II SA/Gd 543/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2006 sprawy ze skargi F. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wznowienia postępowania o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie do stanu poprzedniego Oddala skargę Starosta Powiatowy decyzją z dnia 16 sierpnia 1999 r., Nr [...] na podstawie art. 149 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosków F. B. odmówił wznowienia postępowania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie do stanu poprzedniego i skutecznego egzekwowania obowiązków nałożonych pozwoleniem wodnoprawnym na A. M. ( decyzja Nr [...] z dnia 19.10.1089 r. ). F. B. w dniu 26 sierpnia 1999 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 października 1999 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie punktu pierwszego oraz uchyliło decyzję i umorzyło postępowanie w zakresie punktu drugiego. Na skutek skargi F. B. na powyższą decyzję Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 lipca 2002 r. w sprawie II SA/Gd 2408/99 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż decyzja organu I instancji w jej części rozstrzygającej orzekła o odmowie wznowienia postępowania. Decyzja ta dotyczyła całości żądania F. B. i w części orzekającej nie wskazywała w punktach 1 i 2 o jakie żądanie chodzi. W tej sytuacji organ odwoławczy nie mógł ograniczyć się do wydania rozstrzygnięcia odmiennego dla pkt 1 i pkt 2 decyzji organu I instancji, gdyż rozstrzygnięcia takiego w tej decyzji nie było. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 14 października 2002 r. nr [...], powołując się na przepis art. 65 kodeksu postępowania administracyjnego oraz zaistniałą zmianę ustawy Prawo wodne przekazało odwołanie F. B. do rozpatrzenia Wojewodzie. W powyższych okolicznościach F. B. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegającą na nierozpoznawaniu jego odwołania od decyzji Starosty. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie II SAB/Gd 9/03 uwzględnił skargę i zobowiązał Kolegium do rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Starosty z dnia 16 sierpnia 1999 r., nr [...] w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku. Decyzją z dnia 20 kwietnia 2005 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał na powyższy przebieg postępowania w sprawie i wyjaśnił, iż po otrzymaniu wyroku w sprawie II SAB/Gd 9/03 ustalił, iż decyzja Starosty nr [...] z dnia 16 sierpnia 1999 r. została uchylona decyzją Wojewody z dnia 16 kwietnia 2004 r. i przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ ten po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku F. B. o wznowienie postępowania decyzją nr [...] z dnia 27 sierpnia 2004 r. umorzył postępowanie w sprawie skutecznego egzekwowania obowiązków nałożonych pozwoleniem wodnoprawnym na piętrzenie wód cieku G. ( decyzja Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego nr [...] z 19.10.1989 r., znak [...]) i odmówił wznowienia postępowania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie działki F. B. do stanu poprzedniego tj. przed piętrzeniem wody cieku G. w m. G. dla potrzeb elektrowni wodnej A. M. Kolegium wskazało, iż decyzja ta jest ostateczna bowiem Wojewoda utrzymał ją w mocy decyzją z dnia 8 grudnia 2004 r. Nr [...]. Wobec powyższego, Kolegium uznało sprawę odwołania F. B. od decyzji nr [...] Starosty z dnia 16 sierpnia 1999 r. za bezprzedmiotową bowiem została już ona rozstrzygnięta decyzją Wojewody. Z tych przyczyn, w ocenie Kolegium, niedopuszczalne było merytoryczne orzekanie w przedmiotowej sprawie. Na powyższą decyzję F. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa ze względu na niewykonanie przez organ powyższych wyroków sądu administracyjnego z dnia 2 lipca 2002 r. i 1 grudnia 2004 r. oraz przez wydanie tej decyzji z naruszeniem właściwości miejscowej i rzeczowej Kolegium oraz z naruszeniem art. 35 § 3 kpa i z przekroczeniem terminu jednego miesiąca zakreślonego przez sąd wyrokiem z dnia 1 grudnia 2004. Zdaniem skarżącego termin jednego miesiąca do wydania decyzji biegł od daty uprawomocnienia się wyroku tj. od dnia 19 marca 2005 r. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, ż argumentacja Kolegium co do braku właściwości tego organu jest sprzeczna z treścią orzeczenia sądu. Wobec tego, iż Kolegium nie wydało decyzji zgodnie z wyrokiem zaskarżona decyzja jest w ocenie skarżącego nieważna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium nie mogło rozpoznać odwołania skarżącego, albowiem każde rozstrzygnięcie w tym przedmiocie dotknięte byłoby sankcją nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie jest zasadna. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa. W świetle tego przepisu postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości mając na uwadze treść art. 105 § 1 kpa, który upoważnia organ do umorzenia postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy organ ustali, że sprawa została załatwiona ostateczną decyzją innego organu. W niniejszej sprawie Kolegium ustaliło, iż odwołanie F. B. zostało rozpoznane przez Wojewodę. Jak wynika z akt decyzja Wojewody[...] z dnia 16 kwietnia 2004 r., Nr [...] uwzględniła odwołanie skarżącego, a sprawa została ponownie rozpatrzona przez organy obydwu instancji. Decyzją Wojewody z dnia 8 grudnia 2004 r., Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Starosty nr [...] z dnia 27 sierpnia 2004 r. Kolegium nie mogło więc merytorycznie rozpoznać odwołania skarżącego z dnia 26 sierpnia 1999 r., gdyż faktycznie zostało ono już rozpoznane przez inny organ, a ponadto dotyczy decyzji Starosty z dnia 16 sierpnia 1999 r. wyeliminowanej z obrotu prawnego. Kolegium nie mogło więc tej decyzji ani utrzymać w mocy, ani jej uchylić i zmienić. Sprawa została więc rozstrzygnięta ostatecznie przez inny organ. W tych okolicznościach Kolegium uprawnione było do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania i na tej podstawie umorzenia postępowania odwoławczego, albowiem każda decyzja tego organu załatwiająca sprawę merytorycznie dotknięta byłaby sankcją nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 kpa ). Przy czym nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, czy decyzja ostateczna Wojewody jest prawidłowa, czy też narusza przepisy dotyczące właściwości organów i z tej przyczyny jest nieważna. Dopóki bowiem orzeczenie rozstrzygające daną sprawę w sposób ostateczny funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w sposób oczywisty bezprzedmiotowe nawet gdy decyzja ostateczna jest wadliwa. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otwierałaby możliwość ponownego rozstrzygania tej samej sprawy. Należy wskazać, iż decyzje Wojewody funkcjonujące w obrocie prawnym korzystają z domniemania prawidłowości i mają moc obowiązującą. Nawet decyzja nieważna dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego zgodnie z przepisami kpa to obowiązuje i korzysta z tego domniemania zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Z powyższych względów Kolegium uprawnione było w niniejszej sprawie do umorzenia postępowania odwoławczego. Zarzuty skargi dotyczące niewykonania przez organ wyroków sądu administracyjnego i naruszenia przepisów dotyczących właściwości nie są zasadne. Wyrok z dnia 2 lipca 2002 r. uchylający wcześniejszą decyzję Kolegium nie ma wpływu na niniejszą sprawę. Z kolei wyrok z dnia 1 grudnia 2004 r. zobowiązujący organ do rozpatrzenia sprawy faktycznie został przez ten organ wykonany wydaniem zaskarżonej decyzji. Należy wskazać, iż sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu nie jest uprawniony do wskazywania temu organowi sposobu załatwienia sprawy, a tylko obliguje go do podjęcia w stosownym terminie rozstrzygnięcia. Kolegium zobligowane właśnie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2004 r. wydało zaskarżoną decyzję do czego z mocy art. 138 § 1 pkt 3 kpa w okolicznościach niniejszej sprawy było w pełni uprawnione. Zarzut dotyczący niewłaściwości organu z kolei nie może odnosić się do zaskarżonej decyzji, albowiem jak wynika z powołanego wyroku to właśnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze właściwe było do rozpoznania odwołania skarżącego. W niniejszej sprawie natomiast przedmiotem kontroli sądu administracyjnego była decyzja Kolegium z dnia 20 kwietnia 2005 r., a nie inne przywołane w niniejszej sprawie decyzje Wojewody. Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), oddalił skargę.