II OSK 1965/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl ( spr.) Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski sędzia NSA Grażyna Radzicka Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 113/06 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 20 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez M. K. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza T. z dnia [...], nr [...] o ustaleniu jednorazowej opłaty w wysokości 19 269 zł. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o nr ew. [...] położonej w miejscowości R., stanowiącej własność M. K., R. K., K. K. i H. G. Z uzasadnienia wynika, że w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] została przeznaczona pod budownictwo zagrodowe i mieszkalnictwo, co spowodowało wzrost jej dotychczasowej wartości. Ponieważ zaś została sprzedana w dniu [...] sierpnia 2000 r. - przed upływem 5 lat od dnia wejścia w życie uchwały Rady Gminy T. z dnia [...], nr [...] o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - to zostały spełnione warunki do ustalenia na rzecz Gminy opłaty z tytułu wzrostu wartości, zgodnie z art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 6 mającej zastosowanie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). W skardze do sądu administracyjnego M. K. zarzuciła naruszenie art. 36 ust. 3 i 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 36 ust. 4 i 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez wydanie decyzji na podstawie nieobowiązującego w dniu sprzedaży działki aktu prawnego oraz ustalenie opłaty z naruszeniem zasady bezzwłoczności. Dodatkowo podniesiono, że decyzja organu I instancji nie wskazuje adresata zobowiązania, a oplata została naliczona na podstawie jednego operatu szacunkowego, sporządzonego na żądanie Gminy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że w istocie naruszony został przepis art. 36 ust. 4 oraz art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ I instancji określił bowiem termin płatności opłaty oraz rygor jego niedochowania, tymczasem z powołanej powyżej ustawy możliwość taka nie wynika. Dodatkowo naruszony został przepis art. 107 § 1 kpa, ponieważ w decyzji nie określono precyzyjnie osób zobowiązanych do uiszczenia opłaty, wymieniając współwłaścicieli nieruchomości jedynie w rozdzielniku decyzji. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi dotyczących zastosowania niewłaściwej ustawy, postępowanie o ustalenie opłaty zostało wszczęte po wejściu w życie ustawy o Sygn. akt II OSK 1965/06 planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która w art. 85 ust. 1 wskazuje, że przepisy dotychczasowe stosuje się tylko do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy. Organy miały zatem obowiązek zastosowania przepisów ustawy nowej. Odnośnie zarzutu naruszenia zasady bezzwłoczności ustalenia opłaty Sąd wskazał, iż bezzwłoczność ma jedynie charakter instrukcyjny, dyscyplinujący organy i nie wyłącza zasady dopuszczalności wszczęcia postępowania o ustalenie opłaty w terminie pięciu lat od wejścia w życie planu miejscowego lub jego zmiany, określonej w art. 37 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd nie uwzględnił także zarzutów dotyczących operatu szacunkowego, wskazując, że skarżąca nie uzyskała oceny prawidłowości sporządzenia operatu, ani nie zażądała uzyskania takiej oceny przez organy. Uzyskanie takiej oceny z urzędu mogłoby zaś mieć miejsce wyłącznie w przypadku powzięcia wątpliwości co do prawidłowości operatu, których organy nie mogłyby ocenić we własnym zakresie. W skardze kasacyjnej od tego wyroku wniesionej przez M. K. zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez nieuwzględnienie faktu naruszenia zasad wynikających z art. 7 i 9 kpa oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) przez naruszenie przez Sąd obowiązku sprawowania kontroli działalności administracji publicznej pod względem działania tych organów w zgodzie z prawem. Z tych przyczyn wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że bezczynność organu w zakresie informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy stanowi naruszenie prawa, co pominął Sąd I instancji oceniając zaskarżoną decyzję. Organ nie poinformował bowiem strony o konieczności przeprowadzenia na poparcie swojego stanowiska kontropinii innego rzeczoznawcy, w toku postępowania przed organem I instancji strony podważały prawidłowość sporządzenia opinii rzeczoznawcy stosując dostępną według ich wiedzy argumentację. Obowiązkiem organu było poinformowanie o możliwości przeprowadzenia dowodu. Skoro informacji takiej organ nie udzielił, a Sąd uchylił jedynie decyzję organu II instancji i to z uwagi na wady formalnoprawne decyzji organu I instancji, a nie uchylił jednocześnie tej decyzji, to uniemożliwił słonie złożenie wniosku o przeprowadzenie dodatkowej opinii i naruszył tym samym art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Sygn. akt II OSK 1965/06 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku uwzględniającego jej skargę i uchylającego zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Uwzględnienie zarzutów skargi kasacyjnej prowadziłoby zatem do uchylenia korzystnego dla niej wyroku, w istocie bowiem zaskarżony został nie tyle wyrok Sądu I Instancji co jego uzasadnienie, (choć nie wynika to w sposób wyraźny z zarzutów i uzasadnienia skargi kasacyjnej). Ponieważ pełnomocnik skarżącej wnosił o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i uchylenie nie tylko decyzji odwoławczej ale także decyzji I instancji rozpoznanie skargi było dopuszczalne. Należy na wstępie wyjaśnić, że zgodnie z art. 183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze tym samym pod rozwagę jedynie te zarzuty które w niej sformułowano. Z podniesionych w niej zarzutów na uwzględnienie zasługiwałby zarzut odnoszący się do naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 145 § 1pkt 1 lit. c w związku z naruszeniem przez organ administracji przepisu art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z nieodniesieniem się przez Sąd do faktu niepoinformowania skarżącej w toku postępowania administracyjnego o możliwości wystąpienia do właściwego organu rzeczoznawców o ocenę prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego. W sytuacji gdy decyzja organu II instancji została uchylona to wskazane naruszenie nie może być uznane za takie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji gdy skarżąca wie już o takiej możliwości nic nie stoi na przeszkodzie by w ponownie prowadzonym postępowaniu z takiego uprawnienia skorzystała. Nie został naruszony także przepis art. 134 §1 P.p.s.a zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżony wyrok nie narusza także przepisu art. 1 § 2 P.p.s.a. ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiącego iż kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Właśnie stwierdzone przez Sąd naruszenie prawa dało mu podstawę do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji zarzuty skargi kasacyjnej były nieuzasadnione a tym samym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Na marginesie należy zauważyć, że naruszenie prawa stwierdzone przez Sąd I instancji (nieoznaczenie w decyzji zobowiązującej do Sygn. akt II OSK 1965/06 uiszczenia opłaty osób zobowiązanych oraz bezpodstawne określenie w decyzji o ustaleniu opłaty terminu płatności i rygorów związanych z jego niedotrzymaniem), będzie skutkowało przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy uchyleniem decyzji I instancji, nie można bowiem określić osób zobowiązanych dopiero w decyzji odwoławczej, prowadziłoby to bowiem do pozbawienia tych osób prawa do dwuinstancyjnego postępowania. W tej sytuacji w związku z uchyleniem przez organ odwoławczy decyzji i instancji skarżąca w pełni odzyskuje możliwość wystąpienia o ocenę prawidłowości kwestionowanego operatu lub sporządzenia dodatkowego na jej koszt. Z uwagi na powyższe, na podstawie art.184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.