II SA/Bd 305/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Anna Klotz ( spr.) Protokolant: Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz M. K. kwotę 242 (dwieście czterdzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. nakazuje zwrócić skarżącemu ze Skarbu Państwa ( Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ) kwotę 300 ( trzysta ) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2006r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 w zw. z art. 138 § 1pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego ( tekst jednolity z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz.1071 ze zm.) oraz art. 81 ust 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 z poźn. zm.). Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Żninie decyzją z dnia [...] 2001 r. znak: [...], nakazał rozbiórkę nie użytkowanego i nie nadającego się do remontu obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego wielorodzinnego, będącego własnością M. i G. K. zam. w Ż. przy ul. G., na nieruchomości ozn. geod. jako działka Nr [...] położonej w Ż. przy ul. G. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 12 września 2001 r., który wówczas nie odwołał się od tej decyzji. Właściciele nieruchomości w dniu 13 listopada 2001 r. poinformowali organ nadzoru budowlanego o wykonaniu obowiązku. W dniu 13 września 2005r. M. K. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki powyższego budynku mieszkalnego, zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 146 § 1 pkt 6 K.p.a., decyzja ta została wydana bez uzgodnienia w właściwą służbą ochrony zabytków. Skarżący załączył do wniosku spis zabytków architektury i budownictwa, ewidencja 1997 r. - dla Miasta i Gminy Ż. W spisie tym nie został ujęty sporny budynek mieszkalny przy ul. Gnieźnieńskiej 12, zamieszczony natomiast został przyległy bezpośrednio do niego dom przy ul. G. w Ż. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w T. Delegatura w B. poinformował skarżącego pismem z dnia 22.09.2005 r. znak:[...], że sporny budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków, ale położony jest w strefie ochrony konserwatorskiej. Wydanie pozytywnej opinii konserwatorskiej w sprawie jego rozbiórki, byłoby możliwe w przypadku jego złego stanu technicznego, nie nadającego się do remontu, jednakże taka opinia winna zostać poprzedzona oceną stanu technicznego budynku i sporządzeniem dokumentacji fotograficznej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. postanowieniem z dnia [...] 2005 r. znak: [...] wznowił na żądanie strony postępowanie w przedmiotowej sprawie. W piśmie z dnia 20 grudnia 2005r. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w T. poinformował PINB , że podtrzymuje swoją wcześniejszą opinię konserwatorską zawarta w piśmie z dnia 22 września 2005r. Następnie w dniu 18 października 2005 r. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 6, art. 151 § 2 K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. wydał decyzję znak: [...], w której w punkcie: 1. stwierdził , iż decyzja ostateczna Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...]2001 r. znak: [...] w sprawie rozbiórki nie użytkowanego i nie nadającego się do remontu obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego wielorodzinnego, będącego własnością M. i G. K. zam. w Ż. przy ul. G., na nieruchomości ozn. geod. jako działka Nr [...] położonej w Ż. przy ul. G., wydana została z naruszeniem prawa, 2. odstąpił od uchylenia decyzji wymienionej w pkt 1 z powodu okoliczności, o których mowa w art.146 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie takich, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie , które zostało uwzględnione przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. organ przed jej wydaniem nie zawiadomił stron o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzeniem w sprawie - z tego względu zaskarżona decyzja została uchylona. Skarżący wniósł skargę do Sądu na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2005r. z takim skutkiem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006r. sygn. akt II SA/Bd 97/06 oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w dniu [...] 2006 r. wydał decyzje nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...]2006 r. znak: [...]. Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy orzekł w ten sposób, że w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia stwierdził, iż decyzja ostateczna Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...]2001 r. znak: [...] w sprawie rozbiórki nie użytkowanego i nie nadającego się do remontu obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego wielorodzinnego, będącego własnością M. i G. K. zam. w Ż. przy ul. G., na nieruchomości ozn. geod. Jako działka Nr [...] położonej w Ż. przy ul. G., wydana została z naruszeniem prawa. Natomiast w punkcie drugim rozstrzygnięcia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. odstąpił od uchylenia decyzji wymienionej w pkt l z powodu okoliczności, o których mowa w art.146 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie takich, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. jest właściwa. Budynek mieszkalny przy ul. G. był obiektem wyeksploatowanym, nie użytkowanym, a z wnioskiem o jego rozbiórkę wystąpili właściciele, mający inne zamiary wykorzystania swojej nieruchomości. Ponadto decyzja powiatowego organu nadzoru budowlanego z dnia 03.09.2001 r. wywołała nieodwracalne skutki, gdyż rzeczony budynek został rozebrany, bez ujemnych skutków dla obiektów sąsiednich, a na jego miejscu budowany jest, w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, salon samochodowy z zapleczem biurowo-socjalnym i stacją obsługi. Odnosząc się do wniesionego odwołania, to organ odwoławczy w oparciu o zebrany materiał dowodowy stwierdził, że rozstrzygnięcie końcowe zawarte w zaskarżonej decyzji jest właściwe. Sporny budynek, przed jego rozbiórką, nie był wpisany do rejestru zabytków, a tylko znajdował się w strefie ochrony konserwatorskiej. Wykonanie na dzień dzisiejszy oceny stanu technicznego i dokumentacji fotograficznej jest niemożliwe i nikt tego nie może żądać, gdyż budynek został rozebrany, a teren nieruchomości został zagospodarowany w inny sposób. Skarżący zaskarżył decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w części dotyczącej odstąpienia od uchylenia decyzji w sprawie rozbiórki budynku z powodu okoliczności, o których jest mowa w art. 146 § 2 K.p.a. powyższej decyzji zarzucił niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie tego artykułu. Naruszenie art. 6 K.p.a., gdyż decyzje o rozbiórce podjęto z naruszeniem przepisów prawa. Nadto naruszenie art. 106 K.p.a. i art. 67 prawa budowlanego, bo w rozpoznawanej sprawie nie można wyodrębnić części decyzji do względnie samodzielnego rozpatrzenia. Naruszenie § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części ( Dz.U. nr 10, poz. 47). W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, lecz z innych względów niż zostały zawarte w jej treści. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153 , poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 z późn. zm)- dalej P.p.s.a., Przy kontroli zaskarżonej decyzji Sąd skorzystał z uprawnień zawartych w art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270 ze zm.). Powyższy przepis stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 P.p.s.a.) zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym Sąd administracyjny nie posiada uprawnień do merytorycznego rozpoznawania spraw. W ocenie Sądu organy administracji państwowej pominęły w swoich ustaleniach to, czy skarżący M. K. jest stroną postępowania w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...]2001 r. znak: [...] nie dotyczyła M. K. Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu, tzn. z inicjatywy organu lub żądanie wznowienia może też wnieść strona. Należy jednak pamiętać, że przy postępowaniu w sprawie wznowienia mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu głównym. Legitymację do złożenia wniosku ma więc ten podmiot, który twierdzi, że decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Podanie takie może wnieść każda strona, nie tylko ta, która nie brała udziału w postępowaniu, gdyż interesy stron zazębiają się (por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 1985, s. 222 czy wyrok NSA z dnia 4 lutego 2000, I S.A. 334/99, Lex nr 54133: "Z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a., uzasadniającego jej udział"). W świetle powyższego organy powinny wykazać w prowadzonym postępowaniu, czy skarżący posiada interes prawny. W ocenie Sadu powyższe może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na treść rozstrzygnięcia. Jednoczesnie Sąd podkreśla , że rozpoznawana sprawa dotyczy nadzwyczajnego trybu postępowania, który zezwala na skontrolowanie decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania w niniejszej sprawie zakończonego decyzją z dnia [...] 2001 r. znak: [...], nakazującą rozbiórkę nie użytkowanego i nie nadającego się do remontu obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego wielorodzinnego, będącego własnością M. i G. K. zam. w Ż. przy ul. G. na nieruchomości ozn. geod. jako działka Nr [...] położonej w Ż. przy ul. G. nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. tj. decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. To, iż w niniejszej sprawie decyzja o rozbiórce została wydana bez zgody konserwatora zabytków nie jest spore. Z twierdzeniem skarżącego w tym zakresie zgodziły się organy obydwu instancji dając wyraz temu w uzasadnieniu. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do tego, aby ocenić jakie winno zostać wydane rozstrzygnięcie przez organy administracji państwowej na skutek wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a Artykuł 146 § 2 K.p.a jest związany z zasadą szybkości postępowania. Zastosowanie art. 146 § 2 wchodzi w grę jedynie wówczas, gdy nowa decyzja odpowiadałaby w swej istocie decyzji dotychczasowej; por. wyrok SN z dnia 7 lipca 1994 r., III ARN 26/94, OSNAP 1995, nr 11, poz. 127: "1. W myśl art. 146 § 2 K.p.a. - mimo istnienia podstaw wznowienia postępowania przewidzianych w art. 145 § 1 K.p.a. - nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Rozstrzygnięcie takie jest dopuszczalne wówczas, gdy wszystkie okoliczności sprawy ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego przemawiają za tym, że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa. W sytuacji gdy wnioski dowodowe i twierdzenia stron nie zostały uwzględnione i gdy tym samym nie został zebrany w sprawie pełny materiał dowodowy, nie można przyjąć, że nie mogłaby zapaść inna decyzja niż kwestionowana w podaniu o wznowienie postępowania. Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia jest nie tylko ustalenie przyczyn wznowienia, ale ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Dopiero wówczas, gdy w wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy organ administracji publicznej podejmie decyzję w treści odpowiadającą decyzji dotychczasowej, obowiązany jest zastosować przesłankę negatywną z art. 146 § 2 K.p.a. Zgodnie z tą przesłanką nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wznowione postępowanie kończy się wydaniem decyzji. Art. 151 § 1 K.p.a. przewiduje tylko dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępowania. W razie braku podstaw z art. 145 § 1 K.p.a. odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, a gdy podstawy te są - uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy. Przed wydaniem rozstrzygnięcia należy badać jednak negatywne przesłanki uchylenia decyzji stosownie do art. 146 K.p.a. W art.151 § 2 k.p.a został określony rodzaj decyzji stwierdzającej, że wydana została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Organ wydaje decyzję na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. wtedy, gdy zaszły co prawda przesłanki wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne z art. 146. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W powyższej sprawie pozostaje ocenić zatem, czy wystąpiła negatywna przesłanka do uchylenia decyzji na podstawie art. 146§ 2 K.p.a. W ocenie Sądu taka przesłanka wystąpiła , ponieważ mimo braku formalnej zgody Konserwatora Zabytków organ ten w późniejszych opiniach na etapie postępowania wznowieniowego wypowiedział się , że okoliczności sprawy potwierdzają, że obiekt powinien zostać rozebrany. Na dzień dzisiejszy jest zdaniem Sądu niemożliwe sporządzenie odpowiedniej dokumentacji technicznej , czy fotograficznej, gdyż budynek został rozebrany. Natomiast obecne stanowisko organu konserwatorskiego należy potraktować jako brak przeciwwskazań do rozbiórki. Organ w rozstrzygnięciu stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Tym samym spełnił wszystkie wymagania art. 151§ 2 Kpa. Wydane decyzje zdaniem organu odpowiadają przepisom prawa. Z uwagi na powyżej przedstawiony stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art.152 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i na podstawie art. 200 i 225 P.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania sądowego.