaniem z dnia 31 stycznia 1995. Ponadto, obowiązujący w dniu wydania pozwolenia na budowę miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał dla nieruchomości państwa G. zespół domków letniskowych. SKO stwierdziło, że jak wynika z decyzji o pozwolenie na budowę przedmiotowy budynek nie jest domem mieszkalnym, a budynkiem letniskowym. Fakt, że strona zamieszkuje w tym budynku, zdaniem Kolegium, nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, ta okoliczność nie decyduje bowiem o zaliczeniu budynku do kategorii budynku mieszkalnego. Na decyzję organu drugiej instancji, strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że Naczelny Sąd Administracyjny w swoich uchwałach z 22 kwietnia 2002 r. oraz z 1 lipca 2002 r., uznał za podstawowe kryterium zaliczające budynek letniskowy do kategorii budynków mieszkalnych – zaspakajanie podstawowych potrzeb właściciela i osób mu bliskich. Ponadto powołano wyrok wraz z uzasadnieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 1476/96 z 4 marca 1998 r. Skarżący stwierdził, że projekt techniczny budynku został wykonany zgodnie z warunkami jakimi musi odpowiadać budynek mieszkalny. Jedyną możliwością wybudowania tego budynku było uzyskanie pozwolenia jako budynku letniskowego. Skarżący podniósł ponadto, że dowodem w sprawie jest jego dowód osobisty ze stałym miejscem zameldowania i wniosek o zameldowanie, w którym urzędnik gminy potwierdził, że nadaje się on do zamieszkania na stałe. Budynek ten ma zatem charakter mieszkalny i w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych powinien być traktowany jako budynek mieszkalny. Do skargi dołączono: kopię artykułu z czasopisma Murator, kopię wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 4 marca 1998 r. oraz ksero dowodu osobistego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymało dotychczasową argumentację, dodając ponadto, że we wskazanych w skardze uchwałach NSA przyjęto niejasne kryterium podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Kolegium nie podzieliło poglądów NSA wyrażonych w tych uchwałach wskazując, że nie wiążą nie stanowią one źródeł prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Istota sporu sprowadza się zaklasyfikowania budynku stanowiącego własność skarżącego do jednej z kategorii budynków, o których mowa w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. różnicował maksymalne stawki podatkowe w zależności od zaliczenia budynku do określonej kategorii. Preferencyjną stawkę opodatkowania przewidziano dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), wyższe stawki opodatkowania przewidziano dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i zajętych na określone rodzaje działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b, c i d), a także dla pozostałych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e). Z akt sprawy wynika, że wymierzając skarżącemu podatek od nieruchomości zastosowano stawkę podatkową przewidzianą dla budynków pozostałych. Za rozstrzygające przyjęto bowiem to, iż budynek został wybudowany na terenie przeznaczonym pod zabudowę letniskową oraz na podstawie zezwolenia udzielonego na budowę domu letniskowego. Stanowisko to należało uznać za błędne i nie znajdujące oparcia w powołanych przepisach. Wybudowanie budynku na terenach rekreacyjnych oraz wskazanie w pozwoleniu na budowę, iż jest to budynek letniskowy, nie mogło zostać uznane jako przesądzające o tym, iż budynek nie mógł zostać zaliczony do kategorii "budynku mieszkalnego". Istotną bowiem cechą przesądzającą o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Konieczność zastosowania takiego kryterium wynika z faktu, iż w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zostało zdefiniowane pojęcie "budynek mieszkalny". Z tego względu dla wyjaśnienia tej kategorii opodatkowania należało posłużyć się wykładnią językową. Za wykładnią językową omawianych przepisów opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwałach składu pięciu sędziów NSA z dnia 17 października 2001 r., sygn. akt FPK 9/01, publ. ONSA 2002/2/poz. 64; z dnia 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt FPK 17/01, publ. ONSA 2002/4/poz. 143 i 1 lipca 2002 r., sygn. akt FPK 3/02, publ. ONSA 2003/2/poz. 50. W uchwałach tych wyrażono pogląd, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, jest kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Budynek letniskowy będzie mieścił się w pojęciu budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich) służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału). Sąd w składzie orzekającym podziela treść powołanych uchwał oraz argumentację służącą ich uzasadnieniu. Ponadto stwierdza, że zachowały one swoją aktualność również w stanie prawnym obowiązującym w 2003 r. Świadczy o tym również obecne orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 stycznia 2004 r., sygn. akt III S.A. 1314/03, LEX nr 149183). W rozpoznawanej sprawie istotnym będzie zatem ustalenie czy budynek w D. służy, jak podnosi skarżący, zaspokojeniu jego podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Organy podatkowe ponownie rozpoznając sprawę będą zobowiązane wziąć pod uwagę zgłaszane przez stronę okoliczności (wpis w dowodzie osobistym stałego zameldowania w spornym budynku). Brak jednoznacznych ustaleń w materiale dowodowym sprawy, pomimo podjęcia próby wyjaśnienia tej kwestii, upoważnia do wniosku, że zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zasad postępowania określonych w art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Mając to na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.