II OSK 1331/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-10-09

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Maria Czapska - Górnikiewicz, Leszek Kiermaszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania administracyjnego, powinien zbadać merytorycznie interes prawny strony, czy też może odmówić wznowienia postępowania wyłącznie na podstawie formalnych przesłanek, takich jak brak przymiotu strony czy uchybienie terminu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania, powinien zbadać, czy wnioskodawca posiada interes prawny w sprawie, nawet jeśli nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, a ocena tego interesu może wymagać merytorycznego rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania. Odmowa wznowienia postępowania na podstawie samych formalnych przesłanek, bez zbadania potencjalnego wpływu inwestycji na interesy prawne osób trzecich, może stanowić naruszenie przepisów prawa procesowego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie legalności obiektów budowlanych. Skarżący M. i M. W. domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie zostali prawidłowo powiadomieni o wcześniejszym postępowaniu i że ujawniono nowe okoliczności dotyczące legalności budowy kawiarni, która rzekomo graniczy z ich działką. Organy odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący nie są stronami postępowania, ponieważ ich działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, a także że nie zachowano terminu do złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy przedwcześnie stwierdziły brak interesu prawnego skarżących i nakazał ponowne zbadanie tej kwestii.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz ( spr.) sędzia NSA Leszek Kiermaszek Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 9 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 1086/05 w sprawie ze skargi M. W. i M. W. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie legalności obiektów budowlanych oddala skargę kasacyjną. II OSK 1331 / 06 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. W. i M. W. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie legalności obiektów budowlanych W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A., ostateczną decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie legalności istniejących obiektów budowlanych, usytuowanych na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w A.. W dniu [...] października 2003 r. do organu wpłynął wniosek M. i M. W. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...]. Zdaniem wnioskodawców, poprzez niedoręczenie im wydanej przez organ decyzji, jako stronie tego postępowania zostali pozbawieni czynnego w nim udziału. W sprawie zostały też ujawnione nowe, w ocenie wnioskodawców, a nieznane organowi w dniu wydawania decyzji okoliczności, w postaci braku decyzji budowlanych dla dwu budynków usytuowanych na działce nr [...] przy ulicy [...] w A.. Ponadto decyzja o umorzeniu postępowania została oparta na decyzji z dnia [...], zezwalającej R. i E. Ł. na budowę kawiarni w A. przy ulicy [...], nr ewid. [...], na podstawie której organ uzasadnił legalność obiektu realizowanego w części na działce nr [...], a którą to decyzję Wojewoda P. unieważnił decyzją z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. decyzją z dnia [...] odmówił wznowienia postępowania stwierdzając, że M. i M. W. nie posiadają przymiotu strony w myśl art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.- w dalszej części przywoływanej w skrócie k.p.a.). Decyzją z dnia [...] (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał, że działka nr ewid. [...], będąca własnością W. nie graniczy bezpośrednio z działką nr ewid. [...], na której znajdują się obiekty będące przedmiotem tego postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, argumentacja organu I instancji jest właściwa. W przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie postępowania wpłynął od podmiotu niebędącego stroną. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż wnioskodawcy nie wskazali w swym wniosku okoliczności, od której należałoby liczyć ustawowy miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie. Według organu II instancji w sprawie nie wystąpiły dwie z trzech ustawowych przesłanek wymienionych w art. 148 § 1 k.p.a., niezbędnych do wznowienia postępowania, z tego powodu wniosek o wznowienie postępowania winien był być rozpatrzony negatywnie, czyli poprzez wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. W skardze na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. M. i M. W. zarzucili jej rażące naruszenie przepisów prawa, t.j.: art. 28 k.p.a. w związku z art.5 ust. 1 pkt 1 lit. "e" i pkt 9 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), § 11 ust. 1, ust 2 pkt 2, § 12 ust. 1 pkt 1, § 323, § 324 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), art. 7 k.p.a., art. 8 i art. 9 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Według skarżących, roboty prowadzone przy budowie kawiarni na 2 działkach: przy ulicy [...] i ulicy [...], określone decyzją z dnia [...] stanowią jedno zadanie inwestycyjne w postaci jednej kawiarni (dyskoteki). Przy takim stanie faktycznym i prawnym, jak ustalony w decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, obiektywny interes prawny skarżących w sprawie, przynajmniej co do jednego budynku na działce przy ulicy [...] nr [...], jest oczywisty i niesporny, albowiem od strony południowej, kawiarnia realizowana na działkach [...] i [...] bezpośrednio graniczy z działką skarżących, a więc oddziałuje na zakres i stopień jej użytkowania. W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skargę należało uwzględnić, albowiem decyzje organów obu instancji naruszają przepisy prawa procesowego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż fakt, że działka M. i M. W. nie graniczy bezpośrednio z działką, której dotyczyło postępowanie w przedmiocie legalności budynków, nie powinien jeszcze pozbawiać skarżących możliwości wykazania ich interesu prawnego w tej sprawie, wobec treści art. 5 ust. 1 pkt 6 i 2 pkt 3 cyt. ustawy Prawo budowlane - w brzmieniu obowiązującym w czasie prowadzenia postępowania, którego wznowienia żądali skarżący. W niniejszej sprawie kwestia ta ma szczególne znaczenie, gdyż według strony skarżącej przedmiotem postępowania, którego dotyczyła decyzja o odmowie wznowienia, był między innymi budynek kawiarni (dyskoteki). Przedwczesne jest zatem stwierdzenie w decyzji o odmowie wznowienia postępowania, że M. i M. W. nie mieli w tym postępowaniu interesu prawnego. O tym, czy wybudowanie, użytkowanie lub utrzymywanie określonego obiektu budowlanego narusza interesy prawne osób trzecich można ostatecznie ustalić dopiero po dokonaniu merytorycznej oceny sprawy, a więc po wznowieniu postępowania. W konkluzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...] o odmowie wznowienia postępowania, naruszają przepisy art. 149 § 2 i 3 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę organy powinny zbadać, czy skarżący mieli interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...]. Powinno to nastąpić po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, gdyż dopiero na tym etapie dochodzi do ustalenia, czy istnieją w rzeczywistości podstawy wznowienia. Te z kolei ustalenia pozwolą na ocenę pozostałych zarzutów skarżących. Wskazując na powyższe okoliczności Sąd pierwszej instancji wobec naruszenia przytoczonych wyżej przepisów prawa procesowego uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.- zwanego dalej p.p.s.a.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie: - naruszenia art. 148 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 2 i § 3 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię, bowiem niezgodna z brzmieniem przywołanych norm prawnych jest interpretacja Sądu, iż wniosek o wznowienie zakończonego postępowania administracyjnego może być skutecznie złożony przez dowolny podmiot, a jego wpłynięcie do organu administracji publicznej obliguje ten organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, - naruszenie przepisu art. 135 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organy nadzoru budowlanego naruszyły normy kodeksu postępowania administracyjnego, gdy tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny całkowicie pominął fakt, iż z decyzji ostatecznej jednoznacznie wynika, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione dwie z trzech formalnych przesłanek do wznowienia postępowania, bowiem M. i M. W. nie zachowali miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe zarzuty kasacji organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniesionej kasacji wskazano, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie stwierdził, że wpływ obiektu budowlanego na interesy prawne osób trzecich można ustalić dopiero po dokonaniu merytorycznej oceny sprawy, a zatem po wznowieniu postępowania. Zdaniem organu we wstępnej fazie sprawy, po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania, organ administracji publicznej bada przesłanki podmiotowe i przedmiotowe wznowienia postępowania (analogicznie - wyrok z dnia 01.09.2000r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt III SA 2304/99 ONSA 2001/4/179.). To w tej fazie następuje ocena, czy podmiot, który złożył wniosek o zainicjowanie trybu wznowienia postępowania, legitymuje się statusem strony. Przepis art. 147 kpa wprost stanowi, iż wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. \/\/ykładnia zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 maja 2006r. sygn. akt II SA/Bk 1086/05 ze skargi M. i M. W., jest błędna. Niezgodna z brzmieniem przepisów art. 148 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 2 i § 3 k.p.a. W ocenie organu M. i M. W. nie są stronami postępowania administracyjnego, w sprawie legalności istniejących obiektów budowlanych, usytuowanych na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w A., gdyż działka wnioskodawców o nr ewid. [...] nie graniczy z terenem inwestycji. W sprawie obiektu kawiarni na działce o nr ewid. [...] jest prowadzone odrębne postępowanie administracyjne, w którym uczestniczą na prawach stron M. W. i M. W.. M. i M. W. we wniosku z dnia [...].12.2003r. oraz w odwołaniu z dnia [...].08.2005r. twierdzili, iż działka ich graniczy z terenem inwestycji, co powoduje że mają status stron. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, iż stronami są również właściciele tych działek, na które inwestycja ma wpływ. Stwierdzenie to, zdaniem organu, nie zwalnia jednak podmiotów, które składają wniosek o wznowienie postępowania powołując się na te okoliczność, od wykazania na czym polega wpływ realizowanej inwestycji na ich interes prawny. W takim stanie rzeczy to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania się interesem prawnym. Tymczasem wnioskodawcy, jak wywodzi autor kasacji, powoływali się wyłącznie na fakt, iż ich działka graniczy z terenem inwestycji, zatem organy nadzoru budowlanego badając formalne przesłanki do wznowienia (posiadanie statusu strony) brały tylko tę okoliczność pod uwagę; przy czym działka nr [...] nie graniczy z działką o nr [...]. Z tego powodu (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uważa, iż odmowa wznowienia zakończonego postępowania administracyjnego była uzasadniona. Zdaniem organu treść decyzji ostatecznej z dnia [...] (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazuje również, iż w przedmiotowej sprawie nie został zachowany przez wnioskodawców miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. M. i M. W. nie podali, kiedy dowiedzieli się o decyzji ostatecznej z dnia [...], a stwierdzenie że wnioskodawcy nie dopełnili choćby jednej formalnej przesłanki do wznowienia, wymienionej w art. 148 § 1 k.p.a. jest wystarczającą okolicznością do odmowy wznowienia. Należy przy tym wziąć pod uwagę iż w dniu [...] do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. wpłynął wniosek z dnia [...]. 07.2003r. M. i M. W. o przesłanie treści decyzji z dnia [...]. Powyższe okoliczności zostały pominięte w zaskarżonym wyroku. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wnioskodawcy M. i M. W. wnieśli o odrzucenie ewentualnie oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. W kontekście zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej i sposobu skonstruowania ich uzasadnienia, warto zwrócić uwagę na to, co stanowi istotę postępowania sądowoadministracyjnego i przypomnieć, na czym polega podstawowa różnica pomiędzy postępowaniem administracyjnym, a postępowaniem sądowoadministracyjnym. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem "w sprawie", czyli postępowaniem bezpośrednio rozstrzygającym o prawach i obowiązkach strony. Natomiast postępowanie sądowoadministracyjne, choć dotyczy wszelkich postępowań i czynności, jakie miały miejsce przy prowadzeniu postępowania administracyjnego (art. 135 p.p.s.a.), jak również nie jest ograniczone zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), to mimo wszystko nie przestaje być postępowaniem jedynie kontrolnym, mającym na celu usunięcie naruszeń prawa (art. 135 w zw. z art. 2 i art. 3 p.p.s.a.). Orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych nie zmierzają zatem do kształtowania materialnoprawnej sytuacji strony (nie rozstrzygają o zakresie jej praw i obowiązków), lecz orzekają o zgodności lub sprzeczności z prawem wydanych przez organ administracji publicznej orzeczeń bądź dokonanych czynności. Z tego względu wojewódzkie sądy administracyjne mogą decyzje administracyjne jedynie uchylać (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), stwierdzać ich nieważność (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub niezgodność z prawem (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), ale nie mogą ich zmieniać, czyli kształtować praw i obowiązków stron postępowania administracyjnego. Badanie dokonywane w ramach prowadzonej przez wojewódzki sąd administracyjny kontroli i wydane w jego następstwie orzeczenie ograniczone jest jedynie do kwestii zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia lub czynności organu. Wyznaczony przez ustawodawcę zakres kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych wręcz wyklucza jakiekolwiek rozstrzyganie w kwestiach materialnoadministracyjnych praw lub obowiązków stron postępowania. W tym stanie rzeczy wojewódzkie sądy administracyjne nie są ani upoważnione, ani uprawnione do wprowadzania korekt lub dokonania na nowo ustalenia stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, odmiennie niż to winien czynić organ administracji. Kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego przesądza o tym, że przedmiotem ustaleń faktycznych wojewódzkiego sądu administracyjnego jest m.in. to, czy w sprawie administracyjnej stan faktyczny został prawidłowo ustalony. Stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia administracyjnego okoliczności faktyczne nie pozostają zatem obojętne dla postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż w ramach przeprowadzanej kontroli sąd administracyjny bada czy w trakcie postępowania administracyjnego zostały ujawnione wszystkie istotne dla wydania decyzji okoliczności, czy były one przez organ uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia i w jaki sposób ocenione. Dlatego sąd administracyjny ma obowiązek zbadania wszelkich okoliczności faktycznych, tak dotyczących samego działania organu w toku wydawania orzeczenia, jak i tych, które były lub powinny były stać się jego podstawą faktyczną, ale badanie to jest badaniem jedynie kontrolnym, nie zaś kolejnym wyjaśnianiem i ustalaniem, tym razem przez sąd administracyjny, stanu faktycznego w zakresie właściwym dla potrzeb postępowania stricte administracyjnego. Jeszcze bardziej ograniczone, a co podkreślano na wstępie, jest postępowanie prowadzone przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sprowadza się ono bowiem jedynie do kontroli orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i (poza nieważnością) jedynie w granicach skargi kasacyjnej - art. 183 § 1 w zw. z art. 173 § 1 p.p.s.a. Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej i mając na względzie uwagi wyżej przedstawione w przedmiotowej sprawie trzeba stwierdzić, iż zarzuty kasacji nie mogą być uznane za trafne i to niezależnie od tego, że zostały one wadliwie sformułowane. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a., organ wskazał w kasacji na okoliczności faktyczne, które nie były przez niego przedstawione w kontrolowanej zaskarżonym wyrokiem decyzji. Artykuł 135 p.p.s.a. uszczegóławia zasadę niezwiązania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą, ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, oczywiście sprawy administracyjnej. Przepis ten w żadnym jednak wypadku nie upoważnia Sądu do dokonywania samodzielnych ustaleń faktycznych w sprawie i nie może organ oczekiwać, iż Sąd Administracyjny dokonana samodzielnych ustaleń w oparciu o akta administracyjne i to jeszcze przy niekompletnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. W konsekwencji więc nie jest uprawniony zarzut organu, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął fakt, że w przedmiotowej sprawie M. i M. W. nie zachowali miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Ta kwestia nie była bowiem przedmiotem ustaleń organu, który ograniczył się w zaskarżonej decyzji jedynie do wskazania, iż "wnioskodawcy nie wskazali okoliczności, od której należałoby liczyć ustawowy miesięczny termin do złożenia wniosku.". Nie była przedmiotem ustaleń organu też kwestia posiadania przymiotu strony przez skarżących, bowiem organ wydając kontrolowaną decyzję ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że skarżący poza powołaniem się na fakt sąsiadowania z nieruchomością objętą badaną decyzją, nie wykazali swego interesu prawnego w niniejszej sprawie. Wada zaskarżonego wyroku polega na tym, iż Sąd pierwszej instancji wyraźnie nie wskazał, iż to organ jest zobowiązany dokonać należytych w sprawie ustaleń, a jeśli dla dokonania tych ustaleń konieczne jest złożenia stosownych wniosków przez stronę to należy stronę tą do tego wezwać, pouczając przy tym o skutkach braku zastosowania się do takiego wezwania. Tak więc skoro w przedmiotowej sprawie, co wynika z akt sprawy, organ administracyjny nie badał wskazanych wyżej okoliczności, a w tym też tego, czy wnioskodawcy złożyli podanie o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 k.p.a., to dokonanie tej oceny przez Sąd, byłoby przesądzeniem z góry zagadnienia prawnego, które powinno być przedmiotem ustaleń organu administracyjnego. Organ dokonując ustaleń w sprawie winien też uwzględnić, iż we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie przytoczono różne podstawy wznowienia postępowania. Dokonanie przez Sąd ustaleń we wskazanym wyżej zakresie stanowiłoby w konsekwencji niedopuszczalne na gruncie prawa polskiego odwrócenie ról tych podmiotów prawa publicznego. Natomiast jest rzeczą oczywistą, że kwestie te powinny zostać zbadane w powtórnym postępowaniu administracyjnym, a przedstawianie uzupełnionego w stosunku do decyzji zaskarżonej stanu faktycznego przez organ i to w skardze kasacyjnej uznać trzeba za niedopuszczalne dla oceny zasadności zaskarżonego wyroku. W warunkach niniejszej sprawy nie jest też trafny zarzut kasacji dotyczący błędnej wykładni w zaskarżonym wyroku art. 148 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 2 i § 3 k.p.a. Stwierdzić należy, iż trafnie wskazano we wniesionej kasacji, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a., a także czy pochodzi od strony postępowania (art. 147 k.p.a.). Pominięto jednakże w kasacji fakt, że w sytuacji, gdy podstawę wznowienia ma stanowić przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a dokonanie ustaleń, z uwagi na brak oczywistości, co do stwierdzenia czy określony podmiot ma czy też nie ma przymiotu strony, wiąże się już z koniecznością przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, a więc oceny zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 145§ 1 pkt 4 k.p.a. Ustalenie zaś tego elementu następuje wyłącznie w postępowaniu rozpoznawczym, a to zgodnie z treścią art. 149 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 1998 r., I SA/Lu 551/97, niepublikowany). Na te z kolei okoliczności zaistniałe w warunkach niniejszej sprawy, zasadnie zwrócono uwagę w zaskarżonym wyroku. Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło