II SA/Go 274/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.), Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Ewa Siudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Związku Wodociągów i Kanalizacji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na obszarze Związku 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. W dniu [...] grudnia 2005 r. Związku Wodociągów i Kanalizacji podjęło uchwałę Nr [...] w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na obszarze Związku, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001r., Nr 142, póz. 1591, ze zmianami), art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( Dz. U. Nr 72, poz. 747, ze zmianami), art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 85, poz. 729 ) w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz § 13 pkt 5 Statutu Związku Wodociągów i Kanalizacji z dnia [...] września 1991 r. ( Dz. Urz. Woj. Nr 111, póz. 1306 ), określając w § 1 tejże uchwały, że regulamin obowiązuje na obszarze działalności Związku Wodociągów i Kanalizacji tj. na obszarze gmin [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę, pismem z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami), wniósł Wojewoda, zarzucając istotne naruszenie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, domagając się stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, iż do Związku należy 9 gmin, a regulamin jest aktem prawa miejscowego i obowiązuje wszystkich odbiorców usług i przedsiębiorstwa prowadzące działalność dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie związku międzygminnego. Ponadto podniósł, iż Związku Wodociągów i Kanalizacji uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r, uchwaliło regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na obszarze całego Związku. W odpowiedzi na skargę Związek Wodociągów i Kanalizacji wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż sieci wodociągowe w gminach [...] należących do Związku i wymienione w zaskarżonym akcie nie zostały nigdy do niego włączone, ani nie były użytkowane przez Zakład Usług Wodnych, zasadnym było uchwalenie przez Związek odrębnego regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie tychże gmin. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną w tym zakresie, w jakim pozwoliła na kontrolę prawidłowości i zgodności z prawem zaskarżonej w przedmiotowej sprawie uchwały. Zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zmianami), sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Jednocześnie w myśl przepisu art. 147 § 1 cytowanej ustawy, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wojewoda jest organem nadzoru nad działalnością komunalną (art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zmianami) wyposażonym w kompetencję do orzekania o nieważności sprzecznej z prawem uchwały organu gminy. Zadaniem sądu administracyjnego kontrolującego zgodność z prawem uchwały na skutek skargi wniesionej przez organ nadzorczy jest ustalenie, czy zakwestionowana w trybie nadzoru uchwała organu gminy jest sprzeczna z prawem, czy to naruszenie było "istotne" i czy nie zachodzą przesłanki formalne wyłączające dopuszczalność stwierdzenia nieważności uchwały przez organ nadzoru (art. 93 i 94 cyt. ustawy). W tym przypadku jeżeli organ nadzoru chce wyeliminować uchwałę z obrotu prawnego może ją zaskarżyć do sądu administracyjnego. Przez pojęcie prawa - z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy są uznawane za sprzeczne - należy rozumieć przede wszystkim przepisy zawarte w aktach normatywnych powszechnie obowiązujących. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest powszechnie obowiązującym aktem prawa miejscowego. W ocenie Sądu zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z treści zaskarżonej uchwały wynika, że podstawę prawną jej uchwalenia stanowił między innymi art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.), z treści którego wynika, iż regulamin dostarczania wody, obowiązujący na obszarze gminy, uchwala rada tej gminy, przy czym - stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy - organy związku międzygminnego wykonują prawa organów gminy tylko w razie wspólnego wykonywania przez gminy zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Podkreślić należy, iż regulamin świadczenia usług wodno - kanalizacyjnych stanowi każdorazowo akt prawa miejscowego obowiązującego na terenie danej gminy lub związku, nie może natomiast stanowić regulaminu działania konkretnego przedsiębiorcy. Nie jest dopuszczalnym różnicowanie praw i obowiązków członków danej społeczności lokalnej w zależności od podmiotu dysponującego prawem do instalacji, bądź w zależności od przedsiębiorcy świadczącego usługi na części obszaru jednostki samorządu terytorialnego. Działania takie mogłyby stanowić naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Regulamin powinien jasno określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług. Nie ma więc wątpliwości, że Związek nie mógł ustalić regulaminu, który określa kwestie objęte uchwalonym przez niego wcześniej aktem prawnym wprowadzając tym samym zamieszanie w regulacjach. W związku z powyższym wobec faktu, iż w rozpatrywanym przypadku świadomie objęto podwójną regulacją gminy wymienione w zaskarżonej uchwale nr [...] Sąd, wobec stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami) orzekł jak w sentencji. Jednocześnie zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy Sąd stwierdził, że uchwała ta nie podlega wykonaniu.