V SA/Wa 618/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-20
Skład orzekający: Ewa Jóźków, Mirosława Pindelska, Danuta Dopierała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydane po stwierdzeniu przez sąd nieważności wcześniejszej decyzji organu, jest zgodne z prawem, jeśli wniosek został złożony po terminie, a strona nie wniosła o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeśli wniosek ten został złożony po terminie, a strona nie wystąpiła o jego przywrócenie. Stwierdzenie uchybienia terminu jest zgodne z prawem, nawet jeśli wcześniejsza decyzja organu została uznana za nieważną przez sąd, a późniejsze doręczenie pisma nie obala domniemania doręczenia w trybie zastępczym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku B. Ś. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przyznania jej uprawnień kombatanckich. Organ pierwszej instancji pierwotnie przyznał te uprawnienia, następnie stwierdził nieważność tej decyzji, a po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję o nieważności. Skarżąca wniosła skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując jego podstawę prawną i zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, analizując prawidłowość doręczenia decyzji i złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Asesor WSA - Danuta Dopierała (spr.), Protokolant - referendarz sądowy - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. Ś. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę
W dniu [...] stycznia 1994 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpatrzeniu wniosku B. Ś. rekomendowanego przez Zarząd Główny Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego, wydał decyzję, którą stwierdził, że zainteresowana spełnia warunki wynikające z art. 21 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm.), i przyznał ubiegającej się uprawnienia kombatanckie za okres trzech miesięcy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 4 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, natomiast jako rodzaj działalności kombatanckiej - uwięzienie za działalność związaną z walką o niepodległość.
W kwestionariuszu osoby ubiegającej się o przyznanie uprawnień kombatanckich B. Ś. oświadczyła, iż urodziła się [...] lutego 1947 r. w więzieniu na Zamku w R. gdzie przebywała jej matka, K. M., aresztowana przez UB w R. w dniu [...] października 1946 r. i uwięziona za działalność polityczną, tj. za przynależność i działalność w organizacji "WiN". B. Ś. przebywała w więzieniu do [...] kwietnia 1947 r. Celem udowodnienia powyższych okoliczności załączyła oświadczenia świadków, którzy potwierdzili fakt urodzenia dziecka płci żeńskiej w więzieniu w lutym 1947 r. przez K. M., kopię odpisu wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w R. uznającego K. M. za winną zarzucanych jej czynów z art. 7 i art. 8 Dekretu z 16 listopada 1945 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych (...), oraz kopię świadectwa zwolnienia więźnia. Dokumenty te zostały uzupełnione o kopię wyciągu z aktu urodzenia oraz zaświadczenie Sądu Wojewódzkiego w R., na podstawie którego ustalono, iż K. M., którą skazano na karę pięciu lat więzienia, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres trzech lat, przebywała w areszcie tymczasowym od [...] września 1946 r. do [...] kwietnia 1947 r. za przestępstwo polegające na tym, że w czasie od listopada 1945 r. do kwietnia 1946 r. udzielała czynnej pomocy nielegalnej organizacji przewożąc tajną korespondencję z R. do R.
W dniu [...] stycznia 2005 r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z prośbą o wskazanie, na jakiej podstawie B. Ś. uzyskała uprawnienia kombatanckie, albowiem wątpliwości budzi fakt rodzaju działalności kombatanckiej, tj. uwięzienia za działalność związaną z walką o niepodległość w okresie od lutego do maja 1947 r. osoby urodzonej w dniu [...] lutego 1947 r.
Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, iż istnieje podstawa do stwierdzenia, że decyzja z [...] stycznia 1994 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a wobec tego stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności, o czym w zawiadomieniu z dnia [...] lutego 2005 r. poinformował Stronę.
Decyzją z [...] marca 2005 r. [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji stwierdza nieważność decyzji wydanej z (...) rażącym naruszeniem prawa, stwierdził nieważność decyzji z [...] stycznia 1994 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji zwrócił uwagę na art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z [...] stycznia 1994 r., i będący podstawą prawną przyznania Stronie uprawnień kombatanckich. Przepis wymienionego artykułu zawierał koniunkcję i wymagał, aby osoba represjonowana przebywała w więzieniu polskim na mocy skazania w latach 1944-1956 na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie przez sądy wojskowe i specjalne, i aby skazanie to było konsekwencją działalności politycznej bądź religijnej związanej z walką o suwerenność i niepodległość. W przypadku B. Ś., jak stwierdził organ, spełniona została tylko pierwsza z wymienionych przesłanek, i to jedynie częściowo. Bezsporne jest bowiem to, że zainteresowana urodziła się w więzieniu i przebywała w nim wraz z matką do zwolnienia matki na mocy amnestii w dniu [...] kwietnia 1947 r. Pobyt B. Ś. w więzieniu nie był jednak wynikiem skazania, ale wynikiem obiektywnej okoliczności, jaką było tymczasowe aresztowanie jej matki znajdującej się w zaawansowanej ciąży. Bezsporne pozostaje również to, jak zaznaczył organ, iż B. Ś., z racji swojego wieku, nie prowadziła działalności politycznej lub religijnej związanej z walką o suwerenność i niepodległość. Powyższa analiza doprowadziła do wniosku, że decyzja z [...] stycznia 1994 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzja organu z [...] marca 2005 r. została wysłana Stronie w dniu [...] marca 2005 r. (data nadania w urzędzie pocztowym -14 marca 2005 r., k - 31 akt admin.). Przesyłka wróciła z adnotacjami na kopercie i zwrotnym potwierdzeniem odbioru, z których wynika, iż była dwukrotnie awizowana i nie podjęta w terminie.
W dniu [...] kwietnia 2005 r. decyzję wysłano ponownie i doręczono małżonkowi B. Ś. w dniu [...] kwietnia 2005 r.
Decyzją z [...] czerwca 2005 r., nr [...] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpatrzeniu wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego w dniu [...] kwietnia 2005 r., utrzymał w mocy decyzję własną z [...] marca 2005 r.
Uzasadniając decyzję podkreślił, iż decyzja z [...] stycznia 1994 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem przyznawała uprawnienia kombatanckie niezgodnie z treścią przepisu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach, który to przepis stanowił podstawę prawną jej wydania. Cechą rażącego naruszenia prawa jest zaś to, że decyzja pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Zauważył, iż urodzona w dniu [...] lutego 1947 r. B. Ś. jako niemowlę nie mogła prowadzić żadnej działalności związanej z walką o suwerenność i niepodległość. Natomiast organ nie był uprawniony do stosowania rozszerzającej wykładni art. 4 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, która prowadziłaby do stwierdzenia, że dyspozycję tego przepisu wypełniają również osoby urodzone w więzieniu, znajdujące się tam z rodzicami aresztowanymi lub skazanymi za działalność związaną z walką o niepodległość.
W skardze z [...] lipca 2005 r. na ww. decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, B. Ś. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia zarzucając:
-naruszenie art. 7 i art. 8 kpa,
-naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o kombatantach (...),
-sprzeczność dokonanych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym,
-niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na wynik sprawy. Intencją ustawodawcy, zdaniem Skarżącej, było częściowe zrekompensowanie uczynionych krzywd takim osobom jak Skarżąca, dla której z faktu urodzenia i przebywania w więzieniu wynikły konsekwencje natury psychicznej i emocjonalnej determinujące całe jej dalsze życie. Ustawa o kombatantach powinna być interpretowana w jej przekonaniu zgodnie z jej intencją, a nie werbalnym sformułowaniem.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i stwierdzając, iż organ przed wydaniem decyzji stwierdzającej nieważność dokonał wszelkich czynności zmierzających do całkowitego i rzetelnego zbadania sprawy.
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2005 r. (sygn. akt. V SA/Wa 2027/05), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku dokonania kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z przepisami postępowania administracyjnego stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, niezależnie od treści skargi (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2005 r.
Sąd zauważył, iż w rozpatrywanej sprawie decyzją z [...] czerwca 2005 r., będącą przedmiotem skargi, Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję własną z [...] marca 2005 r., którą stwierdził nieważność decyzji ostatecznej przyznającej Skarżącej uprawnienia kombatanckie, i od której przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony w terminie 14 dni od dnia otrzymania tej decyzji.
Decyzja Kierownika Urzędu z [...] marca 2005 r. zawierająca prawidłowe pouczenie o sposobie jej zaskarżenia, została wysłana na adres B. Ś. w dniu [...] marca 2005 r., o czym świadczy prezentata znajdująca się na tej decyzji. Przesyłka została nadana w urzędzie pocztowym [...] marca 2005 r., po czym w dniu [...] marca 2005 r. została awizowana, ze względu na niemożność doręczenia pisma w miejscu zamieszkania adresata (art. 42 § 1 kpa), jak również zastosowania doręczenia pod nieobecność adresata, przewidzianego w art. 43 kpa. Zawiadomienie o awizowaniu przesyłki pozostawiono w skrzynce pocztowej. Potwierdza to adnotacja doręczyciela dokonana w dniu [...] marca 2005 r. na formularzu potwierdzenia odbioru: mieszkanie zamknięte awizo pozostawiono w skrzynce (k - 31 akt admin.). Przesyłkę awizowano powtórnie w dniu [...] marca 2005 r., a następnie, z uwagi na jej niepodjęcie w terminie, zwrócono do organu (adnotacje na kopercie: awizowano powtórnie [...] marca 2005 r., oraz: zwrot - nie podjęto w terminie - z datą [...] marca 2005 r.). Decyzja, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, została wysłana pod właściwy adres, a niemożność jej doręczenia w trybie art. 42 kpa, jak wyjaśniła Skarżąca na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r., wynikała z jej nieobecności w domu spowodowanej pobytem na turnusie rehabilitacyjnym.
Mając na względzie przedmiotowy stan faktyczny i prawny Sąd uznał, że decyzję Kierownika Urzędu z [...] marca 2005 r. stwierdzającą nieważność decyzji z [...] stycznia 1994 r. doręczono, przyjmując domniemanie z art. 44 kpa (doręczenie zastępcze), w dniu [...] marca 2005 r. Od tego dnia winien być zatem liczony 14-dniowy termin do wniesienia przez zainteresowaną wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W tej sytuacji, Sąd stwierdził, iż wniosek B. Ś. o ponowne rozparzenie sprawy, który wpłynął do organu w dniu [...] kwietnia 2005 r., został złożony z uchybieniem przewidzianego 14-dniowego terminu. Pomimo tego formalnego uchybienia został przez organ administracyjny rozpatrzony. Kierownik Urzędu nie poczynił bowiem wystarczających czynności sprawdzających i rozpatrzył ponownie sprawę na skutek wniosku złożonego - jak się okazało - z uchybieniem ustawowego terminu.
Kierownik Urzędu nie wyjaśnił kwestii ponownego wysłania - w dniu [...] kwietnia 2005 r. - decyzji Stronie wobec okoliczności, iż wcześniejsze doręczenie - jak zauważył Sąd - było dokonane w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami prawa. Sąd podkreślił, iż późniejsze doręczenie pisma stronie, którego wcześniej nie odebrała, nie obala domniemania doręczenia jej tego pisma w trybie art. 44 kpa i wynikających z tego tytułu skutków prawnych (por. post. NSA z 16 listopada 2004 r., sygn. GZ 103/04).
W konkluzji Sąd stwierdził, iż skoro B. Ś. nie dochowała terminu przewidzianego na wystąpienie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu - stosownie do przepisu art. 134 kpa - powinien był wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpatrzenie wniosku złożonego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (por. art. 156 § 1 pkt 2 kpa), gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a więc decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 kpa).
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 i art. 129 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B.Ś.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż Strona uzyskała uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] stycznia 1994 r. nr [...] . W wyniku wszczętego postępowania, decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] , Kierownik Urzędu stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji. W dniu [...] kwietnia 2005 r. Strona złożyła pismo, które zostało zakwalifikowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ podkreślił, iż decyzja kierownika Urzędu z dnia [...] marca 2005 r., zawierająca prawidłowe pouczenie o sposobie jej zaskarżenia została wysłana na adres B. Ś. w dniu [...] marca 2005 r., o czym świadczy prezentata znajdująca się na decyzji. Przesyłka została nadana w Urzędzie Pocztowym [...] marca 2005 r., po czym w dniu [...] marca 2005 r. została awizowana, ze względu na niemożność doręczenia pisma w miejscu zamieszkania adresata, jak również zastosowania doręczenia zastępczego, przewidzianego w art. 43 kpa. Zawiadomienie o awizowaniu przesyłki pozostawiono w skrzynce pocztowej Potwierdza to adnotacja doręczyciela dokonana w dniu [...] marca 2005 r. na formularzu potwierdzenia odbioru: mieszkanie zamknięte awizo pozostawiono w skrzynce. Przesyłkę awizowano powtórnie w dniu [...] marca 2005 r., a następnie, z uwagi na jej niepodjęcie w terminie, zwrócono do organu (adnotacje na kopercie: awizowano powtórnie [...] marca 2005 r., oraz: zwrot nie podjęto w terminie z datą [...] marca 2005 r.).
Wskazał nadto, iż Strona została prawidłowo pouczona w wymienionej decyzji o prawie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w terminie 14 dni od jej otrzymania (art. 127 § 3 kpa).
Wobec powyższego należało uznać, że decyzję Kierownika Urzędu z [...] marca 2005 r. stwierdzającą nieważność decyzji z [...] stycznia 1994 r. doręczono, przyjmując domniemanie z art. 44 Kpa, w dniu [...] marca 2005 r. Od tego dnia winien być zatem liczony 14-dniowy termin do wniesienia przez Zainteresowaną wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został przez Stronę złożony bezpośrednio w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] kwietnia 2005 r., a więc z uchybieniem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona nie wystąpiła również z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W skardze na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, złożonej w dniu [...] marca 2006 r., B. Ś. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania.
Skarżąca wskazała, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Świadczy o tym powołanie przez Kierownika Urzędu w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia przepisów art. 134 w zw. z art. 127 § 3 i art. 129 § 1 i 2, które podstawami do wydania przedmiotowego postanowienia nie są, w sytuacji gdy o stanie naruszenia prawa wobec niepowołania w/w przepisów w toku postępowania administracyjnego orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Zatem wydanie przez Kierownika Urzędu zaskarżonego postanowienia, pomimo zakończenia postępowania przed organem administracji, a więc wobec braku przesłanek do jego wydania - jest rażącym naruszeniem prawa z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 123 kpa.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) powołanej wyżej ustawy), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy).
Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odpowiada prawu.
W sprawie niniejszej bezsporna jest okoliczność, iż postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r., Kierownik Urzędu, działając w trybie art. 134 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez B. Ś. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1994 r., mocą której Skarżąca uzyskała uprawnienia kombatanckie na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Kwestią sporną natomiast pozostaje istnienie podstawy prawnej do wydania zaskarżonego postanowienia w świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Skarżącej, zważywszy na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2005 r. (sygn. akt V SA/Wa 2027/05), przedmiotowa podstawa prawna nie istnieje, zatem zaskarżone postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2006 r. wypełnia przesłankę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Zdaniem Kierownika Urzędu natomiast, nie można kwestionować zasadności wydania zaskarżonego postanowienia na postawie art. 134 kpa, zważywszy, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony przez Skarżącą z uchybieniem terminu do jego wniesienia, a Skarżąca nie wystąpiła również z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego wniosku.
Sąd zważył, iż stosownie do przepisu art. 134 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei w myśl art. 127 § 3 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra (...) nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2005 r., zawierającą prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jej zaskarżenia, Kierownik Urzędu - powołując treść art. 156 § 1 pkt 2 kpa - stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] stycznia 1994 r. Mając na względzie treść przepisu art. 44 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ww. decyzji, uznać należy, iż decyzja ta została doręczona Skarżącej w dniu [...] marca 2005 r. (k. 31 akt admin.). Wobec niemożności doręczenia decyzji w sposób określony w art. 42 i 43 kpa (z powodu nieobecności Skarżącej w mieszkaniu ze względu na pobyt na turnusie rehabilitacyjnym - co wynika z protokołu rozprawy przed WSA z dnia 9 listopada 2005 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2027/05 znanej Sądowi z urzędu; k - 16 akt sądowych), zasadnie przyjęto domniemanie doręczenia decyzji z art. 44 kpa. Od tego dnia winien być liczony 14-dniowy termin do wniesienia przez Skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Uzasadnione jest zatem stanowisko Kierownika Urzędu, iż wniosek B. Ś. o ponowne rozparzenie sprawy, który wpłynął do organu w dniu [...] kwietnia 2005 r., został złożony z uchybieniem przewidzianego 14-dniowego terminu.
Na marginesie należy zauważyć, iż nawet jeśli przyjąć - jako wiążący w niniejszej sprawie - przepis art. 44 w brzmieniu nadanym przez art. 1 ustawy z dnia 11 marca 2005 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2005 r., nr 78, poz. 682), zmieniającej wskazaną ustawę z dniem 5 czerwca 2005 r., stwierdzić należy, iż Skarżąca nie dochowała ustawowego 14-dniowego terminu przewidzianego do złożenia przedmiotowego wniosku.
Nie zmienia tej oceny podnoszona przez B. Ś. okoliczność ponownego wysłania - w dniu [...] kwietnia 2005 r. - przedmiotowej decyzji Skarżącej (odebranej w dniu [...] kwietnia 2005 r. przez męża Skarżącej) zważywszy, iż wcześniejsze doręczenie było dokonane w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami prawa. Jak podkreślił Wojewódzki Sadu Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2005 r., późniejsze doręczenie pisma stronie, którego wcześniej nie odebrała, nie obala domniemania doręczenia jej tego pisma w trybie art. 44 kpa i wynikających z tego tytułu skutków prawnych (por. post. NSA z 16 listopada 2004 r., sygn. GZ 103/04).
Nadto, zgodnie z argumentacją wskazanego rozstrzygnięcia, skoro B. Ś. nie dochowała terminu przewidzianego na wystąpienie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i nie wystąpiła do organu o przywrócenie terminu do jego wniesienia, Kierownik Urzędu - stosownie do przepisu art. 134 kpa - powinien był wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W świetle powyższych rozważań oraz mając na względzie treść rozstrzygnięcia Sądu z dnia 9 listopada 2005 r., jak również - zawarte w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku - wskazania co do dalszego postępowania organu administracji, działanie Kierownika Urzędu polegające na wydaniu na podstawie art. 134 kpa w zw. art. 127 § 3 kpa, postanowienia z dnia [...] lutego 2006 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w pełni odpowiada prawu.
Nieuzasadniony jest zatem zarzut skargi, w myśl którego zaskarżone postanowienie Kierownika Urzędu zostało wydane bez podstawy prawnej, co - zdaniem Skarżącej - wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podkreślić bowiem należy, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po upływie terminu, zobowiązuje ten organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia przedmiotowego wniosku (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1999 r., I SA 1517/98 - LEX nr 48573).
Powyższej oceny nie zmienia również stanowisko Skarżącej, iż wydanie przez Kierownika Urzędu zaskarżonego postanowienia jest bezprawne wobec okoliczności uprawomocnienia się wyroku WSA z dnia 9 listopada 2005 r. Wskazać należy, iż przedmiotowy wyrok Sądu, od którego Skarżąca - mimo prawidłowego pouczenia przez Sąd - nie wniosła skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - rozstrzygał o kwestii formalnoprawnej, zaistniałej w toku postępowania administracyjnego, a mianowicie stwierdzał nieważność decyzji wydanej przez Kierownika Urzędu na skutek rozpatrzenia wniosku złożonego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, co stanowi rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z ochrony trwałości (art. 16 § 1 kpa). Przedmiotowy wyrok, mimo jego uprawomocnienia, nie oznaczał natomiast - korzystnego dla Skarżącej - zakończenia postępowania administracyjnego przed Kierownikiem Urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1994 r.
W tym miejscu podkreślić należy, iż organ odwoławczy, rozpatrując kwestię dopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie jest bowiem uprawniony do merytorycznej oceny sprawy, w której wniesiono ten wniosek. Ocena taka jest możliwa dopiero po stwierdzeniu, że wniosek jest dopuszczalny (odp. wyrok NSA z dnia 27 maja 1998 r., I SA 1927/97 - LEX nr 44511). Podobnie sąd administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie jest uprawniony do oceny legalności decyzji wydanych wcześniej w tym samym postępowaniu administracyjnym, jak również nie może przywrócić stronie terminu do jego wniesienia (odp. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 17 marca 1992 r., SA/Wr 128/92 - ONSA 1992, nr 1, poz. 24).
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło