I SA/Po 785/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-06-07
Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Maria Skwierzyńska, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który zawiesił, a nie zlikwidował działalność gospodarczą, może w roku podatkowym korzystać z opodatkowania na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dziecko, jeśli nie złożył pisemnego oświadczenia o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu?Ratio decidendi
Podatnik, który zawiesił, a nie zlikwidował działalności gospodarczej, nie może w roku podatkowym korzystać z opodatkowania na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dziecko, jeśli nie złożył pisemnego oświadczenia o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu. Brak takiego oświadczenia uniemożliwia uznanie go za podatnika korzystającego z tej formy opodatkowania, co skutkuje koniecznością opodatkowania na zasadach ogólnych.Stan faktyczny
Organ podatkowy zakwestionował możliwość skorzystania przez skarżącego z opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko w roku 2003, wskazując na brak likwidacji działalności gospodarczej i niezłożenie wymaganego oświadczenia o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył decyzję, podnosząc, że nie prowadził działalności gospodarczej od 1997 roku i nie podlegał zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu, a w pozostałym zakresie nie kwestionował stanowiska organów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych. Stwierdzono, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska /spr./ as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant: st.sekr.sąd.Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 07 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi P.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego P. W. kwotę 343 zł / trzysta czterdzieści trzy złote/ tytułem zwrotu kosztów sądowych , 3. stwierdza ,że decyzje określone w pkt 1 nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku /-/ R. Wiatrowski /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] określił P.W. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w wysokości [...] zł.
Podatnik w zeznaniu rocznym PIT [...] za rok 2003 oraz w jego korekcie wniósł o opodatkowanie go na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dziecko.
W toku czynności sprawdzających organ podatkowy zakwestionował prawidłowość odliczenia wydatków z tytułu budowy domu mieszkalnego. które wyniosły [...] zł, a nie jak wykazał podatnik [...] zł, wobec czego o kwotę [...] zł podwyższono kwotę odliczeń z w. w. tytułu.
Stwierdzono też, że P.W. obniżył o kwotę [...] zł z tytułu darowizny na rzecz Ruchu A wysokość uzyskanego dochodu, wobec czego zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bezzasadnie dokonał ponownego odliczenia tj. obniżenia podatku dochodowego z tego tytułu.
Ponadto organ podatkowy uznał, że podatnik nie mógł skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. z opodatkowania razem z dzieckiem, skoro nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej opodatkowanej zryczałtowanym podatkiem dochodowym lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania. P.W. zgłosił jedynie w 1999r. zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej. Jedyny przychód opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym osiągnął w 1996r.
W związku z tym, skoro nie zlikwidował prowadzenia działalności gospodarczej, nie może on w 2003r. skorzystać z opodatkowania przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci, co skutkuje określeniem mu podatku dochodowego w wysokości wyższej niż zadeklarowana.
Dyrektor Izby Skarbowej podzielając stanowisko organu I instancji, decyzją z dnia [...] nie uwzględnił odwołania podatnika i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy m. inn. stwierdził, że skoro podatnik nie zlikwidował działalności gospodarczej, to bez względu na to, że nie uzyskiwał z tego tytułu przychodu od 1997r., a także, że w 2003r. w myśl art. 8 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym utraciłby prawo do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania dopiero z dniem uzyskania przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, co nie miało miejsca w sprawie.
Decyzję tę P.W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym.
W uzasadnieniu skargi m. in. podnosi, że od 1997r.uzyskiwał dochody jedynie z tytułu umowy o pracę i nie prowadząc działalności gospodarczej nie podlegał zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu. Skarżący nie kwestionuje stanowiska organu podatkowego w pozostałym zakresie tj. co do odliczeń od podatku.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy skarżący w 2003r. mógł być uznany za podatnika podlegającego zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze m.).
Między stronami niekwestionowana jest okoliczność, że w 1996r. skarżący zaczął prowadzić działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych i że w roku tym korzystał ze zryczałtowanej formy opodatkowania dochodów osiąganych z tej działalności na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995r. w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 148, poz. 719).
W stanie prawnym obowiązującym w 1996r. jeżeli podatnik spełniał warunki określone art. 30 ust. 1 pkt 6 lit. "a" w. w. ustawy, o ile nie zrzekł się opodatkowania w formie ryczałtu (art. 30 ust. 4 pkt 1) automatycznie podlegał zryczałtowanej formie opodatkowania.
Z dniem 1 stycznia 1999r. weszła w życie ustawa z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930). Ustawa ta w art. 9 ust. 1 wprowadziła wymóg pisemnego oświadczenia podatnika o wyborze podatkowania w formie ryczałtu, składanego do dnia 20 stycznia roku podatkowego.
Tym samym opodatkowaniu podatkiem dochodowym w formie zryczałtowanej mógł podlegać jedynie ten podatnik, który za dany rok podatkowy złożył w. w. oświadczenie. Z treści wydanych w sprawie decyzji oraz przedłożonych Sądowi akt podatkowych nie wynika by P.W. oświadczenie takie w roku 2003 składał do urzędu skarbowego, a tym samym brak podstaw do przyjęcia, że mógłby on być traktowany jako podatnik korzystający z tymże roku ze zryczałtowanej formy opodatkowania podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych.
Ponadto wskazać należy na treść przepisu art. 6 ust. 1 i 4 pkt 1 lit. "a" powołanej ustawy z dnia 20 listopada 1998r., zgodnie z którym opodatkowaniem w omawianej formie podlegają osiągane przez podatnika przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej o ile w roku podatkowym poprzedzającym rok podatkowy uzyskali przychody z tej działalności nie wyższe niż 250.000,00 euro. Z treści przepisów tych wynika więc również konieczność istnienia związku między korzystaniem z w. w. ryczałtu, a osiągnięciem przychodu. Innymi słowy zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu nie mogą podlegać przychody nieosiągnięte przez podatnika z pozarolniczej działalności gospodarczej, skoro faktycznie działalności tej nie prowadził.
Skarżący, co jest niesporne, prowadził działalność gospodarczą jedynie w 1996r., w następnych latach, w tym także w 2003r., uzyskując przychód ze stosunku pracy. W związku z tym, w świetle powołanych przepisów, brak podstaw do przyjęcia, że mimo braku oświadczenia o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu w roku 2003, można było uznać go za podatnika korzystającego z tej formy opodatkowania.
Tym samym, skoro skarżący nie wybrał takiego opodatkowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, podlega on opodatkowaniu na zasadach ogólnych, czyli w trybie ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Fakt, że podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej, a jedynie jej zawieszenie, nie ma znaczenia w tej kwestii, o czym przesądza powołany przepis art. 9 ust. 1 w. w. ustawy z dnia 20 listopada 1998r.
W tym stanie rzeczy P.W. nie utracił w 2003r. prawa do korzystania z przywileju określonego w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. do opodatkowania w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osób samotnie wychowujących dziecko, skoro wniosek taki złożył w zeznaniu PIT [...] co organ podatkowy winien wziąć pod uwagę w toku ponownego rozpatrywania sprawy.
Wobec powyższego uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ R. Wiatrowski /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska
AR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło