I OSK 1117/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 12 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Wrocław od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 169/06 odrzucającego skargę Gminy Wrocław na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta Wrocławia ustalającej opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji postanawia oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 15 maja 2006 r. odrzucił skargę Gminy Wrocław na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta Wrocławia ustalającej opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Prezydent Wrocławia, organ Gminy Wrocław, jest w przedmiotowej sprawie organem I instancji, który wydał decyzję uchyloną zaskarżoną decyzją SKO we Wrocławiu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjął się zaś pogląd, że organ gminy, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie i to bez względu na przedmiot sprawy i jej rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy. Podmiot występujący w charakterze organu administracji nie może być jednocześnie stroną w sprawie dotyczącej jego rozstrzygnięcia. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła Gmina Wrocław, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżąca zarzuciła przedmiotowemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.). Skarżąca wskazała, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż skarga została wniesiona przez organ administracji, który wydał decyzję w I instancji. Nie można stawiać znaku równości pomiędzy Prezydentem Wrocławia, działającym w charakterze organu administracji, a Gminą Wrocław, mimo że jej skarga podpisana została z upoważnienia Prezydenta Wrocławia. Ustalając wysokość opłaty adiacenckiej Prezydent Wrocławia działał w zakresie zadań nałożonych przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603,zezm.), których nie można utożsamiać z jego funkcją jako organu wykonawczego Gminy Wrocław. Jego uprawnienia w tym zakresie są samodzielnymi, władczymi uprawnieniami osoby, będącej równocześnie organem gminy. Ponieważ opłata adiacencka jest dochodem własnym skarżącej Gminy Sygn. akt I OSK 1117/06 Wrocław, nie ma również wątpliwości co do istnienia po jej stronie interesu prawnego uzasadniającego występowanie w postępowaniu w charakterze strony. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej, podnosząc argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż w przypadku, gdy organ gminy występował w danej sprawie jako organ wydający decyzję administracyjną w I instancji, nie ma ona uprawnienia do występowania w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym w charakterze strony. W sytuacji, w której organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, zostaje on pozbawiony uprawnienia do reprezentowania jej interesu prawnego. Wykonywanie władztwa administracyjnego następuje kosztem ograniczenia uprawnień w sferze dominium. Nie można przy tym dokonać rozróżnienia między prezydentem miasta występującym w charakterze organu administracji, a prezydentem miasta działającym jako reprezentant jednostki samorządu terytorialnego. Rozróżnienie takie musiałoby skutkować wyłączeniem się organu administracji publicznej w przypadkach, w których rozpatrywana sprawa dotyczyłaby interesu reprezentowanej przez niego jednostki samorządu terytorialnego, zgodnie z zasadą "ne quis iudex in propria causa". Ponieważ przepisy nie przewidują takiej możliwości, gmina zostaje pozbawiona możliwości wnoszenia środków zaskarżenia w przypadku, gdy dotyczyłyby one decyzji lub postanowienia wydanych przez jej organ. Powyższy pogląd znajduje poparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała NSA sygn. akt OPS 1/03 [ONSA 2003, nr 4, poz. 115], wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04 [LEX nr 171164], postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 368/06 [niepubl.], postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1555/04 [niepubl.]). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji.