VII SA/Wa 321/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala, II. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. G. z Kancelarii Adwokackiej, ul. [...] lok. [...], w W., kwotę 300 zł. (trzysta złotych) oraz kwotę 66 zł. (sześćdziesiąt sześć złotych) stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, łącznie kwotę 366 zł. (trzysta sześćdziesiąt sześć złotych). Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] odmawiającą, na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. Przyczyną odmowy było stwierdzenie, iż wniosek złożony został przez M. I., najemczynię lokalu nie będącą stroną w sprawie. M. I. złożyła skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, którymi usiłowała inicjować różne postępowania dotyczące wymienionego lokalu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym skarżąca kwestionowała wymienioną decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 2 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 156/03 oddalił skargę M. I. na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność jej odwołania. W sprawie będącej obecnie przedmiotem rozpoznania organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem badanej przez Sąd decyzji jest rozstrzygnięcie organu administracji, odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, nakazującej właścicielowi lokalu wykonanie określonych czynności budowlanych, związanych z mieszkaniem zajmowanym na podstawie umowy najmu przez skarżącą. Przyczyną odmowy wszczęcia postępowania na wniosek skarżącej było to, iż organy administracji nie uznały jej za stronę postępowania zakończonego wspomnianym wyżej nakazem. Uznały, że nie będąc stroną postępowania nie może złożyć skutecznie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, w związku z powyższym organy nie badały zarzutów, które zgłosiła skarżąca. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż uprawnienie do zainicjowania postępowania nadzorczego, czyli złożenia skutecznego wniosku, przysługuje jedynie podmiotom posiadającym interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji. Interes taki wywodzić można z naruszenia określonego przepisu prawa przysługującego wnioskodawcy. Najemca lokalu mieszkalnego nie jest podmiotem, któremu przysługują uprawnienia wynikające z przepisów prawa budowlanego, gdyż posiada on jedynie prawa zależne od podmiotu będącego właścicielem budynku i mieszkania, a wynikające ze stosunku zobowiązaniowego. Może zatem domagać się respektowania jego praw cywilnych, wynikających z umowy, od właściciela lokalu, a nie od organów administracji publicznej. Dla tych organów, stroną uprawnioną do zgłaszania żądań o charakterze administracyjno-prawnym, w tym wniosków o wszczęcie postępowań administracyjnych jest jedynie podmiot legitymujący się prawem własności lub innym prawem o podobnym charakterze, lecz nie najemca czy dzierżawca. Taki stan prawny obowiązywał w dacie postępowania. Znowelizowane przepisy prawa budowlanego przyznają obecnie w postępowaniu o wydanie pozwolenia budowlanego status strony jedynie właścicielom nieruchomości (a także podmiotom posiadającym określone prawo do nieruchomości, tj. użytkowanie wieczyste lub trwały zarząd). Z tych względów decyzja nakazująca wykonanie określonych czynności z zakresu prawa budowlanego zasadnie skierowana została do właściciela, czyli gminy reprezentowanej, w tym przypadku przez Zakład Gospodarki Komunalnej. Kwestionowane rozstrzygnięcie administracyjne dotyczy zatem ustalenia obowiązków gminy wobec swojej własności, a nie praw M. I. najemcy tego lokalu. Nie może się ona zatem domagać unieważnienia decyzji dotyczącej nałożenia przez organ na gminę określonych obowiązków publicznoprawnych. Ewentualne naruszone uprawnienia najemcy lokalu mogą być przedmiotem roszczeń dochodzonych na drodze cywilnej, a nie administracyjnej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.