I OSK 84/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-02-13
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Roman Ciąglewicz, Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania sporu o tytuł własności nieruchomości, który stanowił podstawę wpisu do ewidencji gruntów, czy też powinien oczekiwać na rozstrzygnięcie sądu powszechnego?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania sporów o tytuł własności nieruchomości, które stanowią podstawę wpisów w ewidencji gruntów. W przypadku istnienia sporu o współwłasność, powinien on zostać rozstrzygnięty wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Organ administracyjny jest związany dokumentami, takimi jak akt notarialny, na podstawie których dokonano wpisu, dopóki ich ważność nie zostanie skutecznie podważona w odpowiednim trybie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, polegającej na wykreśleniu współwłaścicieli działki i wpisaniu w ich miejsce innych osób. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o wpisaniu w ewidencji właścicieli ujawnionych w księgach wieczystych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że organ nie był uprawniony do samodzielnego rozstrzygania sporu o tytuł własności, który wynikał z aktu notarialnego. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów o księgach wieczystych, prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr) Sędziowie NSA Roman Ciąglewicz Małgorzata Pocztarek Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2006 sygn. akt IV SA/Wa 1755/05 w sprawie ze skargi J. K. i A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1755/05 uwzględnił skargę J. K. i A. K. i uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T. i A. A., R. A. i E. W. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] odmawiającej wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu K. P., gm. S., jednostka rejestrowa [...], polegającej na wykreśleniu współwłaścicieli działki nr [...] J. i A. K. i wpisania w ich miejsce E. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. , uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł o wykazaniu w ewidencji gruntów działki nr [...] właścicieli ujawnionych w księgach wieczystych KW nr [...] i KW nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że dla działki nr [...] prowadzone są dwie księgi wieczyste – KW nr [...] i KW [...], w których ujawnieni są różni współwłaściciele: w księdze wieczystej KW nr [...] – małż. A. i T. A., R. K., E. W., w KW [...] – Z. P.. Z odpisów tych ksiąg wieczystych, sporządzonych w dniu 9 kwietnia 2003 r. przez Sąd Rejonowy w L. wynika, iż w dziale III ksiąg, wpisane zostało ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym. Organ stwierdził, że skoro dla działki nr [...] istnieją dwie księgi wieczyste, a informacje wynikające z tych ksiąg odzwierciedlające aktualny stan prawny nieruchomości, należy ujawnić je w rejestrze gruntów.
Stosownie do art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) ewidencja obejmuje informacje dotyczące gruntów jak również wskazuje właściciela. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. i A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili, iż została wydana z naruszeniem prawa albowiem nie uwzględnia istniejącego sporu co do współwłasności działki, gdyż skarżący są współwłaścicielami tej działki w ¼ części, a udział ten nabyli od Z. P. aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1999 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także ich właściciela. Według § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), prawa osób do gruntów , budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji m.in. na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych oraz umów zawartych w formie aktów notarialnych dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości .
W postępowaniu administracyjnym, dotyczącym zmian w ewidencji gruntów, nie można oceniać aktów, orzeczeń i czynności prawnych objętych § 12 wymienionego rozporządzenia ani uzależniać zmian w ewidencji od wyroku takiej oceny (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2003 r. sygn. akt II SA 1907/01, Lex nr 156364).
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż skutkiem uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia o wykazaniu w ewidencji gruntów właścicieli działki nr [...] ujawnionych w księgach wieczystych KW nr [...] i KW nr [...] jest równoczesne wykreślenie jako współwłaścicieli tej działki J. i A. K.. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego sprawy, skarżący zostali ujawnieni w rejestrze ewidencyjnym gruntów obrębu K. P., jednostka rejestrowa [...] jako współwłaściciele w ¼ części działki nr [...] na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r., na mocy którego nabyli od Z. P. udział własności przedmiotowej działki.
Natomiast postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek T. i A. A., R. A., którzy pismem z dnia 28 maja 2003 r. wnieśli o wykreślenie J. i A. K. z ewidencji gruntów i wpisanie w ich miejsce E. W.. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ww. ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne zmiany w ewidencji gruntów mogą być dokonywane tylko na podstawie dokumentów. Wnioskodawcy, żądając wykreślenia skarżących z ewidencji gruntów nie wykazali, ażeby akt notarialny, na podstawie którego organ dokonał ujawnienia w ewidencji skarżących jako współwłaścicieli działki nr [...], został skutecznie podważony. Oznacza to, że organ administracji jest związany tym dokumentem, a więc nie może pominąć jego istnienia. Jeśli w stosownym trybie ważność tego dokumentu zostanie podważona, a tytuł własności zostanie ustalony odmiennie, niż to wynika z ww. aktu notarialnego, to dopiero wówczas organ poczyni stosowne wpisy w ewidencji gruntów.
Skoro w obecnym stanie prawnym występuje spór co do tytułu własności, organ ewidencji gruntów nie jest powołany do tego, aby ten spór rozstrzygać.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy nie wykazali, aby akt notarialny został unieważniony. Uzasadniając wniosek o wykreślenie z ewidencji gruntów J. i A. K. powołali się na postanowienie Sądu Rejonowego w L. – Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia [...] lutego 2002 r. i Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] maja 2002 r. (sygn. akt [...]), z których to orzeczeń – zdaniem wnioskodawców – wynika, że A. i J. K. nie mogą być wpisani jako właściciele działki drogi nr ew. [...] ponieważ umowa, na mocy której nabyli oni udział od Z. P. jest bezskuteczna.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż powołane przez stronę postępowania administracyjnego postanowienia Sądu powszechnego zapadły w sprawie z wniosku J. K. o wpis współwłasności przedmiotowej działki. Natomiast Sąd ten nie rozstrzygał sporu z zakresu własności, zaś w uzasadnieniu postanowienia (zarówno pierwszoinstancyjnego, jak i apelacyjnego) wskazano, iż spór o współwłasność działki nr [...] może być rozstrzygnięty w procesie cywilnym o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece).
Pomimo iż wniosek J. K. o wpis współwłasności do księgi wieczystej KW [...] został oddalony, to Sąd Okręgowy potwierdził słuszność zarzutu skarżących, iż A. i T. małżonkowie A. do ¼ części oraz ich syn R. K. do ¼ części, wpisani zostali jako współwłaściciele działki [...] do księgi wieczystej KW nr [...] bez podstawy prawnej. Jednakże wpis ten nie został zaskarżony i stał się prawomocny – nie podlega zatem wykreśleniu z tej tylko przyczyny, że jest błędny.
W ocenie Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy orzekając o dokonaniu zmian w rejestrze ewidencji gruntów uznał, że umowa (akt notarialny), na mocy której skarżący nabyli udział w działce nr [...] od Z. P. i zostali wpisani do rejestru gruntów, jest bezskuteczna, a więc nie może być podstawą do utrzymania w rejestrze gruntów wpisu niezgodnego z aktualnym stanem prawnym. Rozstrzyganie o prawidłowści tytułów własności, które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji gruntów nie jest możliwe w postępowaniu o zmianę danych w tej ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1998 r. sygn. akt II SA 1283/97).
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż organ odwoławczy w tym postępowaniu nie był uprawniony aby samodzielnie ustalić, czy akt notarialny nie wywiera skutków w sferze prawa rzeczowego, gdyż to uprawnienie przysługuje jedynie sądowi powszechnemu.
Ponadto Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. albowiem w sposób wyraźny i jasny nie określa osób – właścicieli, którzy mają być wpisani w ewidencji gruntów. W osnowie decyzji organ powołał się jedynie na właścicieli ujawnionych w księgach wieczystych KW nr [...] i KW nr [...].
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skardze P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł uczestnik postępowania R. K. i zaskarżając go w całości zarzucił:
– naruszenie art. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece poprzez ich niezastosowanie,
– naruszenie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – poprzez ich błędną wykładnię,
– naruszenie art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – poprzez jego błędną wykładnię.
Wskazując na powyższe podstawy wniósł o uchylenie wyroku i jego zmianę poprzez orzeczenie o wykreślenie z rejestru ewidencji gruntów i budynków obrębu K. P. działki ew. [...], prowadzonej przez Burmistrza Miasta i Gminy S. – J. i A. K. i wykazaniu w tej ewidencji właścicieli działki nr [...] ujawnionych w księgach wieczystych KW nr [...] oraz KW nr [...], a na wypadek nieuwzględnienia tego żądania, wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, iż umowa, na podstawie której J. i A. K. nabyli od Z. P. udział we współwłasności działki nr [...] jest bezskuteczna i własności nie przeniosła oraz nie figurują oni ani w KW nr [...], ani w KW nr [...]. W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie zastosował przepisów art. 1 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, pomimo że mają one wiążące znaczenie dla ustalenia stanu własności nieruchomości, a więc i ustalenia kto powinien być ujawniony w ewidencji gruntów jako właściciel. W świetle art. 3 cyt. ustawy o księgach wieczystych domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to istnieje, pomimo że w księdze wieczystej zostało ujawnione ostrzeżenie. Podkreślił, iż uszło uwadze Sądu pierwszej instancji, że w postępowaniu, w którym zapadło postanowienie Sądu Okręgowego A. i T. A. nie uczestniczyli. Ponadto, zarzucił, iż ustalenie Sądu Okręgowego w Warszawie zostało powzięte na podstawie wadliwego odpisu aktu notarialnego, który znalazł się w aktach KW nr [...]. Skarżący podał również, iż obecnie przed Sądem Rejonowym w L. sygn. akt [...] toczy się postępowanie z powództwa A. i T. A., R. A. i E. W. przeciwko Z. P. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzeni Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich błędną wykładnię wskazał, że Sąd pierwszej instancji interpretując te przepisy uznał, że wystarczającą podstawą wpisu do ewidencji gruntów jest umowa sprzedaży nieruchomości zawarta w formie aktu notarialnego, która nie została podważona. Tymczasem ustawa wyraźnie mówi o właścicielach, a rozporządzenie, w ślad za ustawą, jako pierwszą podstawę wpisu do ewidencji wymienia wpisy w księgach wieczystych. Można przyjąć za dopuszczalne ujawnienie w ewidencji jako właściciela kogoś, kto nabył nieruchomość, ale nie został jeszcze wpisany do księgi wieczystej. Taki wpis należy jednak uznać za bezpodstawny, jeżeli umowa przenosząca własność zostaje uznana prawomocnym orzeczeniem Sądu za bezskuteczną, a więc nieprzenoszącą własności. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wykładnia tych przepisów, dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie tylko pozostaje w sprzeczności z celami, dla których ewidencja jest prowadzona, ale również przyjmuje niewzruszalność wpisu w ewidencji dokonanego na podstawie umowy, która nie wywarła skutków prawnych, bez uprzedniego stwierdzenia jej nieważności.
Z kolei naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną wykładnię autor skargi kasacyjnej upatruje w tym, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. określa właścicieli, którzy mają być wykazani w ewidencji. Są to osoby ujawnione w księgach wieczystych KW nr [...] oraz KW nr [...]. Treść tego rozstrzygnięcia pozwalała zatem na ocenę, czy jest ono zgodne z żądaniem wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne w sprawie.
J. i A. K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o jej oddalenie wskazując, iż do tej pory w procesie cywilnym nie zostały wyjaśnione kwestie własności działki [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1–3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Zaznaczyć również należy, iż przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może ograniczyć się do powtórzenia treści przepisu art. 174 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymieniającego podstawy kasacji. Konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi przez wskazanie, które przepisy ustawy, rozporządzenia – oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) – zostały naruszone, na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga zawiera wywody, zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wyraźnie wskazany. Podstawy skargi kasacyjnej stanowią nie tylko najważniejsze wymaganie formalne, ale również decydują o istocie i charakterze tego środka odwoławczego.
Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie nie powołuje art. 174 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi lecz ogranicza się do wskazania przepisów, które zdaniem autora skargi kasacyjnej zostały naruszone poprzez ich niezastosowanie, czy też błędną wykładnię.
W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.
Autor skargi kasacyjnej wskazując na naruszenie prawa procesowego zarzucił naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przypomnieć należy, że postępowanie przed sądem administracyjnym regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że sąd administracyjny rozpoznając skargę nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. A zatem nie można czyniąc Sądowi pierwszej instancji zarzut naruszenia prawa procesowego wywodzić go z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. A tak wadliwie uczyniono w tej sprawie, albowiem w podstawie tejże skargi kasacyjnej powołano się tylko na wskazany wyżej przepis Kodeksu postępowania administracyjnego, nie wskazano natomiast jako naruszony żadnego konkretnego przepisu procesowego ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołanie jako podstawy zaskarżenia wyroku wyłącznie przepisów procedury administracyjnej (k.p.a.), bez jednoczesnego postawienia Sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia konkretnego przepisu ustawy P.p.s.a. oraz wykazania, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy powoduje, że nie można przyjąć, aby skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 ustawy P.p.s.a.
Jako nietrafny ocenić należy zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. W myśl art. 174 pkt 1 ustawy P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 121/04, ONSAiWSA nr 1, poz. 11).
W przedmiotowej sprawie podstawą materialnoprawną decyzji, którą odmówiono wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów był przepis art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że powołane w skardze kasacyjnej jako naruszone przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie mogły być w tej sprawie stosowane. Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie mógł być w sprawie zastosowany, czyni zarzut jego niezastosowania nieskutecznym.
Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów i budynków wskazuje się właściciela (...). Stosownie do § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali.
Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że zapisy zawarte w ewidencji gruntów mają charakter pochodnych informacji o gruntach i właścicielu wynikających z umów sporządzonych w formie aktu notarialnego oraz jak słusznie zauważa autor skargi kasacyjnej także z wpisu w księgach wieczystych i prawomocnych orzeczeń sądowych. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów nie można samodzielnie rozstrzygać uprawnień danej osoby do gruntu oraz oceniać aktów, orzeczeń i czynności objętych § 12 rozporządzenia. A zatem, skoro w tej sprawie istnieje spór o współwłasność działki nr [...], to może być rozstrzygnięty wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu administracyjnym przez organy prowadzące ewidencję gruntów. Natomiast umowa zawarta w formie aktu notarialnego będąca dotychczas podstawą wpisu w ewidencji nie została podważona.
Wskazać należy, iż autor skargi kasacyjnej sam przyznał, że przed sądem powszechnym Sądem Rejonowym w L. zawisła sprawa sygn. akt [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał prawidłowej wykładni wskazanych przepisów prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło