II SA/Kr 2281/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr.) Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Barbara Pasternak Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 września 2003 r. Nr [...] w przedm. umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu i instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 425 zł ( czterysta dwadzieścia pięć złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 2281/03 UZASADNIENIE Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] III 2003 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 w zw. z art. 50 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 kpa, odmówiono wstrzymania budowy i wydania nakazu rozbiórki budynku motelu z restauracją realizowanego na działce nr [...] w G. Jak uzasadniono w decyzji, J. S., zam. T., który wystąpił z takim żądaniem nie wykazał, że spełnia warunki uznania go za stronę postępowania, zgodnie z art. 28 kpa. Jednocześnie stwierdzono, że inwestycja jest realizowana w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] VII 2001 r. wydane przez Wójta Gminy i utrzymane [...] IX 2002 r. w mocy przez Wojewodę, a NSA postanowieniem z 29 I 2003 r. oddalił wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W odwołaniu od tej decyzji J. S. powołuje się na to, iż ma interes prawny i powinien być uznany za stronę postępowania. Projektowana inwestycja może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość. Powołuje się na to, iż SKO w decyzji z [...] IX 2002 r. ([...]) uznało go za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wspomnianej inwestycji. Dodaje, że dróżka polna przedzielająca jego posesję od działki nr [...] w G. pochodzi z jego posiadłości i nikt mu za tę część nie zapłacił, a została ona wpisana jako droga polna w 1999 r. Projektowany motel i restauracja (na 220 osób) posiadają okna wychodzące na jego posesję, przez co czuje się pozbawiony prywatności. Pracując bowiem na podwórzu swojego domu i w gospodarstwie jest ustawicznie wystawiony na widok publiczny. Przed motelem ma być duża sala przewidziana na dancingi. Twierdzi, że celowo nie pokazywano mu żadnych planów, ani dokumentów, gdyż nie uznawano go za stronę postępowania, a tymczasem obiekt jest realizowany niezgodnie z przepisami dotyczącymi odległości od sąsiednich obiektów, gdyż na mapach dołączonych do projektu są pominięte jego budynki gospodarcze znajdujące się na działce nr [...] (obora i zbiornik na gnojowicę). Motel i restauracja nie są budowane w tym miejscu, w którym są zaznaczone na planie, inwestycja jest zlokalizowana przy wjeździe do domu, nie rozpatrzono kwestii zacienienia, ani też nie zwracano się do inspektora sanitarnego w sprawie obory i zbiornika na gnojówkę istniejących w jego gospodarstwie. Uważa, że obiekt jest budowany niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a lokalizacja inwestycji (na co zwróciło uwagę SKO w decyzji z [...] IX 2002 r.) wykracza poza granice nieruchomości inwestora. Zwraca też uwagę na ukształtowanie terenu, co sprawia, że wody spływają z teren inwestycji na jego posiadłość, a zwłaszcza do obory. W kolejnym piśmie z [...] VIII 2003 r. adresowanym do WINB J. S. powołuje się na decyzję SKO z [...] VII 2003 r. ([...]), w którym SKO uznało go również za stronę postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wskazanej inwestycji. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1 IX 2003 r. (znak: WOA.5110-22-17/03) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 VII 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. z 2000 r., Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) uchylono zaskarżoną decyzję w całości i umorzono postępowanie I instancji. Organ stwierdził, że J. S. nie posiada interesu prawnego, a zatem nie może domagać się wszczęcia postępowania administracyjnego, gdyż nie może być stroną takiego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Zdaniem organu J. S. nie wykazał interesu prawnego, a skoro jego działka nie sąsiaduje bezpośrednio z działką inwestora, nie ma również prawa do wystąpienia z odwołaniem od wydanej decyzji. Powołano się na orzeczenie NSA z 20 VI 2000 r., II SA/Kr 1599/99 (publ. Lex 54730), iż gdy decyzja organu I instancji została wydana na podstawie wniosku osoby nie będącej stroną w sprawie (oraz skierowana do tej osoby), obowiązkiem organu odwoławczego jest wydanie decyzji uchylającej taką decyzję i umarzającej postępowanie pierwszoinstancyjne, które nie powinno się w ogóle toczyć. W skardze na tę decyzję J. S. domaga się uchylenia decyzji organu I i II instancji oraz wstrzymania wykonania decyzji pozwolenia na budowę Wójta Gminy z [...] VII 2001 r., znak: [...]; oraz Wojewody z [...] IX 2002 r., znak: [...]. Uważa, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności art. 28, 7, 77, 107 kpa. Wielokrotnie wykazywał swój interes prawny wywodząc go z przepisów regulujących zakres prawa własności. Fakt, iż jego posesja bezpośrednio nie graniczy z działką, na której prowadzona jest inwestycja nie może być przeszkodą do uznania go za stronę postępowania, gdyż szerokość polnej drogi przedzielająca obie działki wynosi zaledwie 3 m, a budowany obiekt jest dużych rozmiarów (około 30 m długości), co spowoduje, iż nie będzie mógł korzystać ze swojej nieruchomości w sposób dotychczasowy. Prowadzi gospodarstwo rolne i dróżką, wzdłuż której zlokalizowana jest inwestycja wyjeżdża ze swoim sprzętem rolniczym. Na jego działce od strony planowanego motelu z restauracją znajdują się zabudowania gospodarcze, których obecność została pominięta w pozwoleniu na budowę. Wnosi zatem o uchylenie wspomnianych decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Organ podkreśla, że J. S. legitymuje się interesem faktycznym, a nie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w przedmiocie zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji orzekł postanowieniami z 16 XII 2003 r. (K. 21 akt sądowych) oraz z 23 III 2004 r. (k. 38 akt sądowych) wnioski te oddalając. Wojewódzki Sąd Administracyjny W Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.o.p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 I 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone (co ma miejsce w niniejszym przypadku) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy (art. 97 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący, jak wynika z akt sprawy, został uznany przez SKO za stronę postępowania w postępowaniach o stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Kolegium przyjęło zasadnie, że inwestycja o znacznych gabarytach (motel oraz restauracja) zlokalizowana kilkanaście metrów od domu skarżącego będzie oddziaływać na jego nieruchomość. Również WSA w Krakowie w wyroku z 7 IV 2005 r. (sygn. akt II SA/Kr 1401/04) przyjął identyczne stanowisko uznając skarżącego za stronę postępowania wznowieniowego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela ten pogląd oraz zawartą w uzasadnieniu tego wyroku argumentację. W szczególności należy zwrócić uwagę, iż interes prawny skarżącego jest bezsporny i wynika on z przepisów prawa budowlanego (art. 5 ust. 1 pkt 9) nakazujących respektować w trakcie procesu inwestycyjnego uzasadnione interesy osób trzecich, przez które nie można rozumieć tylko najbliższych sąsiadów inwestorów. Interes prawny skarżącego płynie przede wszystkim z unormowań konstytucyjnych (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP) przewidujących ochronę cudzej własności oraz obowiązek poszanowania wolności i praw innych (art. 31 ust. 2 Konstytucji RP). Również art. 144 kc przewiduje, iż "właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych". Przepis ten ma zastosowanie m. in. w przypadku pośredniego oddziaływania na nieruchomość sąsiednią poprzez np. wywoływanie hałasów, wytwarzanie i wydalanie dymu, gazu, pyłu, zapachów, pary itp. immisji (por. Z. Gordon, J. Łopuski, M. Nestorowicz, K. Piasecki, A. Rembieliński, L. Stecki, J. Winiarz: Kodeks cywilny z komentarzem, W-wa 1980, s. 134). Obawy skarżącego dotyczące możliwości naruszenia jego prywatności znajdują także oparcie w przepisach kodeksu cywilnego, który pozwala w art. 24 kc wystąpić z roszczeniem o zaniechanie naruszania dóbr osobistych (art. 23 kc), w tym zdrowia, wolności, nietykalności mieszkania (miru domowego), a przede wszystkim prywatności. Skoro, jak twierdzi skarżący okna motelu i restauracji będą skierowane na jego działkę, która w dodatku położona jest niżej od działki, na której ma być realizowana inwestycja, a droga polna rozdzielająca działki wynosi tylko 3 m, to jest oczywiste, iż każdy krok skarżącego na jego działce będzie się odbywał pod okiem licznych gości i personelu restauracji i motelu. Ma on zatem interes prawny w ochronie "tego wszystkiego, co ze względu na uzasadnione odosobnienie się jednostki od ogółu społeczeństwa służy jej do rozwoju fizycznej i psychicznej osobowości oraz zachowania osiągniętej pozycji społecznej" (A. Kopff; Ochrona sfery życia prywatnego jednostki w świetle doktryny i orzecznictwa, ZN UJ 1982, z. 100, s. 37). Podzielić zatem należy stanowisko WSA w Krakowie, wyrażone w cytowanym wyroku z 7 IV 2005 r., iż pogląd organu, iż fakt, że działka skarżącego nie przylega bezpośrednio do działki inwestorów powoduje, iż nie przysługuje mu przymiot strony postępowania również w niniejszej sprawie jest błędny. Wobec powyższego skoro decyzja organu I, jak i przede wszystkim, decyzja organu II instancji oparta została na błędnym nieuznaniu J. S. za stronę postępowania, obydwie decyzje należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 V 1995 r. o NSA (Dz. U. Nr 75, poz. 364 ze zm.) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).