II OSK 1676/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-12-11

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Jerzy Bujko, Ludwik Żukowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy garaż o konstrukcji skręcanej, niebędący trwale związany z gruntem, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, a w konsekwencji czy jego budowa lub rozbudowa wymaga pozwolenia na budowę i czy podlega przepisom Prawa budowlanego dotyczącym samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że garaż, nawet o konstrukcji skręcanej i nietrwale związany z gruntem, jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, w tym tymczasowym obiektem budowlanym. W związku z tym jego budowa lub rozbudowa bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, a organ ma prawo nakazać rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jeśli inwestor nie spełni nałożonych obowiązków. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepisy Prawa budowlanego zostały prawidłowo zastosowane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki garażu wybudowanego przez B. i K. B. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorzy twierdzili, że przeprowadzili jedynie remont istniejącego garażu, jednak organy administracji i sąd pierwszej instancji uznały, że doszło do budowy nowego obiektu o powiększonych wymiarach. Skarżący w skardze kasacyjnej podnosili, że garaż o konstrukcji skręcanej, nietrwale związany z gruntem, nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego i nie wymaga pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Ludwik Żukowski Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. i K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 742/04 w sprawie ze skargi B.i K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. II OSK 1676 / 06 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wniesioną przez B. B. i K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nakazującą rozbiórkę garażu. W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 81 ust. 1 i 4 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową garażu z blachy profilowanej na posesji przy ul. [...] w G. w sąsiedztwie posesji przy ul. [...]. Organ administracji nakazał współwłaścicielom posesji przy ul. [...] - inwestorom garażu – B. i K. B. bezzwłoczne zabezpieczenie terenu budowy garażu przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na nich obowiązek przedstawienia w terminie do dnia [...] maja 2004 r. zaświadczenia o zgodności wybudowanego garażu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarzy projektu budowlanego obejmującego zakres robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia wybudowanego obiektu do zgodności z wymaganymi przepisami, w tym techniczno - budowlanymi wraz z wymaganymi uzgodnieniami oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że na działce przy ul. [...] zlokalizowany jest garaż o wymiarach 6 m x 3,40 m, w odległości 25 cm od ogrodzenia z posesją nr [...] przy ul. [...] i w odległości 25 cm od ogrodzenia z posesją przy ul. [...]. Wysokość garażu wynosi 2,30 m. Inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę przedmiotowego garażu. B. B. oświadczyła, że przeprowadziła jedynie remont garażu polegający na naprawie podwaliny, usunięciu resztek zniszczonej podwaliny, odtworzeniu podwaliny, renowacji i konserwacji garażu, umocnieniu kanału garażu bloczkami betonowymi. Organ uznał jednak, że wcześniejsze wymiary garażu 3,50m x 5,40m nie świadczą o tym, ażeby inwestorzy przeprowadzili remont garażu. Nadto wskazano, że usytuowanie garażu w odległości 0,25 m od granicy z posesją sąsiednią narusza przepisy określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt. 1 i art. 81 ust. 1 i 4 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę przedmiotowego garażu. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B. i K. B. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie postanowienia w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. Skarżący podnieśli, iż przedmiotowy garaż został wybudowany w 1979 r., a w 2003 r. przeprowadzono jego remont dostawiając jeden element przybliżając się do działki przy ul. [...]. Pierwotnie garaż miał kształt prostokąta, a obecnie ma kształt trapezu, stąd też różnica w wymiarach zauważona przez organ. Skarżący wskazali, iż w sprawie garażu wybudowanego w latach 70 - tych nie można orzec na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., gdyż zastosowanie winny znaleźć przepisy obowiązujące przed 1995 r. Rozpoznając odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że sami skarżący potwierdzili, że istniejący przed 2003 r. garaż został rozebrany na części, a na jego miejscu posadowiono ponownie garaż o zwiększonych wymiarach. Organ odwoławczy stwierdził, iż rozbiórka garażu wybudowanie nowego o powiększonych wymiarach nie stanowi remontu, lecz budowę nowego obiektu wymagającą pozwolenia właściwego organu. Wobec wzniesienia obiektu bez prawem wymaganego pozwolenia na budowę należało orzec rozbiórkę. W skardze na powyższą decyzję B. i K. B. wnieśli o uchylenie jej w całości. W uzasadnieniu wskazali, że błędnie określili, że stary garaż został rozebrany na części, podczas gdy faktycznie zdjęto i wymieniono przerdzewiałe blachy poszycia ścian bocznych zachowując elementy konstrukcyjne, które oczyszczono i zakonserwowano. Po przeprowadzonym remoncie garaż ma te same wymiary, co przed remontem. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżący rozebrali stary istniejący garaż i w jego miejsce wybudowali nowy. Powyższe ustalenie wynika z oględzin przedmiotowego garażu dokonanych w dniu [...] listopada 2003r., kiedy to skarżący oświadczyli, że przeprowadzili remont garażu i przedłożyli oświadczenie wykonawcy robót A. B., z którego wynika, że garaż posadowiony pierwotnie na podwalinie betonowej został zdemontowany i usunięte zostały resztki zniszczonej podwaliny. Następnie podwalina została odtworzona na nowo, w poprzednim kształcie i na niej postawiono garaż. Także sąsiad skarżących – P. B. podczas oględzin oświadczył, że [...] września 2003r. garaż został zdemontowany na części i wywieziony, po czym [...] września 2003r. został postawiony nowy garaż. W końcu fakt demontażu garażu potwierdzili sami skarżący w swoim piśmie z dnia [...] maja 2004r. Zdaniem Sądu rozebranie garażu na części i rozebranie resztek zniszczonej podwaliny betonowej, ponowne jej wykonanie i posadowienie na niej odnowionych części garażu o powiększonej powierzchni nie było remontem, bowiem stworzenie nowego obiektu budowlanego w miejsce poprzedniego uznawane jest za odbudowę, a nie za remont. Przedmiotowe roboty budowlane skarżący wykonali bez pozwolenia na budowę. Sąd pierwszej instancji stwierdził też, iż skarżący w wyznaczonym terminie nie wykonali nałożonych obowiązków, a konsekwencją tego zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego jest nakaz rozbiórki. Zatem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. Wskazując na okoliczności wyżej przedstawione Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.- zwanego dalej p.p.s.a.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli B. B. i K. B., zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: - art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016) poprzez jego zastosowanie, - art. 1 i art. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016) poprzez ich niezastosowanie, Mając na względzie powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Uzasadniając powyższą skargę kasacyjną autor kasacji stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w szczególności poprzez wadliwy wybór normy prawnej będącej podstawą orzeczenia Sądu. Zaskarżone orzeczenie Sąd oparł o jeden przepis prawny - art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, który został niewłaściwie zastosowany. Autor kasacji wskazał, iż Sąd I instancji opierając swoje orzeczenie o w/w przepis, nieprawidłowo odniósł go do obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę, o którym mowa w przepisie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, podczas gdy garaż znajdujący się na działce skarżących nie jest objęty zakresem przedmiotowym tegoż przepisu. Strona skarżąca wskazała, iż garaż ma konstrukcję skręcaną i nie jest trwale związany z gruntem. Zdaniem wnoszących kasację obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest garaż skarżących. Stan faktyczny, na którym Sąd oparł swoje orzeczenie dotyczy robót budowlanych w obiekcie budowlanym o wymiarach 6 x 3,40 m, o konstrukcji skręcanej, nie będącym trwale związanym z gruntem. Jednakże tak ustalony stan faktyczny nie znajduje odzwierciedlenia w przyjętym za podstawę orzeczenia przepisie art. 48 ustawy, bowiem przedmiotowy garaż nie jest obiektem o jakim mowa w art. 3 pkt. 1 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżących przedmiotowy obiekt nie mieści się w definicji obiektu budowlanego. W konsekwencji uznać należy, iż w mniejszej sprawie nie może mieć w ogóle zastosowania ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, bowiem jej zakres przedmiotowy określony w art. 1 stanowi, że ustawa Prawo budowlane normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach, a zatem przyjąć należy, iż ustawa nie znajduje zastosowania do obiektu, który nie jest obiektem budowlanym, za jaki uznać należy przedmiotowy garaż. Zdaniem autora kasacji skarżący bezpodstawnie zostali też wezwani postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...], na podstawie art. 48 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 2 i art. 81 ust. 1 i 4 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego do przedłożenia określonych dokumentów. W świetle powyższego skarżący stwierdzili, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo zastosował przepis art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, uznając, iż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, a to czyni niniejszą skargę kasacyjną uzasadnioną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Rozpatrując zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Prawa budowlanego należy w pierwszej kolejności stwierdzić, iż nie jest uzasadniony najdalej idący zarzut, który sprowadza się do tego, że przepisy Prawa budowlanego nie mają zastosowania do obiektu budowlanego "o konstrukcji skręcanej, nie będącego trwale związanym z gruntem", a który to obiekt jest przedmiotem niniejszej sprawy. Mając na względzie stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji, to według art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) ustawa ta normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowania, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych. Obiektami budowlanymi są także tymczasowe obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem (art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego). Tego stanowiska nie podważają argumenty zawarte we wniesionej kasacji odwołujące się do pojęcia obiektu budowlanego zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia z dnia 30 grudnia 1999 r. (Dz. U. Nr 112 poz. 1316 ze zm.) w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB). Z zawartej we wskazanym wyżej rozporządzeniu definicji obiektu budowlanego wynika, iż jest to konstrukcja połączona z gruntem w sposób trwały, wykonana z materiałów budowlanych i elementów składowych, będących wynikiem prac budowlanych. W tymże rozporządzeniu stwierdzono jednak też, że "budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Przystosowane są do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów", a "za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione". Przyjmując tok rozumowania przedstawiony we wniesionej skardze kasacyjnej stwierdzić należy, iż skoro wiatę uznaje się za obiekt budowlany to tym bardziej garaż, o jakim mowa w przedmiotowej sprawie. Tak więc pojęcia zdefiniowane w cytowanym wyżej rozporządzeniu w żadnym wypadku nie upoważniają do innego zdefiniowania obiektu budowlanego niż zawarto to w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W tym stanie rzeczy nie są trafne zarzuty skargi kasacyjnej co do tego, że przedmiotowy garaż nie jest obiektem budowlanym, a tym samym iż Sąd pierwszej instancji uchybił dyspozycji art. 1 i art. 3 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie. Wobec tego nie można też podzielić stanowiska skarżących, iż w tej sprawie nie było wymagane pozwolenie na budowę. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest też zasadny zarzut kasacji dotyczący uchybienia art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie. Wnoszący kasację nie kwestionowali istotnej dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy kwestii, a mianowicie niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. O tych obowiązkach skarżący byli informowani i jak wynika z niezakwestionowanych ustaleń Sądu pierwszej instancji obowiązków tych nie zrealizowali. Konsekwencją zaniechania przez skarżących zrealizowania nałożonych na nich obowiązków było wydanie w oparciu o przepis art. 48 ust.1 Prawa budowlanego decyzji kontrolowanej zaskarżonym wyrokiem. Zważywszy na przedstawione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając brak zasadności zarzutów skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło