II FZ 398/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia Grzegorz Krzymień po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 3293/03 w zakresie określenia wysokości wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. postanawia oddalić zażalenie Wyrokiem z dnia 21 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 listopada 2003 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. Od powyższego wyroku Skarżąca wniosła skargę kasacyjną wskazując w niej jako wartość przedmiotu sporu kwotę 2 360,80 zł i – w konsekwencji – uiszczając wpis w wysokości 100 zł. Jednakże Przewodniczący Wydziału I WSA we Wrocławiu zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2006 r. określił wysokość należnego wpisu na kwotę 712 zł, a więc Skarżącą wezwano do uzupełnienia opłaty o kwotę 612 zł. Od powyższego zarządzenia Strona wniosła zażalenie żądając jego uchylenia i uznania, że opłata sądowa uiszczona w kwocie 100 zł stanowi całość wpisu od skargi kasacyjnej. Zdaniem Skarżącej, przyjęcie jako podstawy ustalenia wysokości wpisu kwoty zobowiązania określonego decyzją organu podatkowego, prowadzi do nierównego traktowania obywateli. Identyczne zagadnienie sporne, powodujące zaległość w tej samej wysokości, u podatnika płacącego wyższe podatki powodowałoby konieczność ponoszenia wyższych opłat sądowych i mogłoby ograniczyć możliwość weryfikowania orzeczeń organów podatkowych przez Sąd. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, iż w toku postępowania zarówno odwoławczego jak i sądowego nie podlegają ocenie wszystkie zagadnienia związane z przychodami i poniesionymi kosztami, a jedynie te które stanowią kwestie sporne. A zatem, w ocenie Skarżącej, tylko powstała wskutek wydania decyzji organów podatkowych zaległość podatkowa, a nie wartość określonego zobowiązania stanowi należność pieniężną objętą zaskarżonym aktem. Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie zauważyć należy, iż na ocenę zasadności wniesionego środka odwoławczego nie ma wpływu jego wadliwe oznaczenie jako "wniosek o uchylenie zarządzenia". Skarżąca została wezwana do uiszczenia opłaty sądowej na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2006 r. (karta 74 akt). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości ani Sądu, ani Skarżącej, iż skarga kasacyjna podlega wpisowi stosunkowemu zgodnie z treścią art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – cytowanej dalej w skrócie u.p.p.s.a. Spór dotyczy jedynie sposobu jego ustalenia, a dokładniej podstawy jaką należy przyjąć do jego obliczenia. W myśl powołanego przepisu, wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Taki sposób określenia spraw, w których pobiera się wpis stosunkowy, stanowi znaczne uproszczenie (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" B.Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Zakamycze 2005 r., str. 564). Przedmiotem zaskarżenia przed sądami administracyjnymi nie są bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 u.p.p.s.a., które mają być poddane kontroli z punktu widzenia zgodności z prawem. Z tego względu uregulowanie zawarte w zdaniu pierwszym § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) lepiej oddaje istotę wpisu stosunkowego w sprawach rozpatrywanych przed sądem administracyjnym. Powołany przepis stwierdza, iż wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca domaga się uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r., tj. nakładającej na nią obowiązek zapłaty konkretnej należności (kwoty 47 428,60 zł). Skoro zatem decyzja organu podatkowego określa zobowiązanie pieniężne w kwocie w niej wskazanej, a decyzję zaskarżono w całości, to kwota ta – jako objęta zaskarżonym aktem – stanowi podstawę do obliczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z twierdzeniem Skarżącej, iż w § 1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów mowa jest o kwocie zaległości podatkowej. Zaskarżoną bowiem decyzją organy podatkowe określiły Stronie wysokość zobowiązania podatkowego. Zaległość, na której wysokość powołano się w zażaleniu jest jedynie konsekwencją różnicy pomiędzy kwotą zobowiązania podatkowego jakie wynikało z deklaracji podatkowej i z decyzji organów administracji. Przyjęcie za podstawę obliczenia wpisu kwoty zaległości podatkowej wymagałoby zatem badania przez Sąd nie tylko treści zaskarżonej decyzji, ale również innych okoliczności, np. jaką kwotę Skarżąca już uiściła tytułem zobowiązania podatkowego, ewentualnie – jak zasugerowano w zażaleniu – jakie kwestie dotyczące wymiaru podatku pozostają w sprawie sporne i jakie to wywołuje konsekwencje finansowe dla podatnika. Takie postępowanie wymagałoby odniesienia się do meritum sprawy już na etapie badania wymogów formalnych złożonego środka zaskarżenia. A zatem stanowiłoby swoisty przedsąd i ingerencję w kompetencje zastrzeżone dla Sądu rozpatrującego skargę co do istoty. W związku z powyższym słusznie Przewodniczący Wydziału, mając na względzie kwotę wskazaną w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji (tj. 47 428,60 zł), ustalił wpis stosunkowy na podstawie § 1 pkt 2 w zw. z § 3 powołanego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem, wpis stosunkowy – przy należności pieniężnej wyższej niż 10 000 i nie przekraczającej 50 000 zł – wynosi 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł. W oparciu o § 3 rozporządzenia wpis od wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej określono jako połowę wpisu obliczonego w opisany powyżej sposób. Wskazana kwotę zaokrąglono wzwyż do pełnych złotych zgodnie z art. 219 § 2 u.p.p.s.a. Ponadto zauważyć należy, iż interpretacja pojęcia "wartość przedmiotu sporu" zaprezentowana w zażaleniu ma charakter cywilistyczny, nie uwzględnia odrębności i istoty postępowania sądowoadministracyjnego. W postępowaniu cywilnym wartością przedmiotu sporu jest oznaczona kwotą pieniężną wartość dochodzonego w procesie roszczenia (por. Kodeks postępowania cywilnego. Praktyczny komentarz, Jakubecki (red.), J. Bodio, T. Demendecki, O. Marcewicz, P. Telenga, M.P. Wójcik, Zakamycze 2005). Natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co podkreślono już powyżej, nie orzeka się o należnościach pieniężnych, tylko kontroluje legalność aktów, w których takie należności zostały określone lub ustalone. Stąd też należność pieniężna w ścisłym tego słowa znaczeniu nie stanowi przedmiotu zaskarżenia przed sądem administracyjnym ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" B.Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Zakamycze 2005 r., str. 536-537). Naczelny Sąd Administracyjny nie podejmuje polemiki z uwagami krytycznymi Skarżącej co do rozwiązania legislacyjnego przyjętego w art. 231 u.p.p.s.a. i § 1 powołanego rozporządzenia, bowiem stanowią one de facto postulaty w stosunku do ustawodawcy o zmianę omawianej regulacji. Argumenty te nie mogą być jednak podstawą uchylenia zarządzenia do uiszczenia wpisu, bowiem Sąd zobowiązany jest do stosowania wszystkich obowiązujących go przepisów prawa, a nie wybiórczo tylko tych, które uznaje za słuszne i zasadne. Zauważyć jedynie należy, iż z samej konstrukcji wpisu stosunkowego, a więc wpisu zależnego nie od wagi, czy zasadności zarzutów, ale od określonej wartości będącej jego podstawą, stanowi zamierzone różnicowanie obywateli w kontekście ponoszonych opłat sądowych. W sprawach podatkowych, bez względu na to, czy podstawą określenia wysokości wpisu będzie wysokość zobowiązania podatkowego, czy zaległość w danym podatku, identyczne zagadnienie sporne spowoduje konieczność ponoszenia kosztów sądowych w innej wysokości. Wobec wykazania, że zaskarżone zarządzenie nie narusza prawa i w sposób prawidłowy określa charakter i wysokość wpisu od skargi, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.