I FSK 1860/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Juliusz Antosik po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. Sp. z o. o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Rz 265/06 odrzucającego skargi S. Sp. z o. o. w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 14 lutego 2006 r. nr [...] z dnia 15 lutego 2006 r. nr [...] z dnia 16 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług w zgłoszeniach celnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Rz 265/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił 40 skarg Spółki z o.o. S. z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. w przedmiocie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług w zgłoszeniach celnych. Sąd podając motywy swego rozstrzygnięcia wskazał, że strona skarżąca winna była bez uprzedniego wezwania sądu uiścić należne wpisy stałe od wniesionych skarg. Sąd wskazał, że z uwagi na przedmiot prowadzonego postępowania przed organami podatkowymi wpis od skargi powinien być określony na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Od powyższego postanowienie skarżąca Spółka wniosła skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) naruszenie art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. w zw. z art. 219 § 1, art. 230 § 1 oraz art. 231 p.p.s.a. zdanie drugie, poprzez błędne zastosowanie, które prowadziło do bezpodstawnego odrzucenia skarg, 2) naruszenie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: Rozporządzenie) poprzez błędne jego zastosowanie, które prowadziło do bezpodstawnego odrzucenia skarg na decyzje, 1) naruszenie art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, 3) naruszenie art. 216 w zw. z art. 230 § 1 oraz art. 231 zdanie pierwsze p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie, 2) naruszenie § 1 rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie, 4) naruszenie art. 220 § 1 zdanie drugie w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a., poprzez błędne zastosowanie. W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że skargi powinny podlegać opłacie stosunkowej, gdyż zaskarżone decyzje dotyczyły należności pieniężnych. Wskazano, że przedmiotem zaskarżenia mogą być tylko akty bądź czynności z zakresu administracji publicznej. Dalej podniesiono, że w przedmiotowym postępowaniu organy celne zakwestionowały wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług obliczoną przez Skarżącą. Kwestią sporną w przedmiotowych sprawach jest zatem w każdym przypadku (tj. w każdym z postępowań, których dotyczą przedmiotowe skargi) wysokość należności pieniężnej - zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Z uwagi na powyższe, skarżąca Spółka powinna zostać wezwana przez sąd do uiszczenia należnych wpisów. W ocenie autora skargi kasacyjnej, WSA błędnie zastosował art. 221 w zw. z art. 219 § 1, art. 230 § 1 oraz art. 231 zdanie drugie p.p.s.a., co miało znaczący wpływ na wynik postępowania, tj. skutkowało nieuprawnionym odrzuceniem skarg przez WSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zarzuty zaprezentowane w skardze kasacyjnej należy uznać za uzasadnione. Na wstępie należy zauważyć, że kwestią o zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy jest ustalenie czy wpisem należnym od wniesionych skarg był wpis stosunkowy, czy też stały. Jednakże, żeby odpowiedzieć na to pytanie należy w pierwszej kolejności odnieść się do pojęcia "wartość przedmiotu zaskarżenia", gdyż właśnie ta wartość determinuje charakter oraz wysokość należnego wpisu. W myśl art. 231 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który jest jednym z przepisów regulujących kwestię wpisów, "wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały". Dychotomiczny podział obu kategorii spraw, nie jest jednak podziałem prostym, gdyż użyte w przepisie sformułowanie "...w sprawach, których - przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne..." jest wyrażeniem nieostrym i stanowi daleko idące uproszczenie. Należy również zauważyć, że ustawodawca w art. 215 p.p.s.a. nakazuje stronie w każdym piśmie wszczynającym postępowanie podać "wartość przedmiotu zaskarżenia". Z kolei w art. 216 p.p.s.a. ustawodawca podaje, że jeżeli "przedmiotem zaskarżenia" jest należność pieniężna, stanowi ona "wartość przedmiotu zaskarżenia". Takie sformułowanie przepisu rodzi pewne komplikacje, gdyż przedmiotem zaskarżenie nie mogą być należności pieniężne. Rację ma strona skarżąca, która mówi że przedmiotem zaskarżenia są wyłącznie akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. (zob. również B.Dauter, B.Gruszczyński , A.Kabat, M.Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Zakamycze 2005, s. 231). Dokonując literalnej wykładni przepisów należałoby dość do wniosku, że w sprawach sądaowadminsitracyjnych każde pismo strony podlegałoby opłacie stałej, gdyż przedmiotem zaskarżenia mogą być wyłącznie akty lub czynności organów administracji publicznej. Dlatego też, "przedmiot zaskarżenia" należy rozumieć szerzej, jako przedmiot postępowania objęty zaskarżonym aktem bądź czynnością, o którym mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Prawodawca o wiele zręczniej wypowiedział się w tej kwestii w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193), gdzie w § 1 wskazał, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem". Mając powyższe na uwadze, należy zatem stwierdzić, że kluczowe jest ustalenie co określały/obejmowały zaskarżone przez stronę decyzje. Z akt sprawy wynika, że wniesione przez stronę skarżącą skargi były środkami zaskarżenia od decyzji wydanych przez Dyrektora Izby Celnej w P. utrzymujących w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w R. Decyzje organu celnego I instancji zostały wydane w wyniku wszczęcia postępowania w sprawie określenia podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości w odniesieniu do towaru objętego zgłoszeniem celnym. Przedmiotem tych decyzji było zatem określenie Spółce prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Bez wątpienia decyzje tego typu obejmują swoim zakresem określoną należność pieniężną, a co za tym idzie skargi od tego typu decyzji będą podlegać wpisowi stosunkowemu. Podatek określony decyzję zawsze będzie świadczeniem pieniężnym. Natomiast kwestią drugorzędną dla ustalenia, czy zaskarżony akt obejmuje należności pieniężne, a zatem czy wpisem należnym jest wpis stały czy stosunkowy, jest to, czy strona skarżąca musi faktycznie zapłacić podatek wynikający z tejże decyzji. Odrzucenie wniesionych skarg wskutek przyjęcia przez Sąd I instancji, że wpisem należnym był wpis stały, stanowiło naruszenie art. 221 w związku z art. 230 i 231 p.p.s.a. , naruszało również § 2 ust. 6 wymienionego rozporządzenia. Z tych też powodów zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.