VI SA/Wa 386/06

WyrokWSA w Warszawie2006-06-26

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Halina Emilia Święcicka, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne mogą być skierowane do nieistniejącej spółki cywilnej, zamiast do jej wspólników?
Ratio decidendi
Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne nie mogą być skierowane do nieistniejącej spółki cywilnej, lecz do jej wspólników, którzy byli stroną postępowania w momencie popełnienia naruszenia. Nałożenie kary na podmiot, który już nie istnieje, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych, w tym obowiązku prawidłowego ustalenia strony postępowania.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono wykonywanie transportu drogowego złomu stalowego przez pojazd należący do J. F., kierowany przez M. O., na podstawie wypisu z zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne wystawionego na spółkę cywilną P. s.c. Po wszczęciu postępowania administracyjnego i zebraniu dokumentów, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę karę pieniężną za różne naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpatrując odwołanie, uchylił karę za przewóz odpadów, ale utrzymał w mocy pozostałe kary, kierując decyzję do spółki. Skarżąca J. F. wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. skierowanie decyzji do nieistniejącej spółki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej J. F. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu [...] marca 2005 roku na drodze krajowej nr [...] w miejscowości B. miała miejsce kontrola drogowa. Została ona udokumentowana protokołem nr [...]. Kontroli został poddany pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] stanowiący własność J. F., kierowany przez M. O.. Kierowca okazał do kontroli m. in. wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawiony na rzecz P. s. c. z siedzibą w P. oraz kartę miesięcznej opłaty drogowej z datą ważności [...] marca 2005r. Kierowanym pojazdem wykonywany był transport drogowy złomu stalowego na trasie D. – Z.. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, iż jest zatrudniony w firmie na podstawie umowy zlecenia. Pismem z dnia [...] marca 2005r. zawiadomiono P. s.c. o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, wezwano do przedstawienia zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, dokumentów potwierdzających zatrudnienie kierowcy, kopię zezwolenia na transport odpadów innych niż niebezpieczne a także poinformowano o prawie zapoznania się z aktami sprawy. W odpowiedzi na wezwanie przesłano żądane dokumenty oraz odpis zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawionego na rzecz P. s. c. J. F., P. R., 3 karty opłaty drogowej, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej P. R., zaświadczenie o zmianie we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej J. F. kserokopię NIP-2 a. W aktach sprawy znajdują się również: pismo J. F. bez daty zatytułowane jako "wyjaśnienie", w którym informuje o rozwiązaniu w dniu [...] marca 2005r. spółki cywilnej P. podjęciu przez nią samodzielnej działalności gospodarczej pod tą samą nazwą, kopię aneksu do umowy spółki cywilnej podpisanego przez J. F. i P. R., kopie: NIP-1 o zgłoszeniu w urzędzie skarbowym podjęcia działalności gospodarczej z dniem [...] lutego 2005r. oraz NIP-2 o likwidacji spółki cywilnej z dniem [...] marca 2005r. W wyniku postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] maja 2005 roku decyzję nr [...] nakładającą na P. karę pieniężną w wysokości 12.650 złotych, na którą składały się kary: 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, 1.500 zł za przewóz drogowy odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia, 150 zł za zbyt długie zapisywanie wykresówki w przyrządzie kontrolnym. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła w imieniu P. s. c. J. F. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą P. W odwołaniu podnoszono naruszenie przepisów procesowych oraz naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, które były podstawą wydania decyzji, kodeksu pracy, ustawy o odpadach. Do odwołania załączyła kopię decyzji z dnia [...] czerwca 2004r. Starostwa Powiatowego w G. zezwalającej ww. spółce cywilnej zbierania odpadów. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wezwał J. F. do przesłania pełnomocnictwa do reprezentowania drugiego wspólnika spółki cywilnej. Na wezwanie, nadsyłano pełnomocnictwo P. R. (bez daty) upoważniające J. F. do prowadzenia w jego imieniu działalności gospodarczej. Po rozpoznaniu złożonego odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] uchylił w pkt 1 zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł za przewóz drogowy odpadów bez wymaganego zezwolenia, w pkt 2 utrzymał w pozostałej części zaskarżoną decyzję w mocy. Jako adresata decyzji wskazał: J. F., P. R. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, iż brak jest podstaw do nałożenia kary pieniężnej za przewóz drogowy odpadów bez wymaganego zezwolenia, bowiem spółka posiada stosowne zezwolenie i w tym zakresie postępowanie umorzył, w pozostałym zakresie, przytaczając stosowne przepisy, stwierdził, iż przedsiębiorcy dopuścili się naruszeń uzasadniających nałożenie kar pieniężnych przewidzianych w ustawie o transporcie drogowym. Skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. F. (wspólnik spółki cywilnej), prowadząca działalność gospodarczą pod taką samą nazwą co nazwa spółki – P. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania albo uchylenie obydwu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 10 § 1, 8, 35 § 1, 104 § 1 i 2, art. 7, 75, 77, 78, 107 § 3, 136 k.p.a. oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym, kodeksu pracy, ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W szczególności podnosiła skierowanie zaskarżonej decyzji do strony już nieistniejącej, bowiem spółka cywilna "M." została zlikwidowana jeszcze w dniu [...] marca 2005r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie przywołując argumentację zawartą w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga zasługuje na uwzględnienie. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 89 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie organy dwóch instancji dopuściły się naruszenia tych reguł procesowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie ustalił prawidłowo strony postępowania. Decyzja organu I instancji jak i decyzja organu odwoławczego zostały wydane z oznaczeniem strony już nieistniejącej. Jak wynika z akt sprawy i co podnosiła strona jeszcze przed wydaniem decyzji I instancji, spółka cywilna "M." została rozwiązana. Adresatem wydanych decyzji powinni być wspólnicy spółki cywilnej. Przepis art. 107 § 1 k.p.a. wymienia składniki decyzji, jednym z nich jest oznaczenie strony. Nałożenie kary pieniężnej na nieistniejącą spółkę cywilną a nie na jej wspólników stanowi naruszenie wskazanych przepisów. Ponadto, zdaniem Sądu, organ odwoławczy naruszył art. 134 k.p.a. rozpatrując odwołanie spółki cywilnej (już nieistniejącej) na podstawie pełnomocnictwa do reprezentowania P. R. – drugiego wspólnika spółki cywilnej, nadesłanego na wezwanie organu I instancji. Jak wynika z zakresu pełnomocnictwa, znajdującego się w aktach, skarżąca – J. F. nie była upoważniona do reprezentacji drugiego wspólnika w prowadzonej przez organ sprawie. W świetle powyższych naruszeń, Sąd nie rozważał innych zarzutów, jakie podnosiła skarżąca. Organ ponownie rozpatrzy sprawę stwierdzonych naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym prowadząc postępowanie wobec wspólników istniejącej w dniu kontroli spółki cywilnej. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 powyższej ustawy, zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 20 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło