II OSK 1726/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ sędzia del. WSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Spółki z o.o. "[...]" w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1497/05 w sprawie ze skargi Ekologicznego Stowarzyszenia [...] "[...]" na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę w postępowaniu wznowieniowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Spółki z o.o. "[...]" w Ł. na rzecz Ekologicznego Stowarzyszenia [...] "[...]" kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Spółka z o.o. "[...]" w Ł. (wcześniej: "Zakład [...]" Sp. z o.o. w Ł.) wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1497/05, którym uchylona została decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...], oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody P. z [...] wydana w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu wznowieniowym. Do wydania tych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: Decyzją ostateczną z dnia [...] Wójt Gminy W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę kwatery składowania B1 Zakładu [...] zlokalizowanego w Ł. na nieruchomości oznaczonej nr [...]. Z wnioskiem o wznowienie tego postępowania wystąpiła Spółka z o.o. "[...]", powołując się na to, że pozwolenie na budowę wydał Wójt Gminy W., który podlegał wyłączeniu ze sprawy na podstawie art. 24 K.p.a. Gmina W. posiada bowiem udziały w inwestycji określonej jako Zakład [...] w Ł., co uzasadnia wyłączenie Wójta tej Gminy od rozpoznania sprawy. Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] zawierającej pozwolenie na budowę. Organ wskazał w uzasadnieniu tej decyzji, iż Spółka "[...]" była stroną w postępowaniach administracyjnych dotyczących kolejnych etapów przedmiotowej inwestycji i nie została pozbawiona czynnego udziału w poszczególnych etapach tych postępowań. Nie zaistniały wobec tego żadne podstawy do uchylenia wydanej w tym postępowaniu decyzji. W szczególności nie uzasadnia uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę fakt wydania tej decyzji przez Wójta Gminy W., gdyż sprawa nie dotyczyła ani własnych interesów majątkowych osoby sprawującej urząd, ani osób wymienionych w art. 24 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Na skutek rozpoznania odwołań od tej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy decyzją organu I instancji. Na wymienioną ostatnio decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Ekologiczne Stowarzyszenie [...] "[...]", wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącego Wójt Gminy W. podlegał wyłączeniu od rozpoznania sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a., co stanowi podstawę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymienionym na wstępie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2006 r. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, iż w postępowaniu wznowieniowym organ administracyjny powinien przede wszystkim ustalić, czy wnioskodawca posiada przymiot strony postępowania, czy żądanie wznowienia oparte jest choćby na jednej z przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1–7 K.p.a. oraz czy żądanie zostało złożone w terminie określonym w art. 148 K.p.a. W szczególności ze względu na miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie liczony od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, strona musi wykazać kiedy dowiedziała się o istnieniu tej podstawy. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia (art. 149 § 3 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie – zdaniem WSA – organy obu instancji nie sprawdziły, czy wniosek o wznowienie został złożony w terminie wskazanym w art. 148 K.p.a. Organy miały obowiązek w pierwszej fazie prowadzonego postępowania zbadać, czy wznowienie postępowania w tej sprawie jest dopuszczalne z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych oraz czy został zachowany miesięczny termin z art. 148 K.p.a. Niewyjaśnienie tych kwestii uzasadnia – zdaniem Sądu pierwszej instancji – uchylenie zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżyła skargą kasacyjną Spółka "[...]" w Ł.. Zarzuciła mu naruszenie przepisu art. 149 K.p.a. w zw. z art. 141 § 1 i art. 142 K.p.a. przez nieuchylenie postanowienia Wojewody P. z dnia [...] o wznowieniu postępowania, a także naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) polegające na zawarciu w uzasadnieniu wyroku zaleceń, których wykonanie jest niemożliwe przez organ I instancji. Uzasadniając postawione zarzuty strona skarżąca podała, że wobec nieuchylenia postanowienia o wznowieniu postępowania pozostaje ono dalej w obrocie prawnym, Wojewoda P. jest nim związany i nie może wykonać zaleceń Sądu, to jest rozważyć zasadności wniosku o wznowienie. Zdaniem strony, jeżeli Sąd uznał, że w sprawie doszło do wznowienia postępowania z naruszeniem prawa, to winien był uchylić nie tylko decyzje organów obu instancji zapadłe po wznowieniu, ale także postanowienie wznawiające postępowanie. Wobec tego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) bowiem przepis ten nie był stosowany w rozpoznawanej sprawie. Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy w sprawie orzekał już wcześniej sąd administracyjny a jego naruszenie może polegać na niedostosowaniu się zarówno przez ten sam sąd orzekający w tej sprawie ponownie jak i przez organ do zawartej w wyroku oceny prawnej lub wskazań co do dalszego postępowania. Wobec tego, iż wcześniej w sprawie o wznowienie postępowania nie orzekał sąd, wymieniony przepis nie ma w obecnie rozpoznawanej sprawie zastosowania. Również – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – nie został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada obowiązującemu prawu a zawarte w nim prawne oceny i wskazania co do dalszego postępowania są uzasadnione i nie naruszają obowiązujących przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie wskazał w uzasadnieniu wyroku, iż rozpoznające wniosek o wznowienie postępowania organy w pierwszej kolejności powinny rozstrzygnąć, czy wniosek ten został wniesiony przez stronę postępowania, czy opiera się on na ustawowej podstawie wznowienia i czy strona zachowała termin z art. 148 K.p.a. do wystąpienia z tym wnioskiem. Brak takich ustaleń jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji wydanej w wyniku wznowienia. Pozostawienie przez Sąd pierwszej instancji nieuchylonego postanowienia o wznowieniu (art. 149 § 1 K.p.a.) nie stanowi wady wyroku wydanego przez ten sąd. Zgodnie z przepisem art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 1987 r., sygn. akt I SA 1326/86 (ONSA 1987, nr 2, poz. 80) postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.) jest jedynie postanowieniem wszczynającym postępowanie i nie może zawierać innych treści poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postępowania o wznowieniu. Przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 149 § 2 K.p.a. jest bowiem zarówno badanie, czy postępowanie, w którym zapadła ostateczna decyzja, było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a., jak i merytoryczne wyjaśnienie sprawy w celu rozpoznania sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną. W trybie tym organ może badać także, czy został zachowany termin z art. 148 K.p.a. Ubocznie należy zauważyć, iż wobec uchylenia decyzji obu instancji organ odwoławczy mógłby uchylić postanowienie o wznowieniu na podstawie art. 142 K.p.a. Skarga kasacyjna podlega więc oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Na mocy art. 204 pkt 2 wymienionej ustawy zasądzono od strony wnoszącej skargę kasacyjną na rzecz skarżącego koszty postępowania za instancję kasacyjną.