II FZ 452/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. G. i W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 405/05 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. G. i W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 405/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania, zaskarżonej przez A. G. i W. G., decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie uzasadniając jednak tego wniosku. Powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd pierwszej instancji zauważył, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest też spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Powołując się na orzecznictwo NSA [postanowienia z 25 maja 2004r., sygn. akt FZ 71/04 (niepubl.) i sygn. akt FZ 87/04 (niepubl.) oraz z 18 maja 2004r. sygn. akt FZ 65/04 (niepubl.)] wskazano, że na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, a w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Sąd administracyjny bowiem nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W zawiązku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie poparli wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji żadną argumentacją. W szczególności nie wykazali w sposób znaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa, wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast zarzuty podniesione w skardze nie precyzowały okoliczności mogących stanowić przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Są to bowiem zarzuty, których zasadność Sąd zbada w ramach kontroli zgodności z prawem skarżonej decyzji. Na powyższe postanowienie Sądu skarżący wnieśli zażalenie, w którym zaskarżono orzeczenie w całości oraz wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie nr [...] Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono, że wraz ze skargą na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie wnieśliśmy o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na ważny interes strony, bowiem decyzja ta nakłada na podatników dodatkowy obowiązek zapłacenia kwoty 34.556,30zł wraz z odsetkami liczonymi od 1999r. do naliczonego wcześniej i zapłaconego podatku w 1999 r. Łącznie natomiast z odsetkami do zapłacenia byłaby kwota około 100.000 zł. Zauważono, że firma prowadzona przez podatników znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej ze względu na trwałe zaniechanie płatności przez kontrahentów i konieczność windykacji należności. Wskazano ponadto, że pierwsze wpływy oczekiwanych należności od kontrahentów w pierwszej kolejności przeznaczone będą na kontynuację działalności gospodarczej. Poinformowano także, że nie uwzględnienie wniosku o wstrzymanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki ze względu na spowodowanie utraty możliwości finansowania działalności gospodarczej, wyeliminowanie firmy z rynku gospodarczego i utratę możliwości zarobkowych. Dlatego też zdaniem podatników spełniają oni przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast odmowa wstrzymania wykonywania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej była krzywdząca i nieodpowiedzialna a zastosowane prawo odmowy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymania wykonania decyzji skutkować będzie uniemożliwieniem kontynuowania działalności i jest stanem niepożądanym w świetle stanu gospodarki Rzeczpospolitej Polski i istniejącego bezrobocia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuję: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Użyte w tym przepisie pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają więc skonkretyzowania w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów (por. post. NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Z omówionym wyżej obowiązkiem powiązany jest odpowiadający mu obowiązek Sądu, do dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku (załączonych dokumentach) okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy, oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że powołane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. Zauważyć jeszcze należy w uzupełnieniu dotychczasowych rozważań, że w swojej ocenie Sąd związany jest granicami wytyczonymi przez art. 61 § 1 powołanej ustawy, tj. zasadą wykonalności zaskarżonej decyzji, a także art. 141 § 4 w zw. art. 166 p.p.s.a., z którego wynika dla Sądu obowiązek stosownego umotywowania swojego rozstrzygnięcia (por. post. NSA z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt I FZ 480/05, niepubl.). Z powyższych wywodów wynika, że w zażaleniu skarżący powinni wykazać, iż Sąd nie wywiązał się ze wskazanych obowiązków, bądź błędnie zakwalifikował stan faktyczny do regulacji warunkujących przywrócenie terminu, a jednocześnie zostały spełnione przez wnioskodawcę wszystkie stawiane przed nim w tych przepisach wymagania. Odpowiednie zastosowanie przepisu art. 174 p.p.s.a. nakłada bowiem na żalącego się wymóg wskazania w jaki sposób zaskarżone postanowienie narusza prawo, gdyż na mocy art. 197 § 2 powołanej ustawy Sąd odwoławczy stosuje w postępowaniu zażaleniowym odpowiednio przepisy dotyczące postępowania ze skargi kasacyjnej. Tak sformułowanym wymogom zażalenie skarżącym nie odpowiada, bowiem sprowadza się ono w istocie do przytoczenia argumentacji mającej uzasadniać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Natomiast podanie motywów uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego aktu dopiero na etapie postępowania zażaleniowego należy uznać za spóźnione. Okoliczności te były bowiem przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia, które Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jedynie pod względem jego zgodności z prawem. Z kolei dokonywanej przez NSA oceny prawidłowości orzeczenia wydanego przez Sąd pierwszej instancji nie można utożsamiać z ponownym merytorycznym rozstrzygnięciem danej sprawy (por. post. NSA z dnia 5 grudnia 2005 r. sygn. akt II FZ 732/05, niepubl.). Niezależnie jednak od powyższego stwierdzić należy, że argumentacji zażalenia dotyczącej podnoszonych w skardze zarzutów nie można by było uznać, nawet gdyby Sądowi Kasacyjnemu przyszło się do niej odnieść. Samo bowiem przekonanie strony skarżącej o zasadności podniesionych w skardze zarzutów pozostawało bez znaczenia dla oceny wniosku, gdyż wymagałoby rozstrzygnięcia sprawy, co na tym etapie postępowania było niedopuszczalne (por. post. NSA z dnia 5 grudnia 2005 r. sygn. akt II FZ 732/05, niepubl.). Postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest bowiem postępowaniem incydentalnym, i w jego ramach Sąd nie zajmuje się badaniem zasadności samej skargi. Wreszcie nie budzi wątpliwości, iż sam wniosek skarżącej nie został w żaden sposób uzasadniony, na co słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji. Natomiast użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. pojęcia nieostre, tj. trudne do odwrócenia skutki i znaczna szkoda wymagają skonkretyzowania w argumentacji wnioskodawcy. Mają zatem powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.