I OSK 1824/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Marek Stojanowski, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 7 września 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. J. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego - matkę B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 sierpnia 2006r. sygn. akt II SA/Ol 427/06 w sprawie ze skargi A. J. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego - matkę B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 427/06 oddalił skargę A. J. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego - B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej W uzasadnieniu wyroku zawarte zostały następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Olsztyna, przyznał A. J. zaliczkę alimentacyjną w kwocie po 170 zł miesięcznie na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r., płatną do rąk przedstawiciela ustawowego B. J.. Następnie organ tenże decyzją z dnia [...] nr [...] zmienił własną decyzję z dnia 27 września 2005 r. poprzez przyznanie A. J. w okresie od 1 grudnia 2005 r. do 28 lutego 2006 r. zaliczki alimentacyjnej w kwocie 52,38 złotych miesięcznie. Zmianę wysokości świadczenia organ uzasadnił uzyskaniem od Komornika Sądowego Rewiru I w Olsztynie informacji o wyegzekwowaniu od dłużnika alimentacyjnego kwoty 352,86 złotych za kwartał trwający od września do listopada 2005 r., która to okoliczność skutkowała, stosownie do treści art. 10 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 6, poz. 732, ze zm. dalej zwanej u.z.a.), obowiązkiem po stronie organu rozliczenia wypłaconej zaliczki alimentacyjnej poprzez ustalenie jej wysokości do kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy wartością świadczenia alimentacyjnego albo kwotą określoną na podstawie art. 8 u.z.a., a wysokością wyegzekwowanego świadczenia. Od powyższej decyzji B. J. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie. W uzasadnieniu podniosła, iż kwota zasądzonego wyrokiem sądowym świadczenia alimentacyjnego wynosiła 280 złotych. Wskazała, że przyjęcie w zaskarżonej decyzji kwoty zaliczki alimentacyjnej w wysokości 170 zł, jako podstawy do obliczenia zaliczki na następny kwartał, było niezgodne z art. 10 ust. 8 u.z.a. W myśl powołanego przepisu zaliczka stanowi różnicę pomiędzy zasądzonym świadczeniem alimentacyjnym, a kwotą wyegzekwowaną i nie może przekroczyć 170 zł. W ocenie skarżącej wysokość zaliczki w następnym kwartale powinna była wynosić 162,38 złote miesięcznie. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie uchyliło w całości zaskarżoną decyzję. Rozstrzygając sprawę, co do istoty, orzekło ponadto o zmianie decyzji Prezydenta Miasta Olsztyna z dnia 27 września 2005 r. poprzez ustalenie, iż kwota zaliczki alimentacyjnej przyznanej dla A. J. na okres zasiłkowy od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r., w okresie kwartału od 1 grudnia 2005 r. do 28 lutego 2006 r. płatna będzie w wysokości 52,38 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO zaznaczyło, że podzieliło stanowisko organu I instancji w przedmiocie sposobu obliczenia wysokości zaliczki alimentacyjnej na kolejny kwartał. Organ odwoławczy zaznaczył jednakże, iż w oparciu o art. 8 ust. 1 u.z.a. oraz art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wysokość zaliczki alimentacyjnej powinna być rozliczana kwartalnie w zależności od wyegzekwowanych przez komornika kwot. Stąd też organ I instancji, gdy zachodzi stosowna konieczność, powinien każdorazowo zmieniać decyzję przyznającą prawo do świadczenia alimentacyjnego w części dotyczącej wysokości świadczenia płatnego w danym okresie. Na powyższą decyzję B. J. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu podniosła, że z treści art. 10 ust. 7 i 8 u.z.a. wynika, że "wyegzekwowane przez komornika świadczenie alimentacyjne" należy rozumieć, jako skuteczną egzekucję bieżącego zadłużenia alimentacyjnego, tj. płatnego w kwartale, w którym wierzyciel pobierał zaliczki. Skarżąca zakwestionowała również wysokość zaliczki w następnym kwartale, która stanowić powinna różnicę pomiędzy świadczeniem alimentacyjnym albo zaliczkami, a wysokością wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie, uznając zarzuty skarżącej za bezzasadne, w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji uznał, że decyzji tejże nie można przypisać zarzuconych przez skarżącą naruszeń prawa, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W rozważaniach Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie sporną była kwestia sposobu ustalenia wysokości zaliczki alimentacyjnej w przypadku, gdy w trakcie wypłacania na rzecz osoby uprawnionej zaliczki, komornik wyegzekwował świadczenie alimentacyjne. WSA zaznaczył, iż zgodnie z art. 1 pkt 2 u.z.a. świadczenie w postaci zaliczki alimentacyjnej przysługuje jedynie w przypadku bezskuteczności egzekucji świadczenia alimentacyjnego, przy czym zasadnicze znaczenie ma rozstrzygnięcie zagadnienia możności uznania egzekucji za bezskuteczną, czy też częściowo skuteczną. W myśl art. 2 pkt 1 u.z.a. ustawodawca przyjął, że bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. W ocenie Sądu powyższy przepis można interpretować w dwojaki sposób, stąd też dla prawidłowego ustalenia jego znaczenia, należało posłużyć się wykładnią systemową. W tym celu wymagane było przeanalizowanie przepisów regulujących wysokość wypłaty zaliczki alimentacyjnej, w tym w szczególności art. 10 ust. 7 u.z.a., w którym ustawodawca zobowiązał właściwy organ do dokonania po upływie kwartału rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką, a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym. Zdaniem Sądu tak zredagowany przepis jednoznacznie przesądza, że o bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.z.a. mówić można wówczas, gdy w okresie ostatnich trzech miesięcy nie zostaną przez komornika wyegzekwowane jakiekolwiek kwoty z tytułu świadczeń alimentacyjnych. W sytuacji natomiast, gdyby komornik skutecznie w całości lub w części ściągnął wymagalną wierzytelność alimentacyjną, wówczas wyegzekwowana przezeń w danym kwartale kwota podlegać musiałaby rozliczeniu w stosunku do wypłaconej za ten okres zaliczki. W przedmiocie zarzutu skarżącej, naruszenia art. 10 ust. 8 u.z.a. Sąd uznał, że nie znajduje on podstaw do jego uwzględnienia, bowiem przy ustalaniu wysokości świadczenia w postaci zaliczki alimentacyjnej w wyniku rozliczenia organy, o ile wysokość świadczenia alimentacyjnego jest niższa od górnej granicy wysokości zaliczki określonej w art. 8 u.z.a., obowiązane są zawsze przyjmować wartość niższą. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły wysokość zaliczki alimentacyjnej na rzecz małoletniej A. J. w okresie od 1 grudnia 2005 r. do 28 lutego 2006 r. na kwotę 52,38 złotych miesięcznie. Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wskazał, że wykładnia przeprowadzona przez WSA jest błędna. Stanowisko Sądu byłoby zasadne wówczas, gdyby w przepisie art. 1 pkt 2 u.z.a. posłużono się sformułowaniem "należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych w okresie trzech ostatnich miesięcy". Natomiast przepis wyraźnie wskazuje, że chodzi o "należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy". W konsekwencji nie jest słuszne twierdzenie Sądu, że o bezskuteczności egzekucji można mówić wówczas, gdy w okresie trzech ostatnich miesięcy nie zostaną przez komornika wyegzekwowane jakiekolwiek kwoty z tytułu świadczeń alimentacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik skarżącej wskazał jako podstawę skargi kasacyjnej naruszenie art. 10 ust.7 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w wyniku której ustalono, że rozliczenia, o których mowa w tym przepisie należy dokonać w każdym przypadku, gdy komornik dokona egzekucji świadczeń alimentacyjnych, bez względu na to czy zaliczone zostały na poczet długu bieżącego czy najdawniej wymagalnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 10 ust. 7 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jest normą skierowaną do organu i zobowiązuje go do dokonywania kwartalnych rozliczeń pomiędzy wypłaconą zaliczką a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym. Trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że wyegzekwowanie jakiejkolwiek kwoty z tytułu świadczeń alimentacyjnych stwarza obowiązek po stronie organu administracji dokonania rozliczenia w danym kwartale w stosunku do wypłaconej za ten okres zaliczki alimentacyjnej. W żadnym z przepisów wspomnianej ustawy ustawodawca nie określił, o jaki rodzaj wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego chodzi i stąd brak jest podstaw aby zróżnicować kwestię wyegzekwowanych przez komornika kwot na poczet zaległości czy też świadczeń bieżących. Sąd pierwszej instancji prawidłowo dokonał oceny zebranego materiału dowodowego oraz zastosował właściwe w sprawie przepisy prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.