VI SA/Wa 789/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-27
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Jolanta Królikowska - Przewłoka, Agnieszka Łąpieś - Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo świadczące usługi pralnicze, którego działalność polega na odbiorze i dostarczaniu bielizny do hoteli, może być uznane za przedsiębiorstwo pracujące w cyklu ciągłym, a tym samym czy transport wykonywany przez to przedsiębiorstwo jest zwolniony z zakazu ruchu drogowego dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton w dni wolne od pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorstwo świadczące usługi pralnicze dla hoteli nie może być uznane za pracujące w cyklu ciągłym w rozumieniu przepisów o ograniczeniach ruchu drogowego. Transport bielizny stanowi działalność pomocniczą, a nie element procesu produkcyjnego. W związku z tym nałożenie kary pieniężnej za naruszenie zakazu ruchu drogowego było uzasadnione.Stan faktyczny
Przedsiębiorca F. Sp. z o.o. został ukarany karą pieniężną za naruszenie zakazu ruchu drogowego dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, popełnione w dniu 6 sierpnia 2005 r. podczas przewozu bielizny dla hoteli. Przedsiębiorca odwołał się, twierdząc, że jego firma pracuje w cyklu ciągłym, a transport jest niezbędny do utrzymania produkcji. Organy administracji uznały, że działalność pralnicza nie jest pracą w cyklu ciągłym, a transport ma charakter pomocniczy. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędnej interpretacji przepisów o zakazie ruchu oraz roku szkolnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088, z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2005 r., nałożono na przedsiębiorcę F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. karę pieniężną w kwocie 500,00 zł.
W uzasadnieniu przypomniano, że w dniu [...] sierpnia 2005 r. o godzinie 8:45 na drodze krajowej nr [...] w miejscowości W. zatrzymano do kontroli zestaw pojazdów marki mercedes nr rej. [...] z przyczepą nr rej. [...]. Dopuszczalna masa całkowita zestawu wynosiła 13,6 t. Kierowca, zatrudniony na podstawie umowy o pracę, oświadczył, że wykonuje przejazd z ładunkiem na potrzeby własnej firmy (pranie: pościel, obrusy) z siedziby firmy w S. do B. Kierowca okazał dokument przewozowy na wieziony towar. Pojazd poruszał się po drogach krajowych w okresie obowiązywania zakazów ruchu pojazdów – na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach (Dz.U. Nr 161, poz. 1565). Strona w piśmie wyjaśniającym podkreśliła, że jest zakładem wykonującym pracę w ruchu ciągłym. Zgodnie z § 3 pkt 17 powołanego wyżej rozporządzenia zakazy określone w § 1 i 2 rozporządzenia nie mają zastosowania do pojazdów pracujących w związku z niezbędnym utrzymaniem ciągłości cyklu produkcyjnego, w odległości do 50 km od siedziby przedsiębiorstwa, pracującego w cyklu ciągłym. W związku z tym organ transportu drogowego zauważył, iż w dziale 3 KRS firmy, która obsługiwała przedmiotowy pojazd, znajduje się zapis: pranie i czyszczenie wyrobów włókienniczych i futrzarskich. Usługi o takim charakterze nie mogą być uznane za pracę w ruchu ciągłym. Ustawodawca zwolnił z zakazów poruszania się po drogach publicznych pojazdy przedsiębiorców wykonujących transport drogowy będący elementem niezbędnym do utrzymania ciągłości cyklu produkcyjnego. Natomiast w rozpatrywanym przypadku, w odniesieniu do określonego profilu działalności, transport nie ma bezpośredniego wpływu na wykonywanie samego procesu prania i czyszczenia. Transport jest działalnością dodatkową do podstawowej działalności firmy. Charakter ciągły mają tylko czynności transportowe (odwozowo - dowozowe), które nie muszą być ograniczane zakazami ruchu, gdyż w okresach obowiązywania zakazów przedsiębiorstwo może używać do transportu zestawy pojazdów do 12 ton.
Obszerne odwołanie od powyższej decyzji złożyło zainteresowane przedsiębiorstwo zarzucając jej naruszenie § 3 pkt 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach.
Zdaniem skarżącej decyzja została wydana z naruszeniem przepisu § 3 pkt 17 powołanego rozporządzenia z uwagi na fakt, iż skarżąca jest przedsiębiorstwem pracującym w ciągłym cyklu produkcyjnym, zaś przewóz był wykonywany w zakresie niezbędnym dla utrzymania produkcji.
Organ nie zgodził się z powyższymi wyjaśnieniami wskazując, że transport wykonywany przez skarżącą ma jedynie dodatkowy charakter w stosunku do jej podstawowego profilu produkcji i nie jest niezbędny do wykonywania jej zasadniczej działalności jaką jest pranie i czyszczenie.
Zdaniem skarżącej, powyższa interpretacja została dokonana w sposób niezgodny z treścią § 3 pkt 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. W pierwszej kolejności skarżąca podniosła, że ustawodawca w żadnym akcie prawnym nie zawarł definicji przedsiębiorstwa pracującego w ruchu ciągłym. Jedynym aktem prawnym, który o tym wspomina, jest Kodeks pracy, który w art. 138 określa, iż przedsiębiorstwa wykonujące prace, które ze względu na technologię produkcji nie mogą być wstrzymane, są przedsiębiorstwami pracującymi w ruchu ciągłym i mogą w związku z tym wprowadzić odpowiedni dla nich system czasu pracy. Należy przy tym zwrócić uwagę na rozbieżność terminologii użytej w Kodeksie pracy i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r., która ma niezwykle istotne znaczenie dla określenia praw i obowiązków strony. Kodeks pracy posługuje się bowiem pojęciem "pracy w ruchu ciągłym", natomiast rozporządzenie pojęciem "pracy w cyklu ciągłym". W przypadku Kodeksu pracy istotnym miernikiem dla zastosowania art. 138 jest "technologia produkcji", natomiast dla zastosowania § 3 pkt 17 rozporządzenia miernikiem jest "cykl produkcyjny". Jest więc oczywiste, że zakres stosowania tych norm jest różny, ponieważ cykl pracy w ruchu ciągłym może ale nie musi wynikać ze stosowanych przy produkcji technologii. Określenie "ciągłego cyklu produkcyjnego" jest więc pojęciem szerszym od "pracy w ruchu ciągłym." Oznacza to, że § 3 ust. 1 pkt 17 rozporządzenia powinien być stosowany do przedsiębiorstw, które ze względu na przyjęte rozwiązania produkcyjne, organizacyjne i ekonomiczne muszą wykonywać produkcję przez 24 h na dobę. Powyższe okoliczności nie mogą być ustalone, jak to uczynił organ, w oparciu o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego w części dotyczącej przedmiotu działalności spółki, gdyż takich danych rejestr ten nie zawiera. Stwierdzenie, że dla skarżącej transport nie jest niezbędny dla zachowania cyklu produkcyjnego, jest rozstrzygnięciem arbitralnym. Przy przyjęciu za miarodajne w/w kryteriów § 3 ust. 1 pkt 17 rozporządzenia mógłby być stosowany wyłącznie do przedsiębiorstw, których podstawowym zajęciem byłby transport towarów, co byłoby absurdem.
Natomiast całkowicie niezrozumiała jest sugestia organu zawarta w uzasadnieniu decyzji odnośnie możliwości skorzystania przez skarżącą z zestawów samochodowych o niższej dopuszczalnej masie całkowitej. Przy takim założeniu czynienie przez ustawodawcę jakichkolwiek wyjątków od dyspozycji § 2 rozporządzenia byłoby bezcelowe.
Organ, jakim jest Inspekcja Drogowa, nie posiada odpowiedniego aparatu wiedzy dla arbitralnego stwierdzenia, czy stała dostawa określonych materiałów jest niezbędna dla utrzymania ciągłego cyklu produkcyjnego w każdej z branż przemysłu. Dlatego też ustalenie tego, czy przedsiębiorca wykonuje pracę w cyklu ciągłym, powinno się opierać o deklaracje przedsiębiorcy popartą stosownymi wyjaśnieniami.
F. Sp. z o.o. świadczy usługi pralnicze na rzecz hoteli. Hotele są przedsiębiorstwami świadczącymi swoje usługi 24 h na dobę 7 dni w tygodniu. Specyfika działania odbiorców usług skarżącej wymaga od niej zorganizowania produkcji w sposób odpowiedni do potrzeb odbiorców. Pranie brudnej bielizny musi odbywać się na bieżąco, w przeciwnym razie zakłóciłoby to prawidłowe funkcjonowanie hotelu. Innymi słowy, profil działalności odbiorcy usług determinuje sposób działania skarżącej oraz przyjęte rozwiązania technologiczne i organizacyjne.
Świadcząc usługi pralnicze dla hoteli (pracujących przez 24 h na dobę przez 7 dni w tygodniu) skarżąca zobowiązana jest odebrać z hoteli bieliznę brudną i po jej wypraniu odwieźć ją z powrotem do hoteli. Wymaga to zapewnienia stałych, nieprzerwanych dostaw bielizny, jak i środków niezbędnych do jej wyprania. Zapewnienie tych dostaw jest zadaniem działu transportu spółki. Podkreślono z naciskiem, że transport jest niezbędnym elementem do utrzymania ciągłości produkcji i ma bezpośredni wpływ na wykonywanie procesu produkcyjnego. Brak dostaw surowca (w tym wypadku brudnej bielizny hotelowej) oznacza brak pracy dla załogi i bezproduktywną prace maszyn i urządzeń. Istnieje oczywista zależność w branży pralniczej i hotelarskiej, że aby odebrać komplet brudnej bielizny od klienta należy jednocześnie dostarczyć komplet czystej, i tak przez 365 dni w roku. Z uwagi na specyfikę pracy hoteli, ilość pranej bielizny jest szczególnie duża w weekendy i święta. W te dni szczególnie duża jest też ilość prania, jaką tabor samochodowy spółki zobowiązany jest przewieźć. Na dowód powyższego twierdzenia skarżąca przestawiła uśrednione zestawienie ilości przewożonej bielizny w podziale na dnia tygodnia.
Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, iż przyjęty sposób organizacji produkcji implikował przyjęcie rozwiązań technologicznych oraz zainstalowanie w przedsiębiorstwie urządzeń, których ruch nie może być przerwany, tj. 1) stacji uzdatniania wody, 2) stacji automatycznego dozowania środków piorących oraz 3) odpowiednich maszyn, które zgodnie z wyjaśnieniami skarżącej wymagają stałej pracy. Wszelka przerwa w funkcjonowaniu powyższych urządzeń zakłóciłaby prawidłowe funkcjonowanie przedsiębiorstwa.
Skarżąca podkreśliła również, że uniemożliwienie przedsiębiorstwu wykonywania usług w ciągłym cyklu produkcyjnym, tj. także w niedziele i święta, np. przez zatrzymanie przez Inspekcję samochodu z ładunkiem, doprowadzi do likwidacji przedsiębiorstwa zatrudniającego około 400 osób.
Do złożonego odwołania Spółka przesłała uzupełnienie, wskazujące na jej pozycję na rynku niemieckim, rozmiar i wagę świadczonych usług i w związku z tym podkreśliła znaczenie transportu w działalności Spółki. Podkreślono, że transport jest niezbędnym elementem do utrzymania ciągłości produkcji i ma bezpośredni wpływ na wykonywanie procesu produkcyjnego. Nadmieniono ponadto, że również na terenie Unii Europejskiej, w tym Niemiec, istnieją ograniczenia w ruchu niektórych pojazdów w niedziele i święta, przy czym w uzasadnionych przypadkach istnieje możliwość uzyskania odpowiednich zezwoleń znoszących przedmiotowe ograniczenia. Takie zezwolenie ze względu na charakter prowadzonej działalności Spółka uzyskała na terenie Niemiec.
Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., art. art. 92 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088, z późn. zm.) oraz lp. 1.12.2 załącznika do powołanej ustawy, a także §2 i § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach (Dz.U. Nr 161, poz. 1565), po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy stwierdzono, iż bezspornym jest, że w chwili kontroli kierowca poruszał się przedmiotowym pojazdem po drodze krajowej nr [...] w okresie obowiązywania zakazów ruchu niektórych pojazdów, tj. dnia 6 sierpnia 2005 r. o godz. 08:45. Stosownie do § 2 ust. 3 pkt c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach, wprowadza się zakaz ruchu na drogach pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, z wyłączeniem autobusów, w następujących terminach:
1) od godziny 700 do 2200 w dni ustawowo wolne od pracy:
a) 1 stycznia - Nowy Rok,
b) pierwszy dzień Wielkiej Nocy,
c) drugi dzień Wielkiej Nocy,
d) 1 maja - święto państwowe,
e) 3 maja - Święto Narodowe Trzeciego Maja,
f) pierwszy dzień Zielonych Świątek,
g) dzień Bożego Ciała,
h) 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,
i) 1 listopada - Wszystkich Świętych,
j) 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości,
k) 25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia,
l) 26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia;
2) od godziny 1800 do godziny 2200 w dzień poprzedzający dzień określony w pkt 1 lit. b-j;
3) w okresie od pierwszego piątku po zakończeniu roku szkolnego do dnia 31 sierpnia, z zastrzeżeniem pkt 1 lit. h:
a) od godziny 1800 do godziny 2200 w piątek,
b) od godziny 700 do godziny 1400 w sobotę,
c) od godziny 700 do godziny 2200 w niedzielę.
Zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.12.2 załącznika do powołanej ustawy, który karą pieniężną w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu określonej kategorii pojazdów w terminach określonych właściwymi przepisami.
Organ I instancji zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach. Z protokołu kontroli oraz materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że kierowca w dniu [...] sierpnia 2005 r. o godz. 08:45 przewoził ładunek na potrzeby własne firmy. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 13,6 ton. Kierowca prowadził pojazd pomimo obowiązywania zakazu ruchu określonej kategorii pojazdów w terminie określonym właściwymi przepisami i tym samym naruszył wyraźnie cytowane wyżej przepisy. Ponadto powyższy przewóz nie spełniał kryteriów wyłączenia spod zakazu pojazdów określonych w § 3 powołanego rozporządzenia.
Argumenty strony zawarte w odwołaniu nie mają wpływu na powyższe rozstrzygnięcie. Charakter usług wykonywanych przez stronę nie może być uznany za cykl produkcyjny w ruchu ciągłym. Ustawodawca zwolnił z zakazu poruszania pojazdy przedsiębiorców wykonujących transport drogowy będący elementem niezbędnym do utrzymania ciągłości cyklu produkcyjnego. W przypadku profilu działalności strony transport nie ma bezpośredniego wpływu na wykonywanie samego procesu prania i czyszczenia. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ I instancji prawidłowo dokonał kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia, dlatego też słusznym było nałożenie kary za powyższe naruszenie. W rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wynikającego z lp. 1.12.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Powyższy stan faktyczny jest bezsporny, co znajduje również potwierdzenie w podpisanym przez kierowcę protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz w całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie F. Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r., Nr [...]. Zaskarżonym decyzjom zarzucono:
1. Naruszenie art. 8, 9 i 11 K.p.a. przez brak ustosunkowania się organu do istotnych twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu;
2. Naruszenie § 3 ust. 1 pkt 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach przez niezastosowanie przepisu;
3. Naruszenie § 2 ust. 3 lit c pkt 3 § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach w związku z art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572) przez nałożenie mandatu za poruszanie się po drodze pojazdu w dniu [...] sierpnia 2005 r. podczas gdy w tym dniu taki zakaz nie obowiązywał.
W obszernym uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy stwierdzono, że okoliczność, iż skarżąca wykonywała w dniu [...] sierpnia 2005 r. transport drogowy pojazdem o ładowności przekraczającej 12 ton jest pomiędzy stronami niesporna. Sporny natomiast jest fakt, czy w tym dniu obowiązywał zakaz poruszania się pojazdów o całkowitej dopuszczalnej masie przekraczającej 12 ton, oraz czy skarżącą obejmuj wyłączenie stosowania przepisu § 2 ust. 3 lit c w związku z treścią § 3 pkt 17 powołanego rozporządzenia.
Skarżąca podniosła, iż organ Inspekcji Drogowej rozstrzygając sprawę wskazał, że przepis § 3 pkt 17 rozporządzenia nie ma zastosowania do skarżącej gdyż transport jako profil działalności strony nie ma bezpośredniego wpływu na wykonywanie samego procesu prania i czyszczenia, stanowiących podstawowe zajęcie strony. Tymczasem ustawodawca przedmiotowym przepisem zwolnił z zakazu poruszania pojazdy przedsiębiorców wykonujących transport drogowy będący elementem niezbędnym do utrzymania cyklu produkcyjnego. Oznacza to, że organ zastosował przepis rozporządzenia w oparciu o relację pomiędzy profilem działalności przedsiębiorstwa i jego zależnością od wykonywanego transportu. Zdaniem skarżącej powyższa wykładnia jest całkowicie niezgodna z literalnym brzmieniem przepisu. Z treści przepisu jednoznacznie wynika, że istotnym miernikiem dla skorzystania z dobrodziejstwa przepisu § 3 pkt 17 rozporządzenia jest ustalenie, czy przedsiębiorca prowadzi działalność " w cyklu ciągłym" oraz to, czy wykonywanie transportu jest czynnikiem niezbędnym dla utrzymania tego cyklu. Sam zaś profil działalności przedsiębiorstwa pozostaje poza zainteresowaniem ustawodawcy.
Skarżąca w odwołaniu, jak również w piśmie złożonym przed wydaniem decyzji w I instancji dokonała obszernego wywodu mającego na celu wykazanie, iż po jej stronie zachodzą przesłanki wykonywania pracy w cyklu ciągłym, jak również niezbędności wykonywania transportu drogowego do zachowania tegoż cyklu. Odpowiedzią na powyższe wywody było zdawkowe stwierdzenie Głównego Inspektora iż "Argumenty strony zawarte w odwołaniu nie mają wpływu na powyższe rozstrzygnięcie." Zdaniem skarżącej stanowi to rażące naruszenie art. 8, 9 i 11 K.p.a. Podstawowym bowiem obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się do argumentów, które strona uważa za istotne. Zdaniem skarżącej, przedstawione stanowisko potwierdza obowiązujące orzecznictwo sądów administracyjnych (przytoczono wyroki NSA: z dnia 11 lipca 2001 r., sygn. akt IV SA 703/99; z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn. akt V SA 2278/99; z dnia 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 742/84).
Inną kwestią, która zdaniem skarżącej powinna wpłynąć na wycofanie decyzji z obiegu prawnego jest fakt, iż w dniu [...] sierpnia 2005 r. nie obowiązywał zakaz poruszania się pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton. Organ wydając decyzję oparł się bowiem o przepis § 2 pkt 3 lit c pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, ustanawiający zakaz poruszania się w/w pojazdom w piątki soboty i niedziele przypadające na okres od pierwszego piątku po zakończeni roku szkolnego do dnia [...] sierpnia . Ustawą miarodajną dla ustalenia daty końca roku szkolnego jest ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572), a konkretnie jej art. 63, stanowiący, że rok szkolny rozpoczyna się 1 września danego roku a kończy 31 sierpnia roku następnego. Powyższe oznacza, że w dacie kontroli rok szkolny nie był jeszcze zakończony. Skarżąca zdaje sobie sprawę, że taka interpretacja przepisu rozporządzenia nie pozwala na jego zastosowanie w żadnym dniu w roku, jednakże błąd legislacyjny nie może być okolicznością obciążającą stronę. Minister Infrastruktury w rozporządzeniu, jak również ustawa o ruchu drogowym, w której zawarta jest delegacja do wydania rozporządzenia, nie zawierają odrębnej definicji roku szkolnego. Skoro takiej nie ma, należy posiłkować się w tym zakresie ustawową regulacją zawartą w akcie prawnym określającym wprost pojęcie roku szkolnego. Należy mieć również na uwadze fakt, ze naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury skutkuje nałożeniem na stronę określonych środków o charakterze sankcji. Dlatego też przepis § 2 ust. 3 powołanego aktu nie może być interpretowany rozszerzająco, a w szczególności w sposób odbiegający od przyjętych w systemie prawa definicji.
Skarżąca wskazała nadto na jawną niekonsekwencję w konstrukcji przepisów wprowadzających omawiane zakazy i ograniczenia ruchu.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ § 3 pkt 17 rozporządzenia, którego wykładnię przedstawiono już w odwołaniu, skarżący, wobec braku ustosunkowania się organu do powyższych argumentów, przedstawił je w skardze ponownie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy organ podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a ponadto stwierdził, co następuje:
1. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów po drogach wprowadzono zakaz ruchu na drogach pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton w okresie od pierwszego piątku po zakończeniu roku szkolnego do dnia 31 sierpnia od godziny 18:00 do godziny 22:00 w piątek.
Stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów dotyczących okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakaz ruchu niektórych ich rodzajów, podlega karze pieniężnej. Zgodnie z lp. 1.12.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu określonej kategorii pojazdów w terminach określonych właściwymi przepisami nakładana jest kara pieniężna w wysokości 500 zł.
2. W zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił przyczyny, dla których twierdzenia strony nie mogą skutkować uchyleniem decyzji. Przedstawiona w skardze argumentacja stanowi powtórzenie zarzutów zamieszczonych w odwołaniu. Okoliczność ta powoduje, że wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozostają nadal aktualne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r., którą utrzymano w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r., nakładającą na przedsiębiorcę F. Sp. z o.o. karę pieniężną.
Bezsporną okolicznością w sprawie jest fakt wykonywania przez skarżącą w dniu [...] sierpnia 2005 r. o godzinie 8:45 transportu drogowego na potrzeby własne
pojazdem o ładowności przekraczającej 12 ton.
Stanowiło to, zdaniem organów orzekających w sprawie, naruszenie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach wprowadzonych przedmiotowym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r., co było podstawą nałożenia na przedsiębiorcę, zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, kary pieniężnej w wysokości określonej w lp. 1.12.2 załącznika do powołanej ustawy.
Natomiast, zdaniem skarżącej, co najmniej sporny jest fakt, czy w tym dniu obowiązywał zakaz poruszania się pojazdów o całkowitej dopuszczalnej masie przekraczającej 12 ton, oraz czy skarżącą obejmuje wyłączenie stosowania przepisu § 2 pkt 3 lit c w związku z treścią § 3 pkt 17 powołanego rozporządzenia. Inaczej mówiąc, skarżąca twierdzi najpierw, powołując się na art. 63 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r., w myśl którego rok szkolny rozpoczyna się 1 września danego roku a kończy 31 sierpnia roku następnego, że przepis ten co do zasady wyłącza stosowanie § 2 pkt 3 lit c pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, ustanawiającego zakaz poruszania się pojazdom w piątki soboty i niedziele przypadające na okres od pierwszego piątku po zakończeniu roku szkolnego do dnia [...] sierpnia, na którym oparł się organ wydając zaskarżoną decyzję. Następnie skarżąca podnosi, z pewną sprzecznością, iż obejmuje ją wyłączenie przewidziane w § 3 ust. 1 pkt 17 powołanego rozporządzenia, w myśl którego jego przepisy nie mają zastosowania "...do pojazdów (...) pracujących w związku z niezbędnym utrzymaniem ciągłości cyklu produkcyjnego, w odległości do 50 km od siedziby przedsiębiorstwa, pracującego w cyklu ciągłym." W związku z tym skarżąca podjęła próbę udowodnienia, że jej przedsiębiorstwo pracuje w cyklu ciągłym, a wykonywanie transportu jest czynnikiem niezbędnym dla utrzymania tego cyklu.
Argument o okresie trwania roku szkolnego, oparty na podstawie art. 63 ustawy o systemie oświaty, został zgłoszony dopiero w skardze. W odpowiedzi Główny Inspektor Transportu Drogowego powtórzył, iż zgodnie z § 2 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury wprowadzono zakaz ruchu na drogach pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton w okresie od pierwszego piątku po zakończeniu roku szkolnego do dnia [...] sierpnia od godziny 18:00 do godziny 22:00 w piątek. Takie stanowisko organu znajduje uzasadnienie również w przepisach powołanej ustawy o systemie oświaty, a zwłaszcza jej art.22 ust. 2 pkt 7, w myśl którego minister właściwy do spraw oświaty i wychowania otrzymał delegację do określenia, w drodze rozporządzenia, organizacji roku szkolnego, uwzględniającej w szczególności terminy rozpoczynania i kończenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych, przerw świątecznych i ferii szkolnych. Na tej podstawie wydane zostało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 46, poz. 432, z późn. zm.). W myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia w szkołach, z zastrzeżeniem ust. 2 – 4, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w pierwszym powszednim dniu września, z wyjątkiem soboty, a kończą w najbliższy piątek po dniu [...] czerwca. Trzeba też zauważyć, że również ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela m.in. w art. 64 ust. 1 mówi o szkole, w której organizacji pracy przewidziano ferie letnie i zimowe. Powyższe ustalenia nie przeczą wyrażonej w art. 63 ustawy o systemie oświaty zasadzie, że rok szkolny rozpoczyna się 1 września danego roku a kończy 31 sierpnia roku następnego. W płaszczyźnie organizacyjnej na ten rok składają się jednak zajęcia dydaktyczno-wychowawcze oraz m.in. ferie letnie, przy czym zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w przeważającej części szkół publicznych kończą się w najbliższy piątek po dniu [...] czerwca. Jest to tzw. zakończenie roku szkolnego, o którym mowa w § 2 pkt 3 lit c powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Dokonane w tym rozporządzeniu wprowadzenie zakazu ruchu na drogach pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton m.in. w okresie od pierwszego piątku po zakończeniu roku szkolnego do dnia [...] sierpnia jest zatem uprawnione, ma swój desygnat i nie pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy o systemie oświaty. Inne podejście do tej kwestii jest po prostu sprzeczne z zasadą racjonalnego ustawodawcy. Inaczej mówiąc, przepis art. 63 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r., w myśl którego rok szkolny rozpoczyna się 1 września danego roku a kończy 31 sierpnia roku następnego, co do zasady nie wyłącza stosowania § 2 pkt 3 lit c pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, ustanawiającego zakaz poruszania się pojazdom w piątki soboty i niedziele przypadające na okres od pierwszego piątku po zakończeni roku szkolnego do dnia [...] sierpnia.
Próbując udowodnić, iż przedsiębiorstwo skarżącej pracuje w cyklu ciągłym, a co za tym idzie – nie obowiązują go ograniczenia i zakazy ruchu wprowadzone powołanym rozporządzeniem, skarżąca podejmuje obszerny wywód na temat różnicy pomiędzy pojęciami "pracy w cyklu ciągłym" (używanym w rozporządzeniu) a " pracy w ruchu ciągłym", użytym w art. 138 Kodeksu pracy, stwierdzając w konkluzji, że pojęcie użyte w rozporządzeniu jest szersze i powinno objąć przedsiębiorstwo skarżącej. Wywód ten obejmuje również obszerne rozważania na temat technologii pracy i świadczenia usług przez przedsiębiorstwo skarżącej, rozmiarów tych usług, organizacji pracy, specyfiki współpracy z branżą hotelarską w Niemczech i roli transportu w tym procesie. Jednocześnie skarżąca podniosła, że ustawodawca w żadnym akcie prawym nie zawarł definicji przedsiębiorstwa pracującego w ruchu ciągłym.
Sąd podziela powyższą opinię stwierdzając przy tym, iż odnosi się ona również do pojęcia przedsiębiorstwa pracującego w cyklu ciągłym. Nie ulega wątpliwości, iż pojęcie to ma charakter niedookreślony, a co za tym idzie – zakłada istnienie uznania administracyjnego. Działając w tych ramach organy orzekające w sprawie uznały, że § 3 ust. 1 pkt 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie ma zastosowania do przedsiębiorstwa skarżącej, która w tej sytuacji podlega ograniczeniom i zakazom ruchu wprowadzonym tym rozporządzeniem. Tym samym nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorstwo skarżącej za naruszenie tych zakazów było uzasadnione i nie naruszało prawa.
Organy orzekające w sprawie, działając w warunkach uznania administracyjnego wyraźnie określiły granice tego uznania i wskazały kryteria, którymi się kierowały przy podejmowaniu decyzji.
Pierwszym było kryterium odnoszące się do charakteru działalności przedsiębiorstwa skarżącej – według odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (93 01 Z pranie i czyszczenie wyrobów włókienniczych i futrzarskich). Nie ma racji skarżąca, gdy zarzuca organowi inspekcji drogowej brak wiedzy funkcjonowania (w ciągłym cyklu produkcyjnym) w każdej z branż przemysłu ( w tym – jak można domniemywać – w branży skarżącej). Organy inspekcji drogowej takiej wiedzy nie muszą posiadać, gdyż działają na podstawie dokumentów publicznych, jakimi są odpisy z KRS. Jeżeli dla przedsiębiorstwa skarżącej element stałego, ciągłego działania, ciągłości, czy wreszcie pracy w cyklu ciągłym ma wręcz konstytutywne znaczenie, warunkujące samo istnienie przedsiębiorstwa, to powinno to znaleźć odzwierciedlenie w określeniu przedmiotu jego działalności w rejestrze przedsiębiorców. Dokumentów tych nie może zastąpić deklaracja przedsiębiorcy poparta stosownymi wyjaśnieniami.
Przy takim stanowisku organów orzekających zarzut naruszenia § 3 ust. 1 pkt 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury jest bezprzedmiotowy.
Drugim kryterium był charakter dokonywanych przewozów. Był to przewóz na potrzeby własne. Zgodnie z definicją takiego przewozu, zawartą w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (...). Rację mają zatem organy orzekające w sprawie, że transport nie ma bezpośredniego wpływu na wykonywanie samego procesu prania i czyszczenia, sam zaś jest działalnością dodatkową wobec podstawowej działalności firmy. Transport, mimo jego znaczenia dla działalności przedsiębiorstwa skarżącej, nie może być traktowany jako składnik samego procesu usługowego, część cyklu produkcyjnego, lecz jako działalność pomocnicza, uzupełniająca proces świadczenia usług. Jest to poza tym działalność (transport) na tyle odrębna, że może być zlecona odrębnej firmie.
Należy przy tym zauważyć, że rozpatrywana sprawa nie miałaby w ogóle miejsca, gdyby przedsiębiorstwo skarżącej używało w okresie obowiązywania zakazów zestawów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 12 ton. Przepis § 2 rozporządzenia dotyczy bowiem pojazdów o większej dopuszczalnej masie całkowitej (przekraczającej 12 ton) i mówienie w tej sytuacji o wyjątkach od dyspozycji § 2 jest nieuzasadnione. Zakaz dotyczy pojazdów i zestawów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczające 12 ton, co oznacza, że nie obejmuje pojazdów o niższej dopuszczalnej masie całkowite. W tej sytuacji sugestia organu I instancji była jednoznaczna, zaś dopiero jej niezrozumienie musi budzić zdziwienie.
Reasumując, na gruncie obowiązującego prawa stanowisko organów orzekających w sprawie, działających w ramach uznania administracyjnego, było prawidłowe i oparte na określonych przez te organy kryteriach. W tej sytuacji nie było potrzeby podejmowania obszernej polemiki z argumentami skarżącej na temat pojęcia przedsiębiorstwa pracującego w cyklu ciągłym czy specyfiki działania przedsiębiorstwa skarżącej. Bezprzedmiotowe są zatem zarzuty naruszenia przez organy orzekające art. 8, 9 i 11 K.p.a. przez brak ustosunkowania się przez nie do istotnych twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu. Jak bowiem wskazano, owe istotne twierdzenia nie miały rzeczywiście w sprawie znaczenia.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło