I OSK 1081/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.), Sędziowie NSA Marek Gorski, Jolanta Rajewska, Protokolant Elżbieta Maik, po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SO/Gd 4/06 w sprawie wniosku G. S. o wymierzenie Burmistrzowi Miasta [...] grzywny z tytułu niewykonania obowiązku przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi G. S. wraz z odpowiedzią na tę skargę postanawia oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SO/Gd 4//06 wymierzył Burmistrzowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 15.000 zł i zasądził od organu na rzecz wnioskodawczyni G. S. 100 zł kosztów postępowania. W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiono następujący stan sprawy oraz ocenę prawną: Wnioskodawczyni G. S. w dniu 2 stycznia 2006 r. wniosła o ukaranie Burmistrza Miasta [...] grzywną za niewykonanie obowiązku polegającego na przekazaniu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku wniesionej przez nią skargi na decyzję dotyczącą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wnioskodawczyni nie zachowując obowiązującego trybu pośredniego wnoszenia skargi do sądu administracyjnego z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwaną dalej P.p.s.a.), w dniu 13 stycznia 2004 r. wniosła opisaną wyżej skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Ponieważ uczyniła to w okresie dwóch lat od wejścia w życie wskazanej wyżej ustawy, Sąd, na podstawie art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), w dniu 23 stycznia 2004 r. przekazał skargę Burmistrzowi Miasta [...]. Skargę tę doręczono organowi w dniu 27 stycznia 2004 r. Z art. 54 § 2 P.p.s.a. wynika, że organ, którego akt lub czynność jest przedmiotem zaskarżenia, powinien w ciągu trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi przekazać ją sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na nią. Burmistrz Miasta [...] nie wywiązał się jednak z tego obowiązku. Także w ramach niniejszego postępowania - z wniosku skarżącej G. S. o ukaranie go grzywną przewidzianą w art. 55 § 1 P.p.s.a. - nie podjął żadnych czynności procesowych, w szczególności nie złożył odpowiedzi na doręczony mu w dniu 3 lutego 2006 r. odpis wniosku. Wobec takiego stanu rzeczy, w ocenie Sądu pierwszej instancji, istnieją przesłanki przewidziane w art. 55 § 1 P.p.s.a., które uzasadniają uwzględnienie wniosku skarżącej o wymierzenia organowi grzywny. Wysokość grzywny Sąd ustalił w oparciu o art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 stycznia 2006 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w grudniu 2005 r. (Dz.Urz. GUS z 2006 r. nr 1, poz. 7). Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Burmistrz Miasta [...] wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną (nazywając ją zażaleniem). Skarżący jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie przepisów o postępowaniu, a to: art. 32, art. 52 § 1 i 2 oraz art. 55 § 1 P.p.s.a, a także art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem skarżącego, wnioskodawczyni G. S. nie wskazała właściwego organu, w stosunku do którego żąda wymierzenia grzywny, albowiem Burmistrz Miasta [...] jako organ wykonawczy Gminy Miejskiej [...] nie wydawał nigdy w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości żadnej decyzji, ani też postanowienia. Nie wykonywał również jakichkolwiek czynności z zakresu administracji publicznej. W konkluzji skargi kasacyjnej organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. G. S. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła, jak to wynika z treści pisma, o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 54 § 1 P.p.s.a. przewiduje pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, co oznacza, że zasadą jest wnoszenie skargi za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Z tego też powodu na organie spoczywa przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. ustawowy obowiązek przekazania skargi - wraz z aktami sprawy i udzieloną na nią odpowiedzią - sądowi administracyjnemu w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Organ nie jest uprawniony do samodzielnego podjęcia czynności sprawdzających skargę z punktu widzenia jej dopuszczalności i zasadności oraz do wyjaśniania, czy spełnia ona wymagania formalne. Dostrzeżone w tym względzie uchybienia, czy też braki powinien natomiast zgłosić w odpowiedzi na skargę. Z istoty tej odpowiedzi, która jest pismem procesowym w rozumieniu art. 45 P.p.s.a., wynika wszak, że powinna ona zawierać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi. Organ nie jest uprawniony do podjęcia czynności procesowych z punktu widzenia dopuszczalności skargi, ponieważ czynności te należą do sądu. Nie może więc stanowić usprawiedliwienia dla Burmistrzu Miasta [...] w odniesieniu do niewykonania ciążącego na nim – z mocy z art. 54 § 2 P.p.s.a. - obowiązku przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi G. S., okoliczność, że - jego zdaniem - nie jest stroną postępowania sądowego w rozumieniu art. 34 P.p.s.a., gdyż nie wydawał decyzji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomosci. Podkreślić trzeba, że sąd administracyjny do czasu przekazania mu przez organ skargi nie może podejmować co do niej jakichkolwiek czynności procesowych. Sąd nie dysponuje też żadnymi środkami prawnymi pozwalającymi na podjęcie mu z urzędu działań zmierzających do zdyscyplinowania organu, jeżeli ten nie wywiązuje się z obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Jedynym uprawnionym do podjęcia działań w tym kierunku jest sam skarżący. Może on mianowicie złożyć w sądzie wniosek o wymierzenie organowi grzywny (art. 55 § 1 P.p.s.a). Z tego właśnie uprawnienia skorzystała skarżąca G. S. Jej wniosek, jak to trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, okazał się zaś zasadny, skoro organ, mimo ustawowej powinności, nie przekazał mu skargi. Okoliczność, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi Sądowi, nie ma znaczenia dla zastosowania sankcji z art. 55 § 1 P.p.s.a., gdyż możliwość wymierzenia grzywny związana jest wyłącznie z obiektywnym faktem niewykonania przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. Wszystko to oznacza, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w rozumieniu art. 184 P.p.s.a., stąd też podlega oddaleniu.