II SA/Ol 415/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi M. i K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania decyzji o podziale nieruchomości z naruszeniem prawa I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M. i K. P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Po otrzymaniu wniosku M. i K. P. w sprawie ustalenia odszkodowania za poniesioną przez nich szkodę na skutek wydania z naruszeniem prawa decyzji przez Burmistrza Miasta B. z dnia 17 listopada 1998 roku, nr "[...]" o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości stanowiącej współwłasność wnioskodawców, położonej w obrębie W., gmina B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2003 roku, znak "[...]" zawiesiło postępowanie w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz wezwało M. i K. P. do wystąpienia do sądu o ustalenie stanu prawnego działki nr 355/42. Zgodnie z zawartym w postanowieniu pouczeniem M. i K. P. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 24 listopada 2003 roku, sygn. akt "[...]" odrzucił skargę z powodu niewyczerpania środka odwoławczego. W dniu 3 listopada 2003 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. pouczyło skarżących o prawidłowym trybie zaskarżenia postanowienia z dnia 1 sierpnia 2003 roku, na podstawie którego skarżący 7 listopada 2003 roku skierowali do Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia 19 listopada 2003 roku, znak "[...]" utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 1 sierpnia 2003 roku. Po rozpatrzeniu skargi wniesionej na powyższe postanowienie przez M. i K. P., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2004 roku, sygn. akt "[...]" uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 19 listopada 2003 roku, znak "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za szkodę poniesioną przez M. i K. P. na skutek wydania decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że rozpatrzenie w przedmiotowej sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiło naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005 roku, sygn. akt "[...]" oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione. W uzasadnieniu NSA wskazał, że w następstwie wyroku Sądu I instancji Kolegium powinno rozpoznać wniosek M. i K. P. o ponowne rozpoznanie sprawy łącznie z ewentualnie złożonym przez nich wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. W dniu 9 lutego 2006 roku M. P. złożyła wniosek o przywrócenie terminu w sprawie o sygn. akt "[...]" wraz z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2006 roku, znak "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. przywróciło termin do złożenia przedmiotowego wniosku. W uzasadnieniu podniesiono, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez stronę z zachowaniem terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a. Po rozpatrzeniu wniosku M. P. z dnia 9 marca 2006 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wydania z naruszeniem prawa decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2006 roku, nr "[...]" utrzymało w mocy pkt 1 postanowienia z dnia 1 sierpnia 2003 roku, znak "[...]" oraz uchyliło pkt 2 tego postanowienia i w jego miejsce zobowiązało M. i K. P. do wystąpienia w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego postanowienia do właściwego sądu o ustalenie, czy działka gruntu o nr 355/42 w obrębie W., gmina B. stanowi ich współwłasność. W uzasadnieniu organ stwierdził, że kwestia, czy przedmiotowa działka przeszła na własność Gminy B. czy pozostała własnością wnioskodawców nie jest jednoznaczna, natomiast Kolegium nie jest uprawnione do jej rozstrzygania we własnym zakresie. Zarzucając w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, że powyższe postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., M. i K. P. wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na podstawie art. 3 § 1 i art. 134 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi. W przedmiotowej sprawie w wyniku błędnego pouczenia przez organ o przysługujących środkach zaskarżenia skarżący wnieśli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 1 sierpnia 2003 roku, znak "[...]" po upływie terminu do jego wniesienia. Należy podkreślić, że błędne pouczenie strony nie wpływa na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia, który jest terminem ustawowym i rozpoczyna się od daty określonej w przepisach. Jednak błędne pouczenie o sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie powinno szkodzić stronie, zgodnie z art. 112 k.p.a., i w związku z tym może stanowić podstawę do przywrócenia terminu. Warunkiem przywrócenia terminu jest złożenie wniosku o jego przywrócenie na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Prośbę należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin, a także uprawdopodobnić brak winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu. Jeżeli przesłanki przywrócenia terminu nie zostaną spełnione, to jego przywrócenie jest niedopuszczalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia z dnia 1 sierpnia 2003 roku przywróciło termin do złożenia tego wniosku postanowieniem z dnia 27 lutego 2006 roku, znak "[...]", choć brak było ku temu przesłanek. W piśmie dnia 9 lutego 2006 roku M. P. zwróciła się o przywrócenie terminu w sprawie o sygn. akt "[...]". Wprawdzie skarżąca podała sygnaturę sprawy toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie ale można przyjąć, że chodziło jej o przywrócenie terminu w sprawie niniejszej. Nie podała jednakże przyczyn opóźnienia w uchybieniu terminu a przede wszystkim wniosek ten złożyła po upływie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia. Skoro przyczyną uchybienia terminu przez małżonków P. było ich błędne pouczenie, to termin do złożenia tego wniosku powinien biec od chwili prawidłowego pouczenia ich o obowiązku nie tylko złożenia wniosku z art. 127 § 3 k.p.a., lecz także prośby z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Prawidłowe pouczenie stron nastąpiło w piśmie z dnia 28 października 2003 r. doręczonym M. i K. P. dnia 3 listopada 2003 r. Wniosek o przywrócenie terminu strona złożyła z ponad dwuletnim opóźnieniem nie podając przy tym przyczyn opóźnienia. Zatem pomimo wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2005 roku, sygn. akt "[...]", organ bez żadnych podstaw przyjął, że spełnione zostały przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zawieszenia postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania. W następstwie przywrócenia terminu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. rozpoznało wniosek M. P., o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania i w dniu 12 kwietnia 2006 r. wydało postanowienie będące przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy należy uznać, że doszło do uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania. Termin ten rozpoczął bieg dnia 25 sierpnia 2003 r. i wniosek mógł być wniesiony do dnia 8 września 2003 r. Bieg tego terminu rozpoczyna się bowiem zawsze w dniu następującym po dniu doręczenia lub ogłoszenia postanowienia (art.. 141 § 2 w zw. Z art. 127 § 3, w zw. Z art. 144 k.p.a.). Ponowne pouczenie strony o sposobie i terminie zaskarżenia postanowienia nie może być podstawą do liczenia tego terminu od momentu doręczenia stronie prawidłowego pouczenia a jedynie może stanowić podstawę do przywrócenia terminu. W tej sytuacji zarówno postanowienie z dnia 27 lutego 2006 roku o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, jak i wydane po rozpatrzeniu tego wniosku postanowienie z dnia 12 kwietnia 2006 roku, nr "[...]", zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 27 lutego 2006 roku, znak "[...]" w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku. W stosunku do postanowienia SKO z dnia 27 lutego 2006 r. Sąd zastosował możliwość usunięcia naruszenia prawa wynikającą z art. 135 wymienionej wyżej ustawy. Ponadto Sąd na mocy art. 152 cyt. ustawy orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz w oparciu o art. 200 powyższej ustawy zasądził od organu na rzecz skarżących poniesione przez nich koszty postępowania sądowego.