II OSK 1430/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-06
Skład orzekający: Roman Hauser, Jacek Hyla, Anna Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów, która skutkuje zmianą własności działki siedliskowej (zabudowanej) bez zgody właściciela, może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że WSA nieprawidłowo ocenił, iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa. NSA wskazał, że scalenie gruntów zabudowanych bez zgody właściciela stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, co może prowadzić do nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, w wyniku której działka siedliskowa F. D. (następnie R. D.) została błędnie wpisana na rzecz L. B. Właściciel działki, R. D., wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji, argumentując, że działka była zabudowana i należała do jego rodziny od lat. WSA uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że nie wykazano rażącego naruszenia prawa. R. D. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię przepisów i nieuwzględnienie rażącego naruszenia prawa przy scalaniu gruntów zabudowanych bez zgody właściciela.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Jacek Hyla sędzia NSA Anna Łuczaj ( spr.) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 476/06 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 476/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu skargi L. B. - uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego L. B. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji podał, iż decyzją z dnia [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, mocą której stwierdzono nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. L. z dnia [...] ([...]) o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów obrębu O. L. część r. w części dotyczącej działki nr [...] o powierzchni [...] ha. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podkreślił, że decyzja z dnia [...] była następstwem postępowania scaleniowego, którym objęto m.in. należącą do F. D. działkę oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] ha bezpośrednio przylegającą do jego działki siedliskowej, a znajdującą się na obszarze obrębu O. L. – R. gmina O. L. W wyniku scalenia gruntów działka nr [...], będąca własnością F. D., otrzymała nowy numer [...] i wydzielona została na rzecz L. B.
W 2003 r. następca prawny F. D. – R. D. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] w części dotyczącej działki nr [...] wskazując, że w wyniku scalenia działka ta została mylnie wpisana na rzecz L. B. Podał, że działka nr [...] jest zabudowana, cały czas jest w jego posiadaniu i przylega do siedliska stanowiąc jego integralną część - działka ta nigdy nie była własnością, ani w posiadaniu L. B., którego grunty położone są po przeciwnej stronie drogi. R. D. wskazał także, że jego ojciec F. D. - uczestnik postępowania scaleniowego nie składał deklaracji o objęciu scaleniem swojej działki siedliskowej, a wobec jej niewielkiej powierzchni nie zauważył zaistniałej pomyłki.
Organ II instancji stwierdził, że działka o powierzchni [...] ha powstała w 1973 r. przy podziale obrębu ewidencyjnego O. L. na dwa mniejsze tj. O. L. - M. i O. L. – R. Wskutek zaprojektowania i wyprostowania nowej granicy pomiędzy wymienionymi obrębami działka siedliskowa F. D. została podzielona na dwie działki ewidencyjne oznaczone odpowiednio numerami [...] i [...]. Część działki siedliskowej oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] m2 znalazła się w obrębie O. L. – R., natomiast część oznaczona nr [...] o powierzchni [...] m2 w obrębie O. L. - M. W wyniku scalenia gruntów obrębu O. L. – R. zakończonego w 1994 r. działce nr [...] nadano nowy numer [...] i zamiast wydzielić ją na rzecz F. D., gdyż należała do niego przed scaleniem została ona mylnie wpisana na rzecz L. B. Wydzielenie na rzecz innego uczestnika postępowania scaleniowego części działki siedliskowej F. D., bez jego zgody stanowiło rażące naruszenie przepisów art. 1 i art. 2 ust. 3 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów ( Dz. U. Nr 58 z 1989 r. poz. 349 z późn. zm.).
Skargę na powyższą decyzję wniósł L. B., zarzucając stronniczość oraz brak właściwego odniesienia do zgłoszonych argumentów. Podkreślił, iż poczynionym w postępowaniu administracyjnym ustaleniom przeczy mapa znajdująca się w aktach sprawy, obrazująca stan na gruncie w 1979 r., z której wynika, że działka skarżącego oznaczona numerem [...] oddzielona jest od działki uczestnika R. D. nr [...] drogą biegnącą w linii prostej szerokości 7 m o numerze [...]. W 1994 r. bez zgody i wiedzy skarżącego wydzielono z części jego działki nr [...] drogę o numerze [...] o szerokości 7 m, odcinając róg jego działki. W ten sposób stworzono działkę nr [...] przesuwając ją w miejsce dawnej drogi. Droga nr [...] znajduje się przy działce nr [...], natomiast działki nr [...] na mapie w ogóle nie ma. Z mapy tej wynika, że droga nr [...] nie posiadała załamania łącząc się z drogą powiatową. Zdaniem skarżącego uczestnik nie jest rzeczywistym posiadaczem działki nr [...], albowiem działka ta jest wymieniona w księdze wieczystej skarżącego. Poza tym nie jest i nigdy nie była zabudowana, albowiem w jej miejscu przebiegała droga.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. W ocenie Sądu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie wynika w sposób przekonujący na czym miałoby polegać rażące naruszenie prawa, którego konsekwencją był wpis prawa własności działki nr [...] na rzecz L. B. Ogólnikowe stwierdzenia organów, że działka ta stanowiła część siedliska F. D. i należała do niego przed scaleniem nie mogą być uznane za wystarczające. Istotą i celem scalenia gruntów jest poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu, a więc w następstwie scalenia może dojść do zmiany przebiegu granic nieruchomości objętych scaleniem, a także do zmiany ich powierzchni. Zdarza się również, iż taka zmiana polega na zmniejszeniu powierzchni, czego konsekwencją jest przyznanie (w ramach swoistej rekompensaty) gruntu położonego w innym miejscu, niekoniecznie sąsiadującego z nieruchomością stanowiącą jedną całość obszarową, najczęściej będącego własnością innego podmiotu. Z samego faktu, że działka nr [...] była w przeszłości własnością rodziny D. nie wynika, że decyzja z dnia [...] zatwierdzająca projekt scalenia gruntów jest dotknięta wadą nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w części dotyczącej tejże działki.
Zdaniem Sądu za rażące naruszenie prawa, jakiego miałby dopuścić się Burmistrz Miasta i Gminy O. L., nie może być uznana zmiana prawa własności działki o powierzchni [...] m2, do której doszło w następstwie scalenia; wydaje się bowiem, że wpis prawa własności działki nr [...] na rzecz L. B. nie był przypadkowy. Tezę skarżącego, iż działka nr [...] jest niezabudowana, a droga nr [...] miała w przeszłości prosty przebieg potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy mapy i wyrysy obrazujące stan na gruncie sprzed scalenia.
Sąd podniósł, iż tryb postępowania nieważnościowego różni się od postępowania zwykłego. Istnienie jednej z przesłanek, o których traktuje przepis art. 156 § 1 k.p.a. musi być oczywiste. W przedmiotowej sprawie może być co najwyżej rozważana przesłanka przewidziana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa).
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu przy ich prostym zestawieniu ze sobą. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak jest podstaw prawnych pozwalających na skuteczne kwestionowanie w trybie postępowania nieważnościowego decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. L. z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów obrębu O. W. część r. w części dotyczącej działki nr [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. D., reprezentowany przez adwokata P. B.. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 1 oraz art. 2 ust. 3 w związku z art. 34 pkt 3 ustawy z dnia 28 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j. z 2003 r. Nr 178 poz. 1749 z późn. zm.) z tego powodu, iż utrzymanie w mocy stanu faktycznego i prawnego powstałego na skutek decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. L. z dnia [...] znak [...] o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów obrębu O. L. część r. - w części dotyczącej części działki siedliskowej użytkowanej obecnie przez R. D. (działka nr [...] o pow. [...] m2) przeczy celowi scalenia, jakim jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie oraz dotyczy dokonanego scalenia gruntu zabudowanego (części siedliska gospodarstwa rolnego) bez wniosku uczestnika scalenia,
- naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego przez nieuwzględnienie faktu wydania powyższej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów obrębu O. L. część r. - w części dotyczącej wskazanej poprzednio części działki siedliskowej, użytkowanej obecnie przez R. D. z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym w tej części dotkniętej nieważnością.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne R. D. na podstawie art. 188 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi L. B. i jej oddalenie; alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie od L. B. na rzecz R. D. zwrotu kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Do skargi kasacyjnej załączono oświadczenie T. S. - jednego z autorów postępowania scaleniowego miasta O. L. z 1973 roku oraz zaewidencjonowane w Starostwie L. dwie mapy w skali 1:1000 oraz w skali 1:5000 obejmujące sporny obszar wraz z gruntami przyległymi, obrazujące stan faktyczny nieruchomości i potwierdzający tezy skargi kasacyjnej - wniesiono o zaliczenie tych dokumentów w poczet dowodów w sprawie – na okoliczność popełnienia omyłki w pracach geodezyjnych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż istotą scalenia gruntów oraz celem tego scalenia jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie przez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości m. in. do systemu dróg. Zdaniem skarżącego, Sąd w uzasadnieniu wyroku akceptuje rozwiązanie nieracjonalne i niekorzystne z punktu widzenia warunków gospodarowania i struktury obszarowej gospodarstw, czy dostosowania granic nieruchomości do sieci dróg. Rozwiązanie, które Sąd uznał za prawidłowe, narusza w sposób rażący przepisy art. 1, art. 2 ust. 3 w związku z art. 34 pkt 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Sprzeczność ta nie może budzić wątpliwości, gdyż naruszone przepisy stanowią główne przesłanki do wszczęcia i prowadzenia postępowania scaleniowego. Wpis prawa własności na rzecz skarżącego narożnika działki siedliskowej F. a dzisiaj R. D. był następstwem rażącego naruszenia prawa w toku postępowania scaleniowego w 1994 roku.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, argumentacja Sądu, iż L. B. otrzymał w postaci działki o pow. [...] m2 rekompensatę za podobny "narożnik" gruntu przeznaczony z jego działki pod zakrzywienie drogi, przeczy zasadom logiki, doświadczeniu życiowemu, a nadto zasadom postępowania służb geodezyjnych w podobnych sytuacjach rozliczania wartości scalanych gruntów i nienaruszania bez zgody zainteresowanego zabudowanych nieruchomości. Nieracjonalne jest przekazywanie w ramach scalenia [...] m2 powierzchni działki oddzielonej od głównej nieruchomości drogą publiczną, działeczki położonej między skrzyżowaniem dróg a licem budynku dotychczasowego jej właściciela, czy choćby samoistnego posiadacza. Wskazano, że gdyby doszło do próby objęcia w posiadanie tej enklawy przez L. B. musiałoby to wiązać się z rozebraniem istniejących ogrodzeń i innych urządzeń gospodarstwa R. D. Argument Sądu, że działka o nr [...] o pow. [...] m2 jest niezabudowana, jest błędny, gdyż mimo różnicy w numeracji stanowi ona integralną część siedliska, które w 100 % swojej powierzchni nigdy nie jest zabudowane. Decyzja Burmistrza Miasta i Gminy O. L. z dnia [...] nie może być zaakceptowana jako akt praworządnego państwa. Skutki, jakie decyzja już wywołała i jakie wywoła w przyszłości w zakresie funkcjonowania gospodarstw rolnych i stosunków międzyludzkich (spory sąsiedzkie) - mimo, że dotyczy niewielkiej powierzchni gruntu, a jej początkiem była zwykła omyłka - w pełni kwalifikują decyzję jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa.
Nadto wskazano, że na mapie przedstawionej przez skarżącego, wykonanej w skali 1:5000 nie widać istotnych szczegółów, gdyż osoba kreśląca tę mapę nie uwzględniła, poprzez zastosowanie odnośników, działki o nr [...], która istniała od 1973 r. Na mapie o tej samej skali, jaką posiada R. D. działka ta jest wykazana. Można zatem domniemywać, że chociaż L. B. wiedział o istnieniu działki nr [...] w ramach działki siedliskowej rodziny D., to z wiadomych sobie tylko powodów fakt ten i istnienie działki o tym numerze od 1973 r., przemilczał. Załączone do skargi kasacyjnej oświadczenie wykonawcy scalenia z 1973 r. T. S. z podaniem nazwiska geodety - autora błędu powstałego przy scaleniu gruntów O. L. w 1994 r. służyć ma uwiarygodnieniu racjonalnych przesłanek stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji administracyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 1 i art. 2 ust. 3 w związku z art. 34 pkt 3 ustawy z dnia 28 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987 r., nr 1, poz. 35 i z dnia 28 maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, nr 23, s. 43).
Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan prawa w dniu wydania tej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 1987 r., III SA 1134/96, ONSA 1998/3/101).
"Rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Dla uznania, że wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96, z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1/ 23).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 28 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t.j. Dz. U. z 1089 r., Nr 58, poz. 349 ze zm. – aktualnie t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 178 poz. 1749 ze zm.) celem scalenia gruntów jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu.
Jednocześnie – stosownie do art. 2 ust. 3 powołanej wyżej ustawy - grunty zabudowane mogą być scalane tylko na wniosek właściciela i pod warunkiem rozbiórki lub przeniesienia przez niego zabudowań w oznaczonym terminie, albo wyrażenia zgody na dokonanie rozliczenia wartości zabudowań w gotówce bądź w innej formie.
Skoro grunty pod zabudowaniami nie mogą być objęte scaleniem bez zgody ich właściciela, to zgoda taka nie może być domniemana, lecz musi być udzielona wyraźnie, ustnie lub na piśmie, przy czym ustne wyrażenie zgody powinno być utrwalone w protokole włączonym do akt sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 1995r., II SA 2424/93, ONSA 1996/2/77).
Według art. 34 pkt 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, ilekroć w ustawie jest mowa o uczestniku scalenia lub wymiany rozumie się przez to właściciela bądź samoistnego posiadacza albo zarządcę lub użytkownika gruntu położonego na obszarze scalenia lub wymiany.
Wyjaśnienia wymaga także pojęcie "grunty zabudowane". Pojęcie to można odnieść do pojęcia siedliska. Grunty zabudowane, o jakich mowa w art. 2 ust. 3 ustawy oznaczają bowiem nie tylko grunty pod zabudowaniami tj. grunty znajdujące się pod samymi budynkami, ale i grunty stanowiące podwórze oraz niezbędny obszar przyległy, umożliwiający właściwe wykorzystanie budynków.
Z powyższych względów niezbędne jest ustalenie i ocena, czy sporna działka o powierzchni [...] ha wchodziła w skład tak rozumianych gruntów zabudowanych, wykorzystywanych przez F. D. - do scalenia przeprowadzonego w 1994 r. - jako siedlisko.
Organy obu instancji ustaliły, iż działka o powierzchni [...] ha powstała w 1973 r. przy podziale obrębu ewidencyjnego O. L. na dwa mniejsze tj. O. L. – M. i O. L. – R., kiedy to działka siedliskowa F. D. została podzielona na dwie działki ewidencyjne oznaczone jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 i działka i [...] o powierzchni [...] m2. W wyniku scalenia gruntów obrębu O. L. – R. zakończonego w 1994 r. działce nr [...] nadano nowy numer [...] i wpisano ją na rzecz L. B.
Sąd pierwszej instancji uznając działkę nr [...] za niezabudowaną i jej wpis na rzecz L. B. za nie przypadkowy posługuje się przypuszczeniami, na co wskazują użyte przez Sąd wielokrotnie sformułowania "zdaje się", "wydaje się", "skarżący sugeruje". Sąd pierwszej instancji podważa także fakt, iż właścicielem działki o powierzchni [...] m2 do scalenia przeprowadzonego w 1994 roku był F. D., pisząc w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku "o ile rzeczywiście była" w przeszłości własnością rodziny D. Takie zaś działanie jest niedopuszczalne, albowiem wypowiadając się o rażącym naruszeniu prawa bądź braku rażącego naruszenia prawa należy mieć na uwadze niewątpliwy stan faktyczny i prawny, czego Sąd zdaje się nie dostrzegać.
Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytacza wprawdzie tezy orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczących rozumienia pojęcia "rażące naruszenia prawa", lecz pomija całkowicie przepisy ustawy z dnia 28 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, w tym art. 2 ust. 3 tej ustawy.
Z powyższych względów należało uznać, że skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy zaskarżenia, albowiem nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że ponad wszelką wątpliwość za rażące naruszenie prawa nie może być uznana zmiana prawa własności działki o powierzchni [...] m2, do której doszło w wyniku scalenia.
W niniejszej sprawie konieczne jest ustalenie i rozważenie, czy w 1994 roku objęto bez zgody F. D. grunty zabudowane (w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy), stanowiące jego własność, gdyż takie działanie nosiłoby cechy rażącego naruszenia prawa tj. art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 28 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, powodując tym samym nieważność decyzji scaleniowej Burmistrza Miasta i Gminy O. L. z dnia [...].
Dodatkowo zauważyć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji bez bliższego oznaczenia decyzji pierwszoinstancyjnej – takiego oznaczenia brak także w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło