II OSK 1619/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz del. sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1028/06 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lipca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1028/06 oddalił skargę T. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie sportowej broni palnej. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że [...] Komendant Wojewódzki Policji w G. decyzją z dnia [...] odmówił T. K. wydania pozwolenia na broń sportową. Po rozpatrzeniu odwołania strony Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego przedstawione przez T. K. argumenty nie przekonują o konieczności wyposażenia go w indywidualną broń sportową. W szczególności nie są takimi, rekreacyjne uprawianie strzelectwa i to jedynie w ramach macierzystego klubu, ani przywiązanie do konkretnych egzemplarzy broni. Strona może kontynuować swoje hobby na dotychczasowych zasadach, tj. przy wykorzystaniu broni klubowej. Organ odwoławczy podniósł, że pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym i podlega reglamentacji. Ustawodawca ograniczając swobodny dostęp do broni miał na uwadze ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego. Interes obywatela w uzyskaniu pozwolenia na broń musi ustąpić interesowi społecznemu, który przejawia się w tym, aby pozwolenia takie otrzymywały osoby, które wykażą, iż brak własnej broni sportowej uniemożliwia im uprawianie strzelectwa. Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego i wydania pozwolenia. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) przez przyjęcie, że dostęp do broni jest reglamentowany i uzyskanie pozwolenia może nastąpić w sytuacji szczególnej. Ponadto - jego zdaniem - organ naruszył przepisy postępowania poprzez nie uwzględnienie słusznego interesu obywatela, w sytuacji, kiedy zaskarżona decyzja oparta jest na uznaniu administracyjnym oraz poprzez dowolną ocenę argumentów wskazanych we wniosku o wydanie pozwolenia. Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona decyzja zawiera właściwe rozstrzygnięcie. Poczynione przez organ odwoławczy ustalenia są prawidłowe i wyczerpujące; znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym. Sąd przytoczył brzmienie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji oraz podniósł, iż decyzja w takiej sprawie należy do kategorii decyzji uznaniowych. Zdaniem Sądu Komendant Główny Policji prawidłowo rozważył słuszny interes strony oraz interes społeczny. Sąd poparł twierdzenia organu, że przynależność do klubu strzeleckiego, udział w treningach i klubowych zawodach strzeleckich nie mogą być jedyną i wystarczającą okolicznością uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń w trybie indywidualnym. Podobnie emocjonalne związanie z bronią nie może stanowić podstawy takiego zezwolenia. W orzecznictwie przyjęto, że okolicznościami faktycznymi uzasadniającymi wydanie pozwolenia na broń było zaistnienie zagrożenia życia lub zdrowia wnioskodawcy wynikające z rodzaju wykonywanej pracy lub charakteru zajęcia, przy czym stopień zagrożenia musiał być oczywiście wyższy od niebezpieczeństwa, na jakie narażony był przeciętny obywatel. W ocenie Sądu pierwszej instancji klub strzelectwa sportowego jest zobowiązany do zapewnienia swoim członkom optymalnych warunków do realizacji statutowych działań, w tym zabezpieczenia odpowiedniego rodzaju i ilości broni sportowej, która będzie adekwatna do stopnia wyszkolenia poszczególnych zawodników, jak i zapewni im dalsze podnoszenie umiejętności strzeleckich. Przykładowo wśród osób wskazujących rzeczywiste potrzeby posiadania broni sportowej wyróżnić można instruktora lub inną osobę o ponadprzeciętnych potrzebach posiadania takiej broni. Skarżący powinien we wniosku wykazać, że w jego sprawie zaistniały przesłanki do wydania mu pozwolenia na broń palną strzelecką. Jednak tego rodzaju przesłanek nie wskazał. Wprawdzie osiąga on dobre wynik, ale tylko w ramach zawodów klubowych. Skarżący nie udowodnił, aby brał udział w zawodach na innych obiektach strzeleckich. Okazane na rozprawie dyplomy dotyczą okresu po wydaniu zaskarżonej decyzji i to też w S.. W przedstawionych okolicznościach sprawy, dokonanej przez organ odwoławczy ocenie dowodów nie można przypisać cech dowolności. T. K., reprezentowany przez adwokata J. K., wniósł skargę kasacyjną na wyżej opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj: - art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną jego wykładnię wobec dowolnego przyjęcia, że cele sportowe uzasadniające wydanie pozwolenia na broń łączą się z koniecznością występowania w zawodach międzyklubowych, - błędne zastosowanie art. 10 ust. 1 w/w ustawy poprzez niedopatrzenie się uzasadnionych okoliczności stanowiących pozytywną przesłankę wydania pozwolenia na broń, chociaż okoliczności takie zaistniały. Skarżący zarzucił także naruszenie: - art. 80 k.p.a. – zasady swobodnej oceny dowodów - poprzez ustalenie, że skarżący może korzystać z broni klubowej, choć z doświadczenia wiadomo, że jest to broń niskiej klasy (rozkalibrowana), - art. 7 k.p.a. poprzez nie wydanie orzeczenia na korzyść skarżącego, mimo że decyzja ma charakter uznaniowy i przy braku ustalenia okoliczności związanych z interesem publicznym, przekreślających możliwość uwzględnienia interesu obywatela, - art. 316 Kodeksu postępowania cywilnego wobec nieuwzględnienia, że na rozprawie skarżący okazał odznaczenia strzeleckie, - art. 2 Konstytucji RP wobec podnoszenia przez Komendanta Głównego Policji, że decydujące znaczenie dla sprawy będzie miała opinia psychologiczna dotycząca skarżącego, a kiedy ten uzyskał pozytywną opinię, Komendant odmówił skarżącemu pozwolenia na broń. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie skargi na decyzje Komendanta Głównego Policji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zauważył, że klub strzelecki, do którego należy znajduje się ok. [...] km od jego miejsca zamieszkania i przy jego wieku ([...] lat) stanowi to dużą uciążliwość. Skarżący do [...] r. uprawiał strzelectwo na strzelnicy Posterunku Policji w swojej gminie – L.. Uzyskanie broni indywidualnej dawałoby mu możliwości dalszego korzystania z tej strzelnicy. Sprzeczne z art. 316 k.p.c. jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż medale okazane na rozprawie nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż zostały uzyskane po wydaniu decyzji. Zgodnie z tym przepisem przy wydawaniu wyroków uwzględnia się stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Z kolei podniesiony przez Sąd postulat zapewnienia klubom broni na wysokim poziomie nie jest w praktyce realizowany. Skarżący zdobywając odznaczenia strzelał z broni pożyczonej, pozostającej w indywidualnym posiadaniu osób trzecich. W toku postępowania administracyjnego, utrzymując postanowienie o zawieszeniu postępowania, Komendant Główny Policji wskazał na decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy uzyskanie przez skarżącego pozytywnej opinii psychologicznej. Pomimo legitymowania się taką opinią organ odwoławczy wydał decyzję odmowną w przedmiocie pozwolenia na broń. Takie postępowanie zasługiwało na krytyczną ocenę ze strony Sądu pierwszej instancji, jako sprzeczne z art. 2 Konstytucji RP. Odpowiadając na skargę kasacyjną Komendanta Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Komendant podniósł, że pełnomocnik skarżącego nie powołał się na art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a., który określa podstawy skargi kasacyjnej. Uzasadniając swojej stanowisko organ odwoławczy wskazał, że rozważył przy wydaniu swojej decyzji interes społeczny i słuszny interes strony, a rozpatrujący sprawę w pierwszej instancji Sąd administracyjny nie dopatrzył się przekroczenia granic uznania administracyjnego. Zdaniem organu przepisy prawa materialnego nie przewidują żadnego uprzywilejowania z powodu trudności komunikacyjnych związanych z dotarciem do najbliższej czynnej strzelnicy, nie odnoszą się również do górnej granicy wieku posiadaczy pozwoleń na broń czy osób o nie się ubiegających. Powoływana w skardze kasacyjnej opinia psychologiczna była rozstrzygająca, ale w zakresie wskazania podstawy prawnej decyzji. Na zakończenie organ odwoławczy podkreślił, iż art. 316 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu sądowoadminstracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku, a nie - postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć. Natomiast w myśl art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przepis art. 174 p.p.s..a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zatem z powyższych przepisów wynika, iż do autora skargi należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych naruszonych przez Sąd zaskarżonym wyrokiem i wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w odniesieniu do prawa materialnego, bądź opisanie istotnego wpływu naruszenia prawa na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd - w odniesieniu do przepisów procesowych. W świetle treści powyższych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Zatem wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania. Jak wyżej wskazano podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z tym, poza przypadkami ściśle wskazanymi w tej ustawie (zob. art. 106 § 5 p.p.s.a.), w postępowaniu sądowoadminstracyjnym nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Wobec tego postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 316 k.p.c. jako wadliwie postawiony nie mógł zostać poddany ocenie. W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarżący zarzucił naruszenie art. 80 i art. 7 k.p.a. Niniejsze przepisy są stosowane przez organy administracji publicznej w prowadzonym przez nie postępowaniu administracyjnym, natomiast nie znajdują one zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zatem powołanie w skardze kasacyjnej art. 80 i art. 7 k.p.a. w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować tego zarzutu jako podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżący postawił zarzut: - błędnej wykładni art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji polegającej na dowolnym przyjęciu, że cele sportowe uzasadniające wydanie pozwolenia na broń sportową łączą się z koniecznością występowania w zawodach międzyklubowych; - błędnego zastosowania ust. 1 art. 10 niniejszej ustawy poprzez niedopatrzenie się uzasadnionych okoliczności, stanowiących pozytywną przesłankę wydania pozwolenia na broń, mimo ustalenia, że [...]-letni skarżący, żeby korzystać z klubowej broni zmuszony jest jeździć około 90 km na strzelnicę klubową do S., a w przeszłości dopóki nie odebrano mu broni zajmował się strzelectwem na strzelnicy posterunku Policji w L. w pobliżu miejsca zamieszkania. Przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53, poz. 549 ze zm.) stwierdza, że właściwy organ Policji wydaje - czyli ma obowiązek wydać - pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń, uzasadniają jego wydanie. Zasady określone w tym przepisie dotyczą także broni sportowej. Przepis art. 10 ust. 3 pkt 3 cytowanej ustawy stanowi zaś dla orzekającego organu wyłącznie pomocnicze źródło dyrektyw interpretacyjnych. Wskazuje w przykładowy sposób, w jakich sferach stosunków społecznych można poszukiwać cech i okoliczności uzasadniających wydanie pozwolenia na broń. Natomiast sam stopień intensywności występowania tej cechy u strony podlega ustaleniu przez organ w oparciu o art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy i to on właśnie przesądza o wyniku postępowania. Wobec tego zarzut błędnej wykładni art. 10 ust. 3 pkt 3 niniejszej ustawy postawiony został wadliwie, skoro okoliczności faktyczne podlegają ocenie w oparciu o ust. 1 art. 10 ustawy. Ocena, czy w konkretnym przypadku występują szczególne okoliczności należy do organów Policji. Organy Policji mogą w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli Sądu, który kontroluje wyłącznie czy ta ocena nie ma cech dowolności oraz czy przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy Policji. Trafnie Sąd uznał, że uprawianie strzelectwa powinno być realizowane przy użyciu broni klubowej. Należy w tym miejscu podkreślić, że celem tworzenia klubów strzeleckich jest umożliwienie ich członkom uprawiania strzelectwa sportowego i rekreacyjnego bądź wyczynowego, a nie umożliwienie określonej grupie ludzi uzyskania indywidualnych pozwoleń na broń. Zatem skoro skarżący zdecydował się uprawiać strzelectwo sportowe w ramach klubu strzeleckiego, to za wydaniem indywidualnego pozwolenia na broń nie może przemawiać okoliczność, iż od strzelnicy klubowej dzieli go zbyt duża odległość. Wobec tego zarzut błędnego zastosowania ust. 1 art. 10 cytowanej ustawy należało uznać za bezzasadny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji, który należy zaliczyć do zarzutów naruszenia prawa materialnego, trzeba wskazać, że dostęp osób fizycznych do broni jest w Polsce reglamentowany zgodnie z art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy. Wobec tego samo spełnienie warunków formalnych określonych w tej ustawie nie zobowiązuje organów Policji do wydania zezwolenia. Treść art. 10 ust. 1 ustawy wskazuje, że o przyznaniu prawa do posiadania broni decyduje ocena przez organy Policji okoliczności podanych przez osobę ubiegającą się o pozwolenie, a nie sam fakt, iż osoba ta nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 ustawy, którym pozwolenie nie może zostać wydane. Zatem pozytywny wynik badania psychologicznego nie stanowi wystarczającej przesłanki do udzielenia pozwolenia na broń. Dlatego Sąd pierwszej instancji oddalając skargę nie naruszył art. 2 Konstytucji. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.