I OSK 1850/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 12 września 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 893/05 w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – uwzględniając skargę R. D. i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2006 r. II SA/Gd 893/05 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]. nr [...]. Decyzją tą Kolegium uchyliło decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia 6 maja 2005 r. – o wstrzymaniu skarżącej wypłaty dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium uznało bowiem, że tylko art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2005 r., zatem późniejszym niż decyzja organu pierwszej instancji − może stanowić podstawę załatwienia sprawy i właśnie dlatego przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, aby ten przepis znalazł zastosowanie. Sąd zaś uznał z kolei, że decyzja odwoławcza została wydana z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., gdyż Kolegium ani nie wykazało potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub części, ani nawet nie twierdziło, aby dokonane przez Burmistrza ustalenia były wadliwe. Wnoszące skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] jako jej podstawę, w rozumieniu art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie p.p.s.a.), przytoczyło: "1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, która nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie naruszenia zasady określonej w art. 138 § 2 k.p.a., 2. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, mającą wpływ na wynik sprawy, polegającą na przyjęciu, że warunkiem sine qua non zastosowanego przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. jest uprzednie wykazanie konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, 3. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wskazania wpływu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania na wynik przeprowadzonej przez niego sprawy administracyjnej." W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono przede wszystkim, że sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia tylko dlatego, aby zachować dwuinstancyjność postępowania administracyjnego, gdyż po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji wszedł w życie przepis, którego zastosowanie przez organ odwoławczy pozbawiłoby stronę jednej instancji, natomiast sąd nie wykazał dlaczego uznał, że doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów postępowania, tj. mającego istotny wpływ na wynik sprawy, oraz nie wyjaśnił, jak powinien był orzec organ odwoławczy w okolicznościach tej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Treść przepisu jest oczywista, nie podlega więc wykładni, i przepis znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy zachodzi potrzeba postępowania wyjaśniającego, nie zaś z innych powodów, zwłaszcza wówczas, kiedy ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny nie wymaga dalszych wyjaśnień, natomiast uległ zmianie stan prawny. Istota sprawy sprowadza się zatem do zagadnienia, jak powinien postąpić organ odwoławczy, aby zachować zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jeżeli art. 138 § 2 k.p.a. nie znajduje zastosowania. Rozwiązanie tego zagadnienia wynika wprost z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż organ odwoławczy powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, aby organ pierwszej instancji mógł wszcząć nowe postępowanie na podstawie nowo obowiązującego przepisu, pozwalającego rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty. Z kolei zagadnienie, czy w okolicznościach tej sprawy naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. miało istotny wpływ na jej wynik, znajduje właściwą odpowiedź, gdy uwzględnić, że – w przeciwieństwie do umorzenia − przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie kończy postępowania administracyjnego i właśnie ta różnica, zwłaszcza z pozycji strony, wyraża znaczenie prawne niewłaściwego zastosowania przepisu. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.