II FZ 386/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Chmielecki, , , po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażalenia L. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Ol 51/06 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Ol 51/06 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] listopada 2005 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wymierzającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2000 r. p o s t a n a w i a oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 1 marca 2006r., sygn. akt I SA/Ol 51/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] listopada 2005r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję własną tego organu z dnia [...] lipca 2005r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] lipca 2000 r., nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2000r. W dniu 10 marca 2006r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika J. K. będącego jego ojcem, złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku oraz przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku podano, że pełnomocnik skarżącego z uwagi na chorobę oczu i konieczność leczenia oczu laseroterapią w Zakładzie Okulistycznym Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w G. uchybił terminowi do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2006r., sygn. akt I SA/OL 51/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że pismem z dnia 17 marca 2006r. wezwano pełnomocnika skarżącego do przedłożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych potwierdzających okoliczności powołane w przedmiotowym wniosku. Do przesłanej w związku z tym wezwaniem odpowiedzi przedłożono dwa zaświadczenia lekarskie: - z dnia 28 marca 2006r. wystawione przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w G., z którego wynika, że J. K. wymaga stałego leczenia i pozostaje pod opieką Poradni Okulistycznej, zaś w dniach od 6 do 8 marca 2006r. wykonano zabiegi laseroterapii; - z dnia 31 marca 2006r. wystawione przez [...] zgodnie, z którym J. K. zgłosił się w stanie chorobowym z dniu 6 marca 2006r. Jako rozpoznanie wpisano "zalecenie leczenia przez tydzień". Nadmieniono również, iż z akt sprawy wynika, że zarówno skarżący L. K., jak i jego ojciec J. K., zamieszkują pod jednym adresem w Ł. przy ul. [...]. W ocenie Sądu I instancji, w świetle powołanych okoliczności strona nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych i braku podstaw przypisania winy w niezachowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tegoż Sądu z dnia 1 marca 2006r. Przywrócenie terminu byłoby zaś uzasadnione jeżeli rodzaj choroby i przyjmowane środki rzeczywiście uniemożliwiałyby działanie, którego dotyczy zwłoka, jak również zlecenie tej czynności osobie trzeciej. Jeśli zatem konieczność leczenia oczu i wykonania w związku z chorobą zabiegów lekarskich w dniach od 6 do 8 marca 2006 r. uniemożliwiły pełnomocnikowi skarżącego osobiste złożenie lub nadanie listem poleconym wniosku o sporządzenie uzasadnienia, to przed upływem terminu mógł to zlecić domownikowi, w tym przypadku L. K., bądź innej osobie. W zażaleniu na powyższe postanowienie podniesiono, że pełnomocnik skarżącego zachorował już w dniu 4 marca 2006r. i z powodu wysokiej gorączki zmuszony był leżeć w łóżku. Z uwagi zaś na to, że przychodnie lekarskie nie są w soboty czynne, dopiero w dniu 6 marca 2006r. jego żona zawiozła go do Rejonowej Przychodni Lekarskiej, gdzie ze względu na stan choroby zalecono mu dalsze leżenie. W czasie trwania tego stanu chorobowego wystąpiło u niego pękniecie naczyń krwionośnych lewego oka oraz związany z tym wylew i utrata w 90 % widzenia w lewym oku. Następnie zawieziono go do gabinetu okulistycznego celem leczenia i zabiegów. Ponadto wskazano, że pełnomocnik skarżącego ma 68 lat, cierpi na schorzenia układu krążenia oraz kostnego, a od 30 lat choruje na cukrzycę i przyjmuje wysokie dawki insuliny. Obecnie z powodu cukrzycy ma stan zapalny stopy, a w przyszłości czeka go związany z tym zabieg chirurgiczny. Przedstawiona sytuacja chorobowa pełnomocnika skarżącego stała się przyczyną niezachowania 7 – dniowego terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Ponadto wyjaśniono, że skarżący prowadzi własne gospodarstwo rolne w [...], Gmina [...], powiat [...] oddalone o 250 km od miejsca zamieszkania. Z tego też względu zmuszony jest on przebywać i pracować na terenie tego gospodarstwa rolnego, szczególnie wiosną, kiedy jest nawał prac związanych z przygotowaniem sprzętu oraz uprawą pól. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, w tym przypadku wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, następuje na wniosek strony, w którym należy uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa, uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, gdyż niekoniecznie musi ono wykluczać możność dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma na poczcie osobiście lub przez domownika (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002r., sygn. akt V SA 793/02 – M.Prawn. 2002/23/1059; postanowienie NSA z dnia 30 września 2004r., sygn. akt FZ 346/04 ). Podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia nie przesądzają o braku winy w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej (por. postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2002r., II UZ 90/01, OSNP 2003/24/604). Choroba strony może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdy rzeczywiście uniemożliwia podjęcie czynności procesowej. Samo złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości nie mogą być potraktowane jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony. Wskazać nadto trzeba, że zgodnie z art. 95 § 2 k.c. wszelkie czynności prawne dokonywane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego mu umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, a tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę. Wobec czego, zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników) w pełni ją obciążają, a to z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony, która nie może twierdzić, że za jego działania nie ponosi odpowiedzialności. Uchybienie zatem przez stronę terminowi do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika w pełni odnosi negatywne skutki do niej samej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wywiązał się z obowiązku uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu było od niego niezależne i nie wynikało z zaniedbania, na co słusznie wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest przy tym ani czynnością skomplikowaną, ani czynnością, której należy dokonać w sądzie osobiście. Przedłożone zaświadczenia lekarskie nie stwierdzają faktu choroby obłożnej uniemożliwiającej dopełnienie czynności, a zwłaszcza choroby wymagającej hospitalizacji. Z zaświadczenia wystawionego Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w G. wynika nadto, że z powodu choroby oczu, na którą powołał się pełnomocnik skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu, wymaga on stałej kontroli i leczenia. Okoliczność, że choroba pełnomocnika z uwagi na jej przebieg (wysoka gorączka, pęknięcie naczyń krwionośnych w lewym oku, a w konsekwencji utrata w nim w 90 % widzenia) mająca uniemożliwić mu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie została natomiast podniesiona dopiero w zażaleniu na zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 kwietnia 2006 r. Wskazać również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując zażalenie, musi mieć na względzie jedynie, czy Sąd I instancji dokonał poprawnej oceny okoliczności przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu. Pozostałe powołane w zażaleniu okoliczności dotyczące stanu zdrowia pełnomocnika skarżącego stanowią jedynie potwierdzenie faktu przewlekłej choroby, co nie oznacza, że nie mógł on nadać pisma zawierającego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie korzystając w pomocy domowników. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 cyt. wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.