VI SA/Wa 1822/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi H. K. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia miejsca i warunków sprzedaży napojów alkoholowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Rady Gminy [...] na rzecz H. K. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że uchwała o której mowa w punkcie 1 nie podlega wykonaniu. Rada Gminy [...] uchwałą Nr [...] z dnia [...] marca 2005r. zmieniła swoją poprzednią uchwałę Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r. w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Zmiana wyrażała się uzupełnieniem § 1 uchwały Rady Gminy [...] Nr [...] określającego miejsca, w których nie mogą być usytuowane punkty sprzedaży alkoholu poprzez dodanie punktu d) wskazującego na teren stacji paliwowych jako miejsc zakazu sprzedaży alkoholu. Uzupełniono również § 2 pierwotnej uchwały określający, iż w przypadku obiektów wymienionych w pkt a) do d), punkty sprzedaży alkoholu mogą być lokalizowane w odległości nie mniejszej, niż 50 metrów od tych obiektów. Uchwała zmieniająca dodała do § 2 ust. 1 cyt. uchwały punkt e) wymieniający stacje paliwowe jako obiekty, wobec których musi zostać zachowany wymóg odległości. Skargę na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2005r. wniósł H. K., zarzucając temu aktowi naruszenie art. 14 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez wprowadzenie zakazu sprzedaży alkoholu na terenie stacji paliwowych nie wymienionego w przepisie, naruszenie art. 18 pkt 12 w/w ustawy przez cofnięcie skarżącemu zezwolenia mimo nieistnienia przesłanek z tego przepisu oraz naruszenie art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przez nierówne potraktowanie działalności gospodarczej skarżącego, gdy w [...] istnieje szereg punktów sprzedaży alkoholu, a miejsce ich nie zostało wymienione w uchwale i tylko w stosunku do skarżącego jako jedynego sprzedającego alkohol na stacji paliw zastosowano taki zakaz. Działający za Radę Gminy [...] wójt Gminy, wniósł o oddalenie skargi, skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego i zasądzenie od skarżącego kosztów na rzecz Gminy. W uzasadnieniu stwierdził, że podjęta uchwała jest zgodna z prawem, a motywem wiodącym dla jej podjęcia było stale wzrastające zagrożenie bezpieczeństwa i zakłócania porządku publicznego. Ponadto organ zauważył, że skarżącemu nie cofnięto zezwolenia, ponieważ takiego zezwolenia skarżący nie posiadał. Na wezwanie Sądu do sprecyzowania wniosku o skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego organ stwierdził, że proponuje, aby skarżący cofnął skargę, a uchwała zostanie zmieniona w sposób umożliwiający ubieganie się przez skarżącego o sprzedaż alkoholu. Na powyższą propozycję nie wyraził zgody skarżący, wyrażając przekonanie, że stanowisko organu jest warunkowe i niepewne, dlatego tylko dokonanie zmiany zaskarżonej uchwały stanowiłoby podstawę dla skarżącego do cofnięcia skargi. Skarżący na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wnosił o uchylenie zaskarżonej uchwały nr [...] Rady Gminy [...] i podkreślił, że od 1995r. sprzedawał na prowadzonej przez siebie stacji paliw piwo. Pełnomocnicy organu, wnosząc o oddalenie skargi, zakwestionowali tryb w jakim została złożona skarga, bowiem ich zdaniem skarżący nie dochował wymogu wezwania Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa, a treść wezwania przez niego złożonego różni się od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontroli sądowej podlegają zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi- p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Badając skargę w zakresie wynikającym z przywołanych wyżej przepisów, Sąd stwierdził, iż zaskarżona uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych narusza prawo, a zatem skarga podlega uwzględnieniu, choć z innych powodów, niż podane przez skarżącego. Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd nie podzielił wniesionych na rozprawie przez pełnomocników Gminy zastrzeżeń co do wadliwości trybu w jakim wniesiona została skarga. Stosownie do treści art. 52 § 4 p.p.s.a. w przypadku jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z przepisem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1991r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ) każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W takim przypadku, zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie, [...] skarżący, którego interes prawny nie był kwestionowany przez organ, skierował dnia 12 lipca 2005r. do Rady Gminy [...] pismo z prośbą o zmianę uchwały Nr [...] z dnia [...] marca 2005r. Mimo nieporadnego i niejako ugodowego sformułowania wniosku jego sens był jasno wyrażony - skarżący twierdził, że uchwała narusza jego prawa, ponieważ odnosząc się do wszystkich stacji paliw, praktycznie dotyka wyłącznie skarżącego i dlatego domagał się zmiany podjętego aktu. Skarżący otrzymał od Przewodniczącej Rady Gminy odpowiedź, z której wynikało w sposób jednoznaczny, że Rada nie przewiduje zmiany uchwały, którą podjęła po sformułowaniu w tym przedmiocie stanowiska przez Gminną Komisję rozwiązywania problemów alkoholowych, chcąc przeciwdziałać "patologicznym zjawiskom". Odpowiedź skarżący uzyskał dnia 29 lipca 2005r. zaś skarga do sądu administracyjnego wniesiona została dnia 24 sierpnia 2005r. a więc z zachowaniem terminu. Co do treści zaskarżonej uchwały, wprowadzającej zakaz sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie stacji paliwowych, to należy stwierdzić, iż katalog miejsc, w których zabroniona jest sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych jest zamknięty i określony w art. 14 ust. 1 pkt 1) - 6) ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz. U. z 2002 Nr 147, poz. 1231 ze zm. ). Zgodnie z tym przepisem zakaz obowiązuje, niezależnie od charakteru danego miejsca, na terenie szkół oraz innych zakładów i placówek oświatowo-wychowawczych i domów studenckich, na terenie zakładów pracy oraz miejsc zbiorowego żywienia pracowników, miejscach i czasie masowych zgromadzeń, w środkach i obiektach komunikacji publicznej oraz w obiektach zajmowanych przez organy wojskowe i spraw wewnętrznych, jak również w rejonie obiektów koszarowych i zakwaterowania przejściowego jednostek wojskowych. Jak stanowi art. 14 ust. 6 cyt. ustawy, w innych niewymienionych miejscach i obiektach lub na określonych obszarach gminy, ze względu na ich charakter, rada gminy może wprowadzić czasowy lub stały zakaz sprzedaży, podawania, spożywania oraz wnoszenia napojów alkoholowych. W rozpatrywanej sprawie Rada Gminy [...], ustanawiając na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ogólny zakaz sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie wszystkich stacji paliwowych, wykroczyła poza upoważnienie ustawowe, o którym mowa w tym przepisie, ponieważ kreowanie takich generalnych zakazów należy wyłącznie do ustawodawcy. Brak jest uzasadnienia dla przyjęcia, że wszystkie usytuowane na terenie gminy [...] stację paliwowe wraz z terenem, na którym się znajdują, spełniają przesłankę miejsca/obiektu, które ze względu na charakter tego miejsca winny zostać wyłączone z możliwości sytuowania tam punktów sprzedaży napojów alkoholowych. Jak wypowiedział się w analogicznej sprawie WSA w wyroku z dnia 3 marca 2004r. w sprawie sygn. akt IISA/Wr 2625/03, oddalając skargę gminy na orzeczenie nadzorcze wojewody - "nie wszystkie stacje paliw mogą być traktowane jako obiekty o szczególnym charakterze ani z punktu widzenia posługiwania się kategorią specjalistycznej placówki handlowej, ani też z punktu widzenia zapewnienia bezpieczeństwa porządku publicznego na stacjach paliwowych". W niniejszej sprawie sąd podzielił stanowisko wyrażone w przywołanym orzeczeniu WSA i mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. O niewykonalności uchwały orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 p.p.s.a