II SA/Wa 787/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA - Jacek Fronczyk, Asesor WSA - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Monika Czekałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za ponadnormatywny czas służby - oddala skargę Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 104 Kpa, art. 37 ust. 3, art. 118 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1399 z późn. zm.), art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej (Dz. U. Nr 90, poz. 757) oraz § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 82, poz. 748), w dniu [...] grudnia 2005 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił J. H. zapłaty kwoty stanowiącej ekwiwalent pieniężny za czas służby w [...] Oddziale Straży Granicznej przekraczający normę określoną w art. 37 ust. 2 o Straży Granicznej, który nie został zrekompensowany czasem wolnym od służby w tym samym wymiarze. Uzasadniając swoją decyzję organ podał, że ww. na własną prośbę z dniem [...] marca 2005 r. został zwolniony ze służby w Straży Granicznej. Zgodnie z art. 37 ustawy o Straży Granicznej, czas pełnienia służby funkcjonariusza jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku (ust. 1). Czas pełnienia służby funkcjonariusza wynosi 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym, nieprzekraczającym 3 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 2a (ust. 2). W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 funkcjonariuszowi przysługuje czas wolny od służby w tym samym wymiarze. Natomiast zgodnie z § 10 ust. 4 powyżej określonego rozporządzenia, czas wolny w zamian za służbę pełnioną poza rozkładem czasu służby funkcjonariusz jest obowiązany wykorzystać do dnia zwolnienia ze służby, a przełożony właściwy w sprawach osobowych ma obowiązek mu to ułatwić. W świetle powołanych przepisów - zdaniem organu – brak jest podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowe roszczenie może zostać na ich podstawie wypłacone. W odwołaniu złożonym do Komendanta Głównego Straży Granicznej pełnomocnik J. H. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i podniósł m.in., że pomimo braku bezpośredniego odesłania w ustawie o Straży Granicznej do Kodeksu pracy, to jego przepisy mają w sprawie zastosowanie, co znajduje potwierdzenie w normach konstytucyjnych, tj. w art. 8 ust. i art. 32 ust. 1. W związku z niezastosowaniem przez organ przepisów Kodeksu pracy organ naruszył art. 6, 7 i 11 Kpa. Komendant Główny Straży Granicznej, na podstawie art. 118 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w dniu [...] lutego 2006 r. wydał decyzję nr [...], która utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji., a w jej uzasadnieniu powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu decyzji Komendanta [...]o Oddziału Straży Granicznej. Ponadto organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów poniesionych w odwołaniu stwierdził, że nie są one zasadne, gdyż wskazane przepisy Kodeksu pracy nie mają w sprawie zastosowanie i nie doszło do naruszenia przywołanych przepisów Konstytucji RP. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego zażądał uchylenia obu decyzji i zasądzenia od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przytoczył argumenty przedstawione w odwołaniu. Komendant Główny Straży Granicznej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 z późn. zm.), czas pełnienia służby funkcjonariusza jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 funkcjonariuszowi przysługuje czas wolny od służby w tym samym wymiarze. Z kolei zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Straży Granicznej (DZ. U. Nr 82, poz. 748), czas wolny w zamian za służbę pełnioną poza rozkładem czasu służby funkcjonariusz jest obowiązany wykorzystać do dnia zwolnienia ze służby, a przełożony właściwy w sprawach osobowych ma obowiązek mu to ułatwić. Z powyżej przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że funkcjonariuszowi Straży Granicznej w zamian za czas służby przekraczający normę, która wynosi 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym, przysługuje wyłącznie czas wolny od służby w tym samym wymiarze. Przesądza o tym fakcie art. 108 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, który w sposób wyczerpujący wymienia składniki uposażenia zasadniczego funkcjonariusza Straży Granicznej. W sprawie bezspornym jest, że skarżący został zwolniony ze służby w Straży Granicznej, co przesądza o utracie przez niego prawa określonego w art. 37 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej i nie nabywa on innego prawa, a w szczególności do wypłaty żądanego przez niego ekwiwalentu za czas pełnienia służby przekraczający normę, o której powyżej. Aby żądanie to mogło zostać uwzględnione, to musiałby istnieć właściwy przepis, a taki nie istnieje. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że są one całkowicie niezasadne. Należy bowiem podkreślić, że funkcjonariusz Straży Granicznej nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, a zatem nie mają do niego zastosowania, bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, przepisy Kodeksu pracy, w tym przepisy o czasie pracy i wynagrodzeniu za godziny nadliczbowe. Nie ma więc przepisów prawa materialnego, z których można by wywieźć roszczenie funkcjonariusza SG o ekwiwalent pieniężny z tytułu pełnienia służby w czasie wyznaczonym mu przez przełożonych, a przekraczającym czas wynikający z rozkładu czasu służby. Jedynym takim ekwiwalentem, realizującym cel określony w art. 37 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej (zapewniającym wypoczynek), jest czas wolny. Dla oceny zasadności roszenia o ekwiwalent pieniężny nie ma znaczenia fakt, że skarżący tego czasu wolnego nie wykorzystał. W tej sprawie nie można powoływać się również na konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1). Nie można bowiem tej równości traktować w sposób absolutny i dosłowny, co zresztą mogłoby obrócić się przeciwko funkcjonariuszom Straży Granicznej, pozbawiając ich tytułu do tych uprawnień i przywilejów, których nie mają osoby mające status pracowników. Równość wobec prawa oznacza równe traktowanie podmiotów znajdujących się w takiej samej lub podobnej sytuacji. Funkcjonariusze SG są zatrudniani na innych zasadach niż pracownicy i w związku z tym odwoływanie się do pracowniczego uprawnienia do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe nie jest uzasadnione. Wniosek pełnomocnika skarżącego, o zwrot kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, w związku z dyspozycją art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł, jak w sentencji.