II OSK 1550/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-27
Skład orzekający: Jerzy Bujko, Anna Łuczaj, Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel działki sąsiedniej, oddzielonej od działki inwestycyjnej ulicą, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy, jeśli jego potencjalne obawy dotyczą hałasu i wzmożonego ruchu pojazdów?Ratio decidendi
Właściciel działki sąsiedniej, oddzielonej od działki inwestycyjnej ulicą, nie posiada interesu prawnego do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli jego potencjalne obawy dotyczą hałasu i wzmożonego ruchu pojazdów, gdyż są to jedynie interesy faktyczne, a nie prawne oparte na przepisach prawa materialnego. Stroną postępowania jest tylko ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. M. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. ustalającą warunki zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i magazynowego mebli kuchennych na działce nr [...]. A. M. kwestionował ograniczenie kręgu stron postępowania administracyjnego, twierdząc, że posiada interes prawny do udziału w sprawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Po 1208/05 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...];[...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną.
Decyzją z dnia [...], nr [...], [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] Nr [...], ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku mieszkalnego i magazynowego mebli kuchennych z przyłączem wodociągowym i gazowym na działce nr [...], położonej w S. i umorzyło postępowanie odwoławcze co do wszystkich wnoszących odwołania poza właścicielami działek nr [...], [...] i [...].
Ustalając zakres podmiotowy niniejszego postępowania, organ stwierdził, iż przymiot strony posiadają jedynie właściciele nieruchomości sąsiadujących z działką nr [...], tj. właściciele działek o nr [...], [...] i [...].
Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Po 1208/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. M. na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż organ odwoławczy prawidłowo ograniczył strony niniejszego postępowania do wnioskodawcy i jednocześnie właściciela przedmiotowej działki oraz właścicieli działek bezpośrednio sąsiadujących z przedmiotową działką. Bezsporna, zdaniem Sądu, jest okoliczność, iż należąca do skarżącego działka nr [...] oddzielona jest od działki [...] ulicą [...], a ponadto budynek mieszkalny skarżącego umiejscowiony jest nie od strony ul. [...], ale z drugiej strony działki, od ul. [...]. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, w sytuacji, gdy ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczy budowy budynku mieszkalnego i magazynowego mebli kuchennych na położonej przy ul. [...] działce nr [...], nie ma żadnych przesłanek, by twierdzić, że powyższe zamierzenie inwestycyjne mogło naruszać interes prawny właściciela działki nr [...]. Sąd, powołując się na treść art. 28 k.p.a., wskazał, iż podmiot ubiegający się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym musi wykazać interes prawny oparty na konkretnych przepisach prawa materialnego, czego nie uczynił skarżący na żadnym etapie postępowania w niniejszej sprawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. M., działający przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił:
1. rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe stosowanie art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na nieuwzględnieniu prawa skarżącego do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenu należącego do innej osoby,
2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie jest legitymowany do udziału w sprawie,
3. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezakwestionowanie w zaskarżonym wyroku faktu pominięcia udziału stron w postępowaniu administracyjnym, w szczególności poprzez wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i wniosków oraz zgłoszenie własnych żądań,
4. rażące naruszenie art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd, że zaskarżona decyzja powinna odpowiadać wskazaniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wyrażonym w wyroku z dnia 13 maja 2005 r.,
5. obrazę przepisów prawa miejscowego – ustaleń Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego dla Gminy D., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...], polegającą na zaplanowaniu na terenie mieszkalno – usługowym budynku przeznaczonego na przemysłową produkcję rolet i bram rolowanych, co stoi w sprzeczności z ustaleniami planu, który określa funkcję tych terenów jako osiedleńczą do uzupełnienia funkcjami wzajemnie nie kolidującymi, opisanymi na planie symbolem [...],
6. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uznaniu, że dla oceny prawidłowości postępowania przed organem administracji nie ma zaznaczenia fakt niepowołania podstawy prawnej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz o zasądzenie od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jednak bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 tej ustawy, jak ma to miejsce w rozpoznanej sprawie, to Sąd, rozpoznając sprawę, związany jest granicami skargi.
Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było ustalenie zakresu podmiotowego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku mieszkalnego i magazynowego mebli kuchennych z przyłączem wodociągowym i gazowym na działce nr [...], położonej w S. przy ul. [...]. W związku z tym, w postępowaniu sądowym Wojewódzki Sąd Administracyjny miał za zadanie skontrolować, czy organ administracji drugiej instancji zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, który odmówił skarżącemu A. M. przyznania przymiotu strony postępowania.
Zakres podmiotowy niniejszego postępowania, wobec braku odmiennego uregulowania w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 70, poz. 817 ze zm.), ustala się w oparciu o art. 28 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Ochrona w postępowaniu administracyjnym, a więc także w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, przysługuje wyłącznie podmiotom legitymującym się interesem prawnym wynikającym z przepisów prawa materialnego. Interes prawny (inaczej interes prawnie chroniony) to interes, który może być zrealizowany za pomocą indywidualnego aktu administracyjnego. Podmioty, które znalazły się w ramach zakresu podmiotowego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zostały zatem wyodrębnione w oparciu o kryterium ochrony ich interesu prawnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekł, iż oba organy w niniejszej sprawie nie dopuściły się naruszenia prawa.
Należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż skarżący nie wykazał swego interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu w charakterze strony. Stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek (uchwały składów pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI SA 13/95, ONSA 1995 r., z. 4, poz. 154 i z dnia 4 grudnia 1995 r., sygn. akt VI SA 20/95, ONSA 1996 r., z. 2, poz. 54).
Jednak właściciele lub wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, mogą być jego stroną tylko po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 k.p.a., a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek, oparty na przepisach prawa materialnego. Tylko więc wykazanie, że osoba żądająca uznania jej za stronę powołuje się na swój interes oparty na konkretnej normie prawa materialnego pozwala na przyjęcie, iż ma ona interes prawny w toczącym się postępowaniu.
Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarżący nie wykazał w toczącym się postępowaniu, aby ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania nieruchomości nie sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością skarżącego, wpływało na jego prawa i obowiązki oparte na przepisach prawa materialnego. Podane przez skarżącego okoliczności, a zatem możliwe utrudnienia związane z hałasem i ze wzmożonym ruchem pojazdów w związku z planowaną inwestycją wskazują wyłącznie na interes faktyczny skarżącego w toczącym się postępowaniu, który nie skutkuje jednak uznaniem go za stronę tego postępowania. Ponadto nie znajduje potwierdzenia podnoszona przez niego okoliczność, iż planowana na działce nr [...] inwestycja obejmuje produkcję przemysłową, gdyż z materiałów przedstawionych w aktach sprawy bezspornie wynika, że ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] dotyczy budowy budynku mieszkalnego i magazynowego mebli kuchennych z przyłączem wodociągowym i gazowym, czyli nie jest to sprzeczne z ustaleniami obowiązującego wówczas miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego dla gminy D., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Z [...] r. Nr [...], poz. [...]).
Z tych względów, z powodu braku usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło