II SA/Go 450/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skargi Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statutu Sołectwa oddala skargę Uzasadnienie. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (DZ.U.z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.)- zwaną dalej ustawą, stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy z dnia [...] kwietnia 2006r. Nr [...] w sprawie statutu Sołectwa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego organ stwierdził, że uchwalenie przedmiotowej uchwały Rady Gminy nastąpiło z istotnym naruszeniem przepisu art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy, albowiem przyjęty powyższą uchwałą statut nie zawiera uregulowań, które winny stanowić obligatoryjne elementy statutu jednostki pomocniczej. W ocenie organu nadzoru w uchwalonym statucie nie uregulowano wymaganego ustawowo zakresu zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposobu ich realizacji. Od powyższego rozstrzygnięcia nadzorczego skargę złożyła Rada Gminy, wnosząc o jego uchylenie. W ocenie skarżącego w rozstrzygnięciu nadzorczym organ nie wykazał, że uchwała w sposób istotny narusza prawo. Nadto, według twierdzeń skarżącego, przedmiotowa uchwała w rzeczywistości reguluje zakres zadań przekazanych jednostce pomocniczej przez Gminę oraz sposób ich realizacji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w Str.1. Sygn. akt II SA/Go 450/06 części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Stosownie do treści art. 91 ust. 3 ustawy rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W art. 91 ust. 4 ustawa rozróżnia również nieistotne naruszenie prawa, w wypadku którego organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, lecz ogranicza się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. A zatem, stwierdzając nieważność uchwały organ nadzoru winien każdorazowo wykazać, że dana uchwała narusza prawo w sposób istotny. Rozstrzygnięcie nadzorcze, w wypadku wniesienia skargi, podlega kontroli sądowej zarówno pod względem jego zgodności z prawem procesowym , jak i prawem materialnym. Rozpoznając skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze, obowiązkiem sądu jest najpierw zbadanie zgodności z prawem samej uchwały organu samorządu terytorialnego, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność tej uchwały (por. J. Zimmermann: Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, Pip 19191, nr 10, s. 48). Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że przedmiotowa uchwała Rady Gminy w sposób istotny narusza przepisy prawa, albowiem przyjęty na jej podstawie regulamin nie określa zakresu zadań jednostki pomocniczej oraz sposobu ich realizacji. Zgodnie z treścią art. 35 ust. 3 ustawy, statut jednostki pomocniczej określa w szczególności: 1)nazwę i obszar jednostki pomocniczej, 2)zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej, 3)organizację i zadania organów jednostki pomocniczej, 4)zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji, 5)zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej. Str.2. Sygn. akt II SA/Go 450/06 Zakres zadań własnych gminy reguluje przepis art. 7 ustawy. Tym samym zakres zadań przekazywanych jednostce pomocniczej gminy - przez gminę, winien wynikać z art. 7 ustawy. W § 4 Statutu w sposób ogólny uregulowano sprawy dotyczące zakresu działania i zadań Sołectwa. Analiza tegoż przepisu Statutu prowadzi do wniosku, iż sprawy ujęte w tym przepisie nie mają bezpośredniego związku z zadaniami własnymi gminy, o których mowa w art. 7 ustawy. Nadto przyjęty w regulaminie sposób określenia zadań jednostki, w praktyce może nasuwać trudności w funkcjonowaniu Sołectwa – jako jednostki pomocniczej Gminy. Regulamin winien konkretyzować przekazane jednostce przez gminę zadania, winien w sposób jednoznaczny określać kompetencje oraz sposób ich realizacji przez jednostkę, a ponadto zakres wyznaczonych jednostce zadań, winien mieścić się w zakresie zadań własnych gminy. Przyjęty przedmiotową uchwałą Statut Sołectwa powyższych wymogów nie spełnia. Z powyższych względów zarzuty i twierdzenia zawarte w rozstrzygnięciu nadzorczym, a dotyczące nieprawidłowości uregulowań Statutu co do zakresu działania Sołectwa, jako jednostki pomocniczej Gminy, należy uznać za słuszne. Uchybienia we wskazanym zakresie, ze względu na przedmiot regulacji, należy zakwalifikować jako istotne naruszenie prawa. Pozostawienie w obrocie prawnym przedmiotowego aktu prawa miejscowego może w praktyce uniemożliwiać prawidłowe funkcjonowanie Sołectwa, jako jednostki pomocniczej. Sąd podzielił stanowisko skarżącego odnośnie zarzutu, iż rozstrzygnięcie nadzorcze dotknięte jest brakami formalnymi. Jednakże rozpatrując niniejszą sprawę Sąd w pierwszej kolejności badał zgodność z prawem samej uchwały Rady Str.3. Sygn. akt II SA/Go 450/06 Gminy. Z przedstawionych powyżej względów, Sąd stwierdził, że przedmiotowa uchwała w istotnym stopniu narusza przepisy prawa i winna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił. Str.4.