III SA/Wa 2933/05
WyrokWSA w Warszawie2006-05-10
Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek, Małgorzata Długosz-Szyjko, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, jeśli sprzedawca nie posiada kopii tych faktur, a jednocześnie nie uwzględnił wykazanej w nich sprzedaży i podatku należnego w swojej deklaracji VAT?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, jeśli sprzedawca nie posiada kopii tych faktur i jednocześnie nie uwzględnił wykazanej w nich sprzedaży i podatku należnego w swojej deklaracji VAT. Przepisy te mają charakter prewencyjny i porządkujący, mając na celu zapobieganie wyłudzeniom podatku VAT i ułatwiając pracę organów skarbowych. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego potwierdziło zgodność tych przepisów z Konstytucją w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego w analizowanym okresie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT przez przedsiębiorcę T. M. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia podatku z faktur wystawionych przez firmę S. Sp. z o.o., ponieważ sprzedawca nie posiadał kopii tych faktur i nie rozliczył wynikającego z nich podatku. Skarżący kwestionował tę decyzję, powołując się na prawidłowość wystawionych faktur i brak swojej odpowiedzialności za rozliczenia kontrahenta. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi T. M. – Przedsiębiorstwo [...] "C" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania z [...] października 2002 r. wniesionego przez T. M. - Przedsiębiorstwo C., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z [...] września 2002 r. określającą Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego, zaległości podatkowej oraz odsetek od zaległości - w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od stycznia do grudnia 2000 r.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż w trakcie kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w S., w zakresie podatku od towarów i usług za 2000 r., stwierdzono liczne nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku VAT za ten okres.
Na tej podstawie organ I instancji stwierdził, że:
- podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur wystawionych przez firmę S. Sp. z o.o. F, W., ul.[...], NIP [...], z uwagi na fakt, iż faktury te nie zostały potwierdzone kopią u sprzedawcy, jak również nie zostały uwzględnione w rejestrach sprzedaży, ani w deklaracjach VAT-7,
- podatnik zawyżył wysokość podatku naliczonego za marzec 2000 r. o kwotę 42,25 zł, z uwagi na dwukrotne zaewidencjonowanie podatku wynikającego z faktury z [...] marca 2000 r., wystawionej przez A. Sp. z o.o.,
- podatnik zawyżył wysokość podatku naliczonego za kwiecień 2000 r. o kwotę 24,25 zł, ponieważ dwukrotnie zaewidencjonował w rejestrze zakupu podatek wynikający z faktury z [...] kwietnia 2000 r. za nabycie usług hotelowych, tj. na podstawie faktury VAT i ponownie na podstawie duplikatu tej faktury,
- w rozliczeniu za marzec 2000 r., podatnik bezpodstawnie obniżył podatek należy o podatek naliczony w wysokości 915,95 zł, ponieważ nie posiadał oryginału faktury dokumentującej zakup,
- podatnik bezzasadnie obniżył podatek należny o podatek naliczony z faktur dotyczących nabycia usług noclegowych i gastronomicznych w rozliczeniu za II, III, IV, V, VI, VII i XII 2000 r.
- podatnik zawyżył podatek naliczony do odliczenia za grudzień 2000 r. o kwotę
718,57 zł, ponieważ w rejestrze zakupu zaewidencjonował fakturę z [...] grudnia
2000 r., wystawioną przez U. oraz ponownie zaewidencjonował część obrotów z tejże faktury,
- w rozliczeniu za grudzień 2000 r. podatnik przedwcześnie obniżył podatek należny o podatek naliczony z faktur VAT dokumentujących zakup towarów i usług dokonanych w styczniu 2001 r. i w tym miesiącu otrzymanych.
Mając na uwadze powyższe nieprawidłowości, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. określił T. M., na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm. - dalej ustawa o VAT), kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 r. w innej wysokości niż zadeklarowana w złożonych zeznaniach VAT-7.
W odwołaniu z [...] października 2002 r. Skarżący zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie art. 122, 180 i 181 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. - dalej O.p.), poprzez różną interpretację tych samych przepisów. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu odwołania skarżący zakwestionował jedynie pozbawienie go prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez S. Sp. z o.o. W jego ocenie, odliczenie podatku nastąpiło na podstawie prawidłowo wystawionych przez sprzedawcę faktur VAT. Zarówno wydanie towaru jak i zapłata za towar nastąpiła zgodnie z terminami umownymi. W ocenie Skarżącego, wyniki kontroli krzyżowej w firmie S. Sp. z o.o. nie mogą powodować jakichkolwiek konsekwencji związanych z zobowiązaniami podatnika, dysponującego prawidłowo wystawionymi oryginałami dokumentów. T. M. podkreślił, iż nie odpowiada za zobowiązania podatkowe firmy S. Sp. z o.o. oraz w żaden sposób nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za prawidłowość prowadzenia ksiąg podatkowych przez inne podmioty. Wskazał także, że prowadząc działalność gospodarczą prawidłowo prowadził ewidencję księgową na podstawie posiadanych dokumentów oraz prawidłowo dokonał odliczeń. Dlatego też, skoro organ kontrolny uzyskał potwierdzenie informacji o nierzetelności prowadzonej ewidencji przez S Sp. z o.o. winien zastosować w tej materii odpowiednie przepisy, nie zaś przenosić konsekwencje podatkowe na inne podmioty.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż zgodnie z art. 19 ust. 1 o VAT, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług. Z kolei zasada obniżania podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach dokumentujących zakupy towarów i usług, to jedna z podstawowych zasad konstrukcji podatku. Prawo to uzależnione jest od woli podatnika, ale nie jest bezwarunkowe. Ustawa określa szereg warunków, które spełnić musi podatnik, aby mógł skorzystać z tego prawa. Między innymi prawo to uzależnione jest od faktu, czy wystawca faktur posiada ich kopie. Organ II instancji wskazał, iż warunek ten wynika z ogólnej konstrukcji podatku od towarów i usług, ale także wprost z § 50 ust. 4 pkt 2 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 109, poz. 1245 z późn. zm., dalej – rozp. MF z 22 grudnia 1999 r.). Organ odwoławczy zauważył, iż powołane przepisy regulują przesłanki jakie muszą zostać spełnione, aby podatnik mógł skorzystać z przysługującego mu prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wyszczególniony w fakturze. Te przesłanki to: dokonanie przez sprzedawcę będącego podatnikiem podatku od towarów i usług czynności sprzedaży towaru, potwierdzenia tego faktu fakturą VAT, posiadanie kopii wystawionej faktury oraz wykazanie w złożonej deklaracji VAT-7 podatku należnego z niej wynikającego.
Kontrola przeprowadzona w firmie S. Sp. z o.o. ustaliła, iż zakwestionowane faktury VAT nie znajdują potwierdzenia w postaci kopii w tejże firmie. Spółka S., jako sprzedawca i wystawca faktur nie posiada ich w swojej dokumentacji. Wymienione faktury i wykazana w nich sprzedaż oraz kwoty podatku należnego nie występują w rejestrach sprzedaży, ani w deklaracjach VAT-7, nie zostały rozliczone przez sprzedawcę w urzędzie skarbowym. Żadna z tych faktur zakupu nie ma również odzwierciedlenia jako transakcja w paragonach kasy fiskalnej w dniu dokonania sprzedaży. W ocenie organu II instancji, podnoszone w odwołaniu argumenty, iż podatnik prowadził ewidencję księgową, na podstawie prawidłowo wystawionych dokumentów, a konsekwencje stwierdzonych nieprawidłowości winny dotyczyć wystawcy faktur, nie może zmienić faktu, iż w świetle w/w wymienionych przepisów, podatnik nie mógł pomniejszyć podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tychże faktur. Organ odwoławczy zauważył również, iż w złożonym odwołaniu skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji, z których wynika, iż firma S. Sp. z o.o. nie posiada kopii faktur, którymi dysponuje podatnik i które stanowiły podstawę obniżenia podatku należnego.
Zdaniem organu II instancji, nie bez znaczenia w sprawie pozostaje fakt, iż na wszystkich zakwestionowanych fakturach VAT znajdujących się u podatnika widnieje błędna nazwa wystawcy faktury, a mianowicie – S. Sp. z o. o. F. zamiast – S. Sp. z o.o.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił również, iż podatnik prowadząc działalność gospodarczą ponosi ryzyko podjętych decyzji, dotyczy to również doboru kontrahentów. Nie można zatem skutecznie twierdzić, iż zaskarżoną decyzją przerzucono odpowiedzialność ze sprzedawcy na nabywcę. Ponadto organ II instancji stwierdził, iż w sprawie nie naruszono art. 122, 180 oraz art. 181 O.p. Nie stwierdzono także podnoszonej w odwołaniu różnej interpretacji tych samych przepisów.
Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji również odnośnie pozostałych ustaleń tego organu, nie kwestionowanych przez podatnika w złożonym odwołaniu. Wskazał, iż dwukrotne odliczenie podatku naliczonego z tej samej faktury stanowi naruszenie art. 19 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 4 ustawy o VAT. Z kolei obniżenie podatku należnego o podatek naliczony z faktur dokumentujących zakup usług noclegowych i gastronomicznych stanowi naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 3b tej ustawy. Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż odliczenie podatku naliczonego w grudniu 2000 r. z faktur dokumentujących zakupy dokonane w styczniu 2001 r., na podstawie faktur otrzymanych również w tym miesiącu, jest przedwczesne i niezgodne art. 19 ust. 3a ustawy o VAT. Organ II instancji wskazał również, iż obniżenie podatku należnego o podatek naliczony, bez posiadania oryginału faktury, jest sprzeczne z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT oraz § 50 ust. 3 rozp. MF z 22 grudnia 1999 r.
W skardze z [...] września 2005 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, T. M. zarzucił zaskarżonej decyzji, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z 28 kwietnia 2004 r., w którym orzeczono, że przepisy ustawy o VAT i rozporządzenia Ministra Finansów, odmawiające prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdy kontrahent nie ma kopii faktury, są niezgodne z Konstytucją
(K24/03) oraz sprzeczne z wyrokiem WSA z dnia 13 sierpnia 2004 r., który również orzekł, że organ skarbowy nie może przerzucać na nabywcę towaru, odpowiedzialności za to, że sprzedawca nie zaewidencjonował faktury i nie rozliczył wynikającego z niej VAT (III SA 1482/03). Skarżący wskazuje jednocześnie, że organy podatkowe obu instancji naruszyły prawo materialne błędnie je stosując, gdyż pomimo ustalenia, że w aktach sprawy (tom karta 74-80) znajdują się faktury będące podstawą obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w firmie skarżącego, których kopie posiadał ich wystawca S. Sp. z o.o. W. ul. [...], NIP [...], odmówiły uznania powyższego za dowód świadczący na korzyść skarżącego w niniejszej sprawie - powołując się na okoliczność, że na oryginałach tych faktur po firmie (nazwie handlowej) sprzedawcy znajdowało się dodatkowo określenie F. oraz że raz wyraz S. był napisany przez "V" a nie przez "W".
Skarżący podniósł, iż nie miał żadnej możliwości zweryfikowania, czy faktury VAT, na podstawie których dokonał obniżenia podatku znajdują się w ewidencji księgowej sprzedawcy towaru oraz czy są one u niego przechowywane.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów nie zastosowania w sprawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego wskazał, iż podstawę prawną rozstrzygania w niniejszej sprawie stanowi § 50 ust. 4 pkt 2 rozp. MF z dnia 22 grudnia 1999 r. Przepis o identycznym brzmieniu, a mianowicie § 35 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994r. (Dz.U. Nr 133, poz. 688 zm.) w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, był przedmiotem kontroli ich konstytucyjności ze strony Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie SK 16/00 orzekł, że przepis ten jest zgodny z art. 32 ust. 1, art. 64, art. 84 i art. 92 oraz nie jest niezgodny z art. 21 Konstytucji. Przedmiotem kontroli konstytucyjności był również przepis § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. (Dz.U. Nr 154, poz. 79 ze zm.) o identycznym brzmieniu co zastosowany w sprawie § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 16 czerwca 1998 r. w sprawie U 9/97 orzekł, ze przepis ten jest zgodny z art. 92 oraz nie jest niezgodny z art. 217 Konstytucji. Natomiast Trybunał Konstytucyjny wyrokiem K 24/03 stwierdził niekonstytucyjność § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 22 marca 2002 r. w kontekście art. 32 a ustawy o VAT, który zaczął obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2003 r. Regulacja ta nie odnosi się do okresu, którego dotyczy rozpoznawana sprawa.
W odpowiedzi na skargę wskazano również, iż na wszystkich zakwestionowanych fakturach VAT znajdujących się u podatnika jako wystawca widnieje firma S. Sp. z o.o. F., W., ul. [...], NIP [...]. Z kolei akta sprawy (tom I karta 74-80) zawierają faktury będące podstawą obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przez Skarżącego, których kopie posiada ich wystawca S. Sp. z o.o. Faktury te zawierają prawidłową pisownię nazwy Spółki. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, faktury te nie były przez organy podatkowe kwestionowane.
Organ podniósł również, iż podstawą zakwestionowania odliczenia podatku naliczonego było naruszenie § 50 ust. 4 pkt 2 rozp. MF z 22 grudnia 1999 r., a nie błędna pisownia nazwy firmy na tych fakturach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 dalej – P.u.s.a.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej - P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie wyżej określone przesłanki nie zachodzą.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość odliczenia przez skarżącego podatku naliczonego wynikającego z faktur, na których jako wystawca widnieje firma S. Sp. z o.o. F. Organy podatkowe zakwestionowały bowiem prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur, powołując się na § 50 ust. 4 pkt 2 oraz ust. 6 rozp. MF z 22 grudnia 1999 r. Jednocześnie podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż zakwestionowane faktury VAT nie znajdowały potwierdzenia w postaci kopii u sprzedawcy. Przedmiotowe faktury i wykazana w nich sprzedaż oraz kwoty podatku należnego nie zostały uwzględnione w rejestrach sprzedaży tej Spółki, ani w deklaracjach VAT-7. Nie zostały również rozliczone przez sprzedawcę.
Wobec tak ustalonego stanu faktycznego, rozważania Sądu będą ograniczały się do kwestii zastosowania § 50 ust. 4 pkt 2 i ust. 6 powołanego rozporządzenia. Stosownie do tych przepisów, gdy nabywca ma fakturę lub fakturę korygującą niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego (ust. 4 pkt 2), jednakże tego przepisu nie stosuje się, gdy wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług (ust. 6). Z brzmienia tych przepisów wynika, że wyłączenie prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony następuje wówczas, gdy spełnione są jednocześnie dwie przesłanki: 1) podatnik ma fakturę niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy, 2) sprzedawca nie uwzględnił wykazanej w tej fakturze sprzedaży i podatku należnego w deklaracji dla podatku od towarów i usług.
Zauważyć należy, iż ustawodawca wyszczególnił tylko te dwie przesłanki i tyko od nich uzależnił prawo do odliczenia podatku naliczonego. W związku z powyższym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, nie mają znaczenia okoliczności, na które powołuje się skarżący tj., brak odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe firmy S Sp. z o.o. oraz prawidłowość prowadzenia przez nią ksiąg podatkowych. Podkreślić bowiem należy, iż przepisy dotyczące podatku od towarów i usług nie uzależniają prawa do odliczenia podatku naliczonego od tego rodzaju okoliczności.
Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy podatkowe w niniejszej sprawie wykazało, iż sprzedawca nie posiadał kopii faktur, których oryginały były podstawą odliczenia dokonanego przez skarżącego, jak również nie uwzględnił podatku z nich wynikającego w rejestrach sprzedaży, ani w deklaracjach VAT-7. Ponadto transakcje te nie znalazły odzwierciedlenia w paragonach fiskalnych z dnia dokonania sprzedaży.
W ocenie Sądu, tak ustalony stan faktyczny, na tle obowiązujących ówcześnie przepisów prawa, dawał pełną podstawę do rozstrzygnięcia sprawy w taki sposób, w jaki zrobiły to organy podatkowe w zaskarżonych decyzjach.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, zgodnie z którym zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z 28 kwietnia 2004 r. (K 24/03), wskazać należy na bogate orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, który wypowiadał się w kwestii odliczenia podatku naliczonego z faktur niepotwierdzonych kopią u sprzedawcy.
W wyroku z 16 czerwca 1998 r. (U 9/97) Trybunał Konstytucyjny uznał, że § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024) nie jest niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Treść § 50 ust. 4 pkt 2 rozp. MF z 22 grudnia 1999 r. jest identyczna z przepisem rozporządzenia, który był przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny.
Podobnie TK orzekł w wyroku z dnia 11 grudnia 2001 r. (SK 16/00) wskazując, że § 35 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r., który jest odpowiednikiem przedmiotowego § 50 ust. 4 pkt 2 jest zgodny z Konstytucją. To samo stwierdził w stosunku do § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. Oceniając zgodność z Konstytucją treści tych regulacji Trybunał Konstytucyjny zauważył, iż ich istotą jest to, by z punktu widzenia nabywcy pozbawić ekonomicznego sensu wszelkie działania polegające na fałszowaniu faktur VAT lub wchodzeniu w porozumienie ze zbywcą, który miałby niszczyć kopie faktur i nie płacić wynikających z nich zobowiązań. Dysponowanie przez podatnika - zbywcę kopią faktury, stanowi z jednej strony potwierdzenie zaistniałej transakcji i potwierdzenie jej zgodności jej podatkowo istotnych elementów przez obie strony. Posiadanie kopii faktury - nawet w sytuacji niezapłacenia podatku - stanowi potwierdzenie przez zbywcę podatku i podstawę do obciążenia go zobowiązaniem podatkowym. Regulacje te mają zatem znaczenie prewencyjne, mają czynić z góry nieopłacalnymi próby wyłudzenia w ten sposób zwrotu podatku VAT. Przepisy te mają również znaczenie porządkujące, co oznacza, iż ułatwiają działalność organów skarbowych. W sytuacji bowiem przedstawienia faktury VAT niepotwierdzonej kopią u zbywcy, organy skarbowe zwolnione są z badania w postępowaniu podatkowym, czy faktura została sfałszowana, czy też do uszczuplenia należności budżetu państwa doprowadził zbywca, który ukrył kopię faktury (rozważania Trybunału w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 grudnia 2001 r.).
Natomiast w wyroku z 27 kwietnia 2004 r. (K 24/03) TK stwierdził, iż § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, jest niezgodny z Konstytucją.
Należy przy tym zauważyć, że stwierdzenie niezgodności z Konstytucją § 48 ust. 4 pkt 2 przywołanego rozporządzenia Ministra Finansów nastąpiło tylko w odniesieniu do analizy stanu prawnego, który powstał po wejściu w życie art. 32a ustawy o VAT, czyli od 1 stycznia 2003 r., zaś rozstrzygnięcia organów podatkowych w analizowanej sprawie dotyczą stanu prawnego, w którym art. 32a tej ustawy nie obowiązywał. Przepis ten został dodany ustawą z 2002 r. (Dz. U. Nr 213, poz. 1803), a skreślony ustawą z 2004 r. (Dz. U. Nr 109, poz. 1162). Ponadto w punkcie 3 tego ostatniego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że niezgodność z Konstytucją tego przepisu nie stanowi podstawy do zwrotu podatku określonego w ostatecznej decyzji organów podatkowych lub uiszczonego w wyniku ich zastosowania. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, iż uznanie, że niniejszy wyrok rodzi skutki prawne wstecz mogłoby być ocenione jako naruszające zasadę równości wobec prawa, ponieważ do sytuacji faktycznych powstałych pod rządami dwóch wcześniejszych rozporządzeń niniejszy wyrok nie mógłby mieć zastosowania.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, iż rozstrzygnięcie organów podatkowych oparte zostało o przepisy konstytucyjne i nie narusza prawa. Wskazać można również, iż podstawą prawną zaskarżonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie decyzji były przepisy rozp. MF z 22 grudnia 1999 r., które nie zostały - do tej pory - poddane kontroli Trybunału Konstytucyjnego w tym względzie.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, zgodnie z którym organ II instancji naruszył art. 170 P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu wyroku WSA w Warszawie sygn. akt III SA 1482/03, wskazać należy, iż powyższy zarzut jest bezpodstawny. Zgodnie z powołanym artykułem, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przy czym podkreślić należy, iż powołany przez skarżącego wyrok nie dotyczył niniejszej spawy i wydany był w oparciu o odmienny stan faktyczny. Ponadto, podstawą uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji, było bowiem nienależyte ustalenie stanu faktycznego oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego. Z kolei w rozpoznawanej sprawie ustalenia faktyczne oraz postępowanie dowodowe nie były przez skarżącego kwestionowane.
Podsumowując, powtórzyć należy, iż podstawą odmowy odliczenia podatku naliczonego z zakwestionowanych faktur był - na podstawie § 50 ust. 4 pkt 2 i ust. 6 rozp. MF z dnia 22 grudnia 1999 r. - brak kopii tych faktur u sprzedawcy przy jednoczesnym nieuwzględnieniu podatku z nich wynikającego w deklaracjach VAT-7. Dlatego też, powołana przez organ odwoławczy okoliczność, różnej pisowni nazwy kontrahenta na zakwestionowanych i niezakwestionowanych fakturach, nie miała wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło