IV SA/Po 1109/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie NSA Paweł Miładowski As. sad. Izabela Kucznerowicz Protokolant ref. - staż. Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] /-/I. Kucznerowicz /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski MW sygn. IV SA/Po 1109/04 U Z A S A D N I E N I E Dnia [...] listopada 2003 r. K. P. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego, przy czym Skarżąca oświadczyła, że Zebranie Przedstawicieli Członków uchwałą z czerwca 2003 r. nie uwzględniło Jej odwołania od uchwały Rady Nadzorczej o wykluczeniu ze Spółdzielni Mieszkaniowej (dalej Spółdzielnia); w terminie ustawowym K. P. zaskarżyła ową uchwałę do Sądu Okręgowego. Dnia [...] grudnia 2003 r. Zainteresowana wskazała, że sprawa ta ma sygnaturę [...] (k. 2, 16, 26 akt administracyjnych). Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 103 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 98/00/ 1071 ze zm. – dalej kpa) zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego na częściowe pokrycie opłat za zajmowany lokal nr [...] na [...] w [...], do czasu wydania przez Sąd prawomocnego orzeczenia odnośnie tego czy wnioskodawczyni posiada tytuł prawny do przedmiotowego lokalu (k. 30 akt administracyjnych). Uzasadniając organ podniósł, że z pisma z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] Spółdzielni wynika, że uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Zebrania Przedstawicieli Spółdzielni została podtrzymana uchwała Rady Nadzorczej nr [...] z dnia [...] o wykluczeniu K. P. z "rejestru członków" Spółdzielni. Wniesiony do Sądu pozew nie zmienia faktu, że Skarżąca nie ma tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. W ocenie organu do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd powszechny, postępowanie w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego należało zawiesić. W przewidzianym ustawą terminie K. P. wniosła zażalenie (k. 33-34 akt administracyjnych) na postanowienie z dnia [...] grudnia 2003 r., w którym zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła rażące naruszenie prawa. Skarżąca podniosła, że organ błędnie ustalił, że Zainteresowana nie posiada tytułu prawnego do lokalu, bowiem mieszkanie zajmuje na podstawie przydziału, którym nadal legalnie się legitymuje; Żalącej się nie jest wiadome, by Spółdzielnia złożyła jakiekolwiek oświadczenie, z którego jednoznacznie wynikałoby, że nie posiada tytułu prawnego do lokalu; Spółdzielnia wyjaśniła, że została wykluczona z grona członków Spółdzielni, co nie jest tożsame z pozbawieniem tytułu prawnego i uzyskaniem statusu "dzikiego lokatora". Do czasu ewentualnego wyroku sądu orzekającego eksmisję, Żaląca się zajmuje lokal legalnie i prawo to nie uległo zawieszeniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając wskazano, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. 71/01/734 ze zm. – dalej udm) prawo do dodatku mieszkaniowego przysługuje członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu. Spółdzielnia pismem skierowanym do Kolegium z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] podtrzymała swe stanowisko w sprawie tytułu prawnego i wykluczenia K. P. ze Spółdzielni. Stanu tego nie zmienił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2004 r. sygn. K 32/03, obowiązujący od 15 kwietnia 2004 r., dotyczący spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, a nie lokatorskiego. W sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego winien wypowiedzieć się zarządca (w tym wypadku Spółdzielnia). Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom legitymującym się tytułem prawnym do lokalu a zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, tylko oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. W sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Dopiero w przypadku prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu o uchylenie uchwały Zebrania Przedstawicieli w przedmiocie wykluczenia ze Spółdzielni możliwym będzie merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, uzupełnionej pismami z dnia [...] grudnia 2005 i [...] czerwca 2006 r., K. P. wniosła o zmianę postanowienia w ten sposób by postępowanie było kontynuowane oraz ustalenie, że organ odwoławczy dopuścił się nieuzasadnionej zwłoki w rozpatrzeniu złożonego zażalenia. Skarżąca podtrzymała zarzuty uprzednio zaprezentowane w zażaleniu. Nadto zarzuciła postanowieniu "rażące naruszenie, nieznajomość i niejednakowe stosowanie prawa" w tym: pominięcie, że tytuł prawny do lokalu istnieje na podstawie przydziału lokalu (art. 213 § 3 prawa spółdzielczego), którego do chwili obecnej nie została pozbawiona, wyrok Sądu w przedmiocie członkostwa nie pozbawi Zainteresowanej tego prawa ex tunc, ale ex nunc; nawet gdyby przyjąć, że Skarżąca nie ma statusu członka (co nie jest prawdą), to Jej prawo do dodatku mieszkaniowego wynika z art. 2 ust. 1 pkt 4 udm; Sąd Okręgowy nie będzie orzekał o tytule prawnym do lokalu, ale o merytorycznych i formalnych podstawach uchwały o Jej wykluczeniu; w tym postępowaniu Sąd nie przywróci Skarżącej członkostwa, bo w takim postępowaniu Sąd niczego nie przywraca, skoro dopiero ów wyrok, po jego uprawomocnieniu się, ewentualnie pozbawi Zainteresowaną członkostwa. K. P. została wykluczona uchwałą Rady Nadzorczej (art. 24 § 3 pr.sp.); Zebranie Przedstawicieli jedynie nie uwzględniło Jej odwołania od uchwały Rady Nadzorczej. W sprawie [...] organ I instancji przyznał Zainteresowanej dodatek mieszkaniowy. Skarżąca postawiła zarzut niekonstytucyjności ustawy o dodatkach mieszkaniowych w części dotyczącej osób uprawnionych do otrzymania dodatku i niekonstytucyjności prawa spółdzielczego w części dotyczącej przepisów o wykluczeniu z członkostwa, co prowadzi do naruszenia "międzynarodowych konwencji"; postanowienie wydano z naruszeniem przepisów kpa, czyniącymi posiedzenia jawnymi; organ II instancji- wbrew obowiązkowi- nie powiadomił Zainteresowanej o miejscu i terminie posiedzenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną, choć z innych względów, niż w niej podniesione. Sąd podziela ustalenia faktyczne, dokonane przez organ odwoławczy. 1.Zakres kognicji organu administracji publicznej, a także sądu administracyjnego, wyznacza norma prawa materialnego. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych- Dz. U. 153/02/1269 ze zm. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ppsa). Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd administracyjny winien odnieść się w skardze jedynie do tych zagadnień podniesionych w skardze, które są istotne dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy; przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest w szczególności abstrakcyjna analiza systemu prawa (ponad materię konieczną dla wydania orzeczenia w danej sprawie; odpowiednio- orzeczenie SN z 23.11.1981- I PR 46/81- OSNC 7/82/105, akceptowane przez J. Krajewskiego w: "Kpc z komentarzem" W.Pr. 1989 t. 2 s. 537 uw. 8). W doktrynie trafnie wskazuje się, że wykładnią, czyli interpretacją tekstów prawnych, nazywa się operację myślową w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów; w toku wykładni dokonuje się przyporządkowania różnokształtnym przepisom prawnym- norm postępowania rozumianych w jakiś jeden, dostatecznie określony sposób (Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 2002 s. 230; M. Zieliński: "Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego" WN UAM Poznań 1972 s. 26 i n.; "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" W. Pr. 2002 s. s. 47). Podstawą orzekania przez organy stosujące prawo nie jest przepis prawny, lecz norma prawna, w praktyce wywiedziona z szeregu przepisów prawnych- w tym częstokroć ( jak w rozpatrywanej sprawie) także z kilku aktów prawnych. We współczesnej nauce i orzecznictwie Sądu Najwyższego uznaje się zasadę interpretatio cessat in claris (interpretację należy zakończyć, gdy osiągnięto jej jednoznaczny rezultat; M. Zieliński "Wykładnia..." s. 56). 2. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, gdy jednocześnie do rozstrzygnięcia tego zagadnienia nie jest właściwy organ administracji rozpoznający sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie jest niedopuszczalne. W rozpatrywanej sprawie związek między decydowaniem o prawie Skarżącej do dodatku mieszkaniowego, a kwestią posiadania przez nią statusu członka lub tytułu prawnego do lokalu niewątpliwie istniał, jednakże tylko w zakresie art. 2 ust. 1 pkt 2 udm. Nie jest to jednak jednoznaczne z uznaniem, iż rozstrzygnięcie sprawy dodatku mieszkaniowego w obowiązującym w dniu orzekania stanie prawnym nie było możliwe bez prawomocnego wyroku Sądu powszechnego odnośnie uchwały Zebrania Przedstawicieli (K. Pietrzykowski "Powstanie i ustanie stosunku członkowska w spółdzielni" Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego 1990 s. 265- 266) w przedmiocie wykluczenia K. P. ze Spółdzielni, skoro możliwym było rozpatrzenie wniosku na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 udm. Organy obu instancji nie wykazały związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej w oparciu o tę normę a zagadnieniem wstępnym, naruszając art. 97 kpa. W toku postępowania przed organami obu instancji doszło też do naruszenia innych przepisów proceduralnych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ prowadzący postępowanie obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, i dopiero następnie, w oparciu o całokształt dokonać oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Wydający zaskarżone postanowienie organy obu instancji naruszyły art. 7, art. 77 i art. 124 § 2 kpa, zgodnie z którym treść uzasadnienia faktycznego i prawnego (postanowienia) musi być zgodna z art. 107 § 3, zawierając ustosunkowanie się do materiału dowodowego dotyczącego kwestii procesowej lub istoty sprawy i przesłanki wykładni przepisów prawnych dokonanej przez organ wydający postanowienie (J.Borkowski w: "Kpa. Komentarz" C.H. BECK 2006 s. 561 nb. 3). Uzasadniając wydane postanowienia, organy opierały się na niekompletnym materiale dowodowym. Przede wszystkim w aktach brak odpisu uchwały Rady Nadzorczej z dnia [...] listopada 2002 r., wykluczającej K. P. ze Spółdzielni, której treść stanowiła podstawę zawieszenia postępowania. Nadto w uzasadnieniu postanowień organów I i II instancji powoływano się na pisma Spółdzielni z [...].12. 2003 r. i z [...].6.2004 r., z których wynika, że K. P. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego mieszkania. Tymczasem Sądowi z urzędu- ze sprawy IV SA/Po [...] - znany jest "Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego" K. P. z [...].11. 2004 r., opatrzony pieczęcią Spółdzielni i podpisem osoby reprezentującej zarządcę, w którym potwierdza się, że Skarżąca tytuł prawny do mieszkania posiada (pkt 4 lit.c wniosku; k.10 akt administracyjnych, dołączonych do akt IV SA/Po [...]; art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 228 § 2 kpc; k. 38 akt IV SA/Po [...]). Prezydent Miasta jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze , w uzasadnieniach postanowień z dnia [...].12.2003 r. i z dnia [...].6.2004 r. tylko wymienili art. 2 ust. 1 pkt 2 udm, bez wyjaśnienia jego treści. Organ odwoławczy podzielił też stanowisko organu pierwszej instancji, że dopiero w przypadku prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu o uchyleniu uchwały o wykluczeniu z członkostwa ze Spółdzielni możliwym będzie merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i wydanie decyzji. Braku pełnej analizy przepisów prawa materialnego, mogących- z uwagi na przedmiot normowania- mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, ani ostatnio wymienionej konstatacji Samorządowego Kolegium, orzekający skład Sądu nie może zaaprobować. Zawieszenie postępowania uzasadniono lakonicznie, wskazując wyłącznie na treść art. 2 ust.1 pkt 2 udm, nie analizując przy tym kwestii spełnienia wymienionych w nim przesłanek w świetle przepisów materialnoprawnych. Chodzi o przepisy regulujące ustanie członkostwa w spółdzielni (art. 24 ustawy z dnia 16 września 1982 r. prawo spółdzielcze – j.t. Dz.U. z 188/03/1848 ze zm.- dalej pr.sp.) i wygaśnięcie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego (art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz.U. 119/03/1116 ze zm.- dalej usm). Są to zagadnienia podstawowe dla rozstrzygania o prawie do dodatku mieszkaniowego, a doktryna i orzecznictwo w sposób jednolity interpretują w/w art.2 ust.1 pkt 2 udm pod kątem regulacji ustawy prawo spółdzielcze i ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (m. in. G. Manjura "Dodatki mieszkaniowe. Komentarz" CH. BECK 2005 r. s. 24 i nast.) Na marginesie tego wątku i w nawiązaniu do pisma Skarżącej z dnia [...]grudnia 2005 r. (k. 17 pkt 3). Sąd nie podziela poglądu w nim wyrażonego, dotyczącego zmiany stanu prawnego, według którego należy oceniać status Skarżącej w kontekście członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej, w świetle ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 122/05/1024- dalej nowela). Nowela zmieniła treść art. 24 pr. sp., lecz istotne znaczenie dla oceny wpływu nowych rozwiązań prawnych na sytuację Skarżącej, mają przepisy intertemporalne noweli. Do Skarżącej nie znajduje zastosowania art. 24 § 10 pr. sp. w brzmieniu nadanym nowelą, z uwagi na treść jej art. 4 ust. 1 i 2. Nie ulega wątpliwości, że wykluczenie stało się skuteczne przed dniem 22 lipca 2005 r. (art. 24 § 3 pr.sp. i art. 6 noweli; K. Pietrzykowski- op. cit. s. 238), skoro Skarżąca nie przeczy, że doręczono Jej zawiadomienie o wykluczeniu wraz z uzasadnieniem dnia [...] grudnia 2002 r. (k. 28 akt administracyjnych; art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 230 kpc) - w każdym razie nie później niż przed wywiedzeniem odwołania, rozpoznanego przez Zebranie Przedstawicieli dnia [...] czerwca 2003 r. W doktrynie panuje zgoda co do tego, że obowiązuje reguła numerus clausus zdarzeń powodujących ustanie stosunku członkostwa- wśród nich ustawodawca przewidział możliwość wykluczenia członka (art. 24 § 1 i 3 pr. sp.). Badanie, czy łącznie spełnione zostały trzy przesłanki wykluczenia (zawinione zachowanie się członka; ocena, że dalsze pozostawanie określonej osoby w gronie członków spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu lub zasadami współżycia społecznego; przyczyna wykluczenia wg przepisów ustawy lub postanowień statutu- K. Pietrzykowski- op. cit. s. 163-164, 195), zastrzeżona jest sądom powszechnym. Trafnie organy obu instancji przyjęły, że skutkiem uchwały Rady Nadzorczej z dnia [...]listopada 2002 r. nr [...]było wygaśnięcie istniejących między członkiem a spółdzielnią praw i obowiązków wynikających ze stosunku członkostwa- w tym w szczególności spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu; powstają zaś roszczenia o zwrot wniesionych udziałów i wkładów (art. 11 ust. 1 i 2 usm). Wobec nie uchylenia owej uchwały przez Zebranie Przedstawicieli uchwałą z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] (k. 28 akt administracyjnych), dopiero prawomocny wyrok Sądu powszechnego, uchylający uchwałę spółdzielni, ze skutkiem ex tunc, doprowadzić może do restytucji stosunku członkostwa i stosunków od niego pochodnych- w tym stosunku spółdzielczego prawa do lokalu (K. Pietrzykowski- op. cit. s. 240, 283- 284). Błędnie Skarżąca przyjmuje (k. 37 akt sądowych), że wynajęcie pokoju wymaga posiadania tytułu prawnego do lokalu. Wynajmujący nie musi mieć bowiem tytułu prawnego do lokalu (odpowiednio- orzeczenie SN z 14.4.1961- 3 CR 806/60- OSN 3/62/101, akceptowane przez A. Golę i J. Sucheckiego "Najem i własność lokali. Przepisy i komentarz" W. Pr. 1999 s.20 uw. 4; postanowienie SN z 6.2.1997 r.- II CKN 48/96). 3. Organy obu instancji przy wydawaniu postanowień błędnie pominęły możliwość zastosowania art. 2 ust.1 pkt 5 udm (mimo zacytowania w całości art. 2 ust. 1 pkt 1-5 udm- k. 30 akt administracyjnych i wyrażeniu poglądu, że "dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom...zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego tylko oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny"- k. 54 akt administracyjnych). Uwagi Samorządowego Kolegium uszło, że klasa zespołów okoliczności, w których norma znajduje zastosowanie (zakres zastosowania normy), nie ma z reguły na diagramie charakteru linii, lecz koła, opisującego na płaszczyźnie wszystkich możliwych okoliczności te, w których norma znajduje zastosowanie (Z. Ziembiński: "Teoria prawa" PWN 1977 s. 24; "Logika praktyczna" PWN 2002 s. 116). Art. 2 ust. 1 pkt 5 udm nie należy interpretować zawężająco przyjmując, że podstawą jego zastosowania jest wyłącznie prawomocny wyrok nakazujący opróżnienie lokalu i orzekający o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego. Nie ma bowiem racjonalnego wyjaśnienia dla takiej interpretacji w/w przepisu, która - wobec braku przesłanek do zastosowania art.2 ust.1 pkt 2 i 4 udm, okazałaby się korzystniejsza dla tych osób, wobec których zapadł wyrok tej treści, niż dla osoby w takiej samej sytuacji mieszkaniowej (zajmowanie mieszkania bez tytułu prawnego), której jako bezrobotnej przysługuje prawo do lokalu socjalnego (art. 14 ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego- Dz. U. 71/01/733 ze zm.-w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2004 r.- dalej oul), a która nie może okazać się wyrokiem w tej sprawie z uwagi na sekwencję czasową (bieg spraw dotyczących członkostwa i kolejnych z nią związanych). Taki pogląd Wojewódzki Sąd Administracyjny Poznaniu wyraził już wcześniej w wyrokach z dnia: [...]grudnia 2005 r.- sygn. IV SA/Po [...]i [...]maja 2006 r.- sygn. IV SA/Po [...], który to pogląd Sąd w niniejszym składzie podziela. W tym stanie rzeczy nie zachodziła obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania, bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. 4. Skarżąca nie może skutecznie powoływać się na art. 213 § 3 pr. sp., bowiem przepis ów skreślony został z dniem 24 kwietnia 2001 r., na podstawie art. 29 p. 8 lit. b ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. 4/01/27). Nawet w okresie jego obowiązywania art. 213 § 3 pr. sp. nie niweczył skutków wygaśnięcia lokatorskiego prawa do lokalu (jako prawa pochodnego) w przypadku wykluczenia członka ze spółdzielni. Różnice w ocenie prawnej roszczenia- choć niepożądane- zdarzają się w praktyce organów stosujących prawo we wszystkich systemach prawa (w tym w demokratycznych państwach prawa). Często są warunkiem rozwoju systemu prawa (np. zastosowanie przed 2100 laty po raz pierwszy akcji pauliańskiej- choć uprzednio nikt jej nie stosował). Narzędziem minimalizowania błędów w tej dziedzinie jest możliwość odwołania się strony w toku instancji bądź do Sądu- co Skarżąca skutecznie uczyniła w skrawach IV SA/Po: [...],[...]i niniejszej. Przyznanie dodatku mieszkaniowego w sprawie [...]i zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie jest przypadkiem takiej- odmiennej, choć w niniejszej sprawie, błędnej- oceny prawnej żądania. 5. Sąd nie dopatrzył się, by wskazane w postępowaniu skargowym uregulowania były niekonstytucyjne bądź by naruszały "międzynarodowe konwencje"- w tym w szczególności art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz.U. 61/93/284 ze zm.). 6.Ustawodawca wprowadził jawność rozprawy jedynie wobec kręgu osób wyliczonych w art. 90 § 2 i 3 kpa (art. 90 i 91 kpa); jako zasadę przyjął zaś, że organy administracji publicznej orzekają na posiedzeniach niejawnych. Ani art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319, ani kpa nie rozciągnęły jawności posiedzeń na postępowanie administracyjne (B. Adamiak w: "Kpa. Komentarz" CH BECK 2006 s. 438 nb. 6). Uprawnienia Zainteresowanej co do czynnego udziału strony w postępowaniu i jawności postępowania wobec strony (art. 10, 54, 73, 79, 81 kpa), były należycie respektowane. 7. Ustosunkowując się do objętego zakresem skargi wniosku o ustalenie, iż organ II instancji dopuścił się nieuzasadnionej zwłoki w rozpatrywaniu zażalenia, stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 35 § 3 kpa, załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w powyższym terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Mając więc na uwadze, iż z akt sprawy wynika, że zażalenie wraz z aktami sprawy wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia [...]lutego 2004 r., stwierdzić należy, że organ odwoławczy -wydając postanowienie dnia [...]czerwca 2004 r. i nie wydając postanowienia (art. 36 kpa), mimo prowadzenia postępowania dowodowego (k. 2, 4-7 akt odwoławczych)- w oczywisty sposób uchybił wskazanemu wyżej przepisowi. Zauważyć należy, że nie jest dopuszczalne łączenie skargi na akt administracyjny i skargi na bezczynność. Dokonując wykładni oświadczenia woli zawartego w skardze, w świetle kryterium racjonalności działania Skarżącej i norm ustawy procesowej, należało przyjąć, że wolą Zainteresowanej było uzyskanie przesłankowego ustalenia "nieuzasadnionej zwłoki w rozpatrzeniu zażalenia", nie uzyskania orzeczenia w zakresie bezczynności. Wydanie zaskarżonego postanowienia ową bezczynność likwidowało. Z punktu widzenia omawianego tu zarzutu Skarżącej, istotne jest, że Sąd stwierdził nieprawidłowości w postępowaniu organów pierwszej jak i drugiej instancji, orzekając o uchyleniu postanowień wydanych przez Prezydenta Miasta i Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/I. Kucznerowicz /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski MW