II SA/Ol 567/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2006 r. sprawy ze skargi P. L. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwolnienia ze służby I. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu l instancji; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego kwotę 20 zł (słownie: dwadzieścia złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Rozkazem personalnym z dnia "[...]"2006r. Komendant Powiatowy Policji zwolnił P. L. ze służby w Policji z dniem "[...]"2006r., ustalając wysokość nagrody rocznej za 2006r. w wysokości 3/12 jednomiesięcznego uposażenia. W uzasadnieniu podniesiono, iż w dniu 16 stycznia 2006r. policjant został skierowany z urzędu na komisję lekarską w celu orzeczenia dalszej przydatności do służby w Policji lub na zajmowanym stanowisku. Wskazano, iż ostatecznym orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA, które wpłynęło do Komendy w dniu 7 kwietnia 2006r. policjant został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w policji. W związku z tym powołując się na treść art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji uznano, iż zwolnienie ze służby jest obligatoryjne. Od decyzji tej odwołał się P. L., wnosząc o ustalenie daty jego zwolnienia ze służby z dniem 17 lutego 2007r. czyli 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby i w związku z tym także zmianę rozkazu odnośnie nagrody rocznej za 2006r. Podniósł, iż zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zwolnienie policjanta za służby na podstawie między innymi art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Wyjaśnił, iż służby nie mógł podjąć od 17 lutego 2006r. ponieważ Wojewódzka Komisja Lekarska stwierdziła, iż jego choroba nie pozwala na podjęcie służby. W związku z tym od tego momentu winno być liczone zaprzestanie służby z powodu choroby. W ocenie odwołującego się fakt ten nie wymaga dodatkowego potwierdzenia przez lekarza (odwołujący się przytoczył orzecznictwo sądowe w tej materii), a ponadto zaświadczeń lekarskich nie wydaje się po orzeczeniu o trwałej niezdolności. Podniósł, iż art. 43 ust. 1 stanowi szczególną ochronę policjantów i ma zastosowanie do osób pozostających w służbie, nawet jeśli orzeczona niezdolność nie jest związana ze służbą. Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia "[...]"2006r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby oraz uprawnienia do nagrody rocznej za 2006r. i ustalił datę zwolnienia z Policji na dzień "[...]"2006r. oraz prawo do nagrody rocznej za 2006r. w wysokości 5/12 miesięcznego uposażenia, a w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. W uzasadnieniu podano, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, iż termin 12 miesięcy, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji oznacza okres nieprzerwanej niezdolności do służby z powodu choroby, a istnienie tej choroby winno być potwierdzone zaświadczeniem lekarskim. Powołano się na zapis § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, zobowiązujący policjanta do potwierdzania i usprawiedliwiania swojej nieobecności z powodu choroby poprzez przedłożenie stosownego zaświadczenia lekarskiego. Wskazano, iż orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby w licznych przypadkach nie zakazuje podjęcia pracy poza służbą. Zatem orzeczenie to rozstrzyga o przydatności do służby, a nie o występowaniu choroby. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego 12-miesięczny okres ochronny wynikający z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji dotyczy wyłącznie policjantów posiadających zaświadczenie o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby. Zatem zwolnienie policjanta, co do którego orzeczono o trwałej niezdolności do służby nie może nastąpić przed upływem tego okresu jedynie w przypadku, gdy przez okres ten będą przedkładane zaświadczenia lekarskie, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Wskazano, iż w niniejszej sprawie policjant został uznany za całkowicie niezdolnego do służby. Przy czym zarówno za okres bezpośrednio poprzedzający wydanie tego orzeczenia, jak i po jego wydaniu do chwili obecnej policjant nie przedłożył zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do służby. Tym samym nie nabył uprawnienia do 12-miesięcznegoi okresu ochronnego. Ponadto wyjaśniono, iż organ pierwszej instancji nie nadał swojemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, a strona złożyła w terminie odwołanie. W związku z tym należało na nowo określić termin zwolnienia ze służby, a w związku z tym zmienić wysokość nagrody rocznej za 2006r. Na powyższy rozkaz personalny skargę złożył P. L. Podał, iż nie kwestionuje samego faktu zwolnienia z Policji, gdyż w przypadku orzeczenia komisji lekarskiej zwolnienie takie jest obligatoryjne. Jednakże zgodnie z art. 43 ust. 1 zwolnienie takie nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Skarżący takiego wystąpienia nie zgłaszał, z w związku z tym winien być zwolniony z dniem 17 lutego 2007r., gdyż z dniem 17 lutego 2006r. został uznany za niezdolnego do służby przez Wojewódzką Komisję Lekarską, a następnie orzeczenie to potwierdziła Okręgowa Komisja Lekarska. Orzeczeń tych nie kwestionuje, a ponadto nie wymagają one potwierdzenia przez zaświadczenie lekarskie. Podniósł, iż nie zawsze orzeczenie komisji o przydatności do służby świadczy o występowaniu choroby, ale w jego przypadku tak było, a każda sprawa wymaga indywidualnego podejścia. Powołując się na orzecznictwo sądowe podał, iż nie można utożsamiać niezdolności do pracy ze zwolnieniem lekarskim, a w razie sporu zaświadczenie takie może być zastąpione innym dowodem. Takim dowodem w ocenie skarżącego jest orzeczenie komisji lekarskiej. Ponadto powołał się na wyrok NSA, w którym sąd uznał fakt, iż policjant który po orzeczeniu komisji lekarskiej nie przedkładał zwolnień lekarskich nadal pozostawał niezdolny do służby. Skarżący powołał ponadto § 23 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002r. zgodnie z którym przełożony właściwy w sprawach osobowych po otrzymaniu orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby policjanta niezwłocznie zwalnia go od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia go ze służby. Jednak w ocenie skarżącego zwolnienie to winno nastąpić z zachowaniem 12-miesięcznego okresu ochronnego. W związku z tym w ocenie skarżącego przedmiotowa decyzja narusza prawo. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W ocenie organu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji nie można interpretować rozszerzająco. Przy takiej wykładni bowiem każdy policjant pomimo orzeczenia o trwałej niezdolności do pełnienia służby w Policji nie mógłby zostać zwolniony przed upływem roku od stwierdzenia takiej niezdolności. Powołano się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2001r. w którym Sąd stwierdził, iż nakaz stosowania art. 43 ust. 1 ustawy o Policji obejmuje wyłącznie okresy zaprzestania służby z powodu choroby stwierdzone zwolnieniem lekarskim. Natomiast skarżący nie zaprzestał służby z powodu choroby, gdyż przed orzeczeniem komisji pełnił służbę, zaś po orzeczeniu został odsunięty od zajęć służbowych do czasu zwolnienia ze służby z powodu orzeczenia komisji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje zatem jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego. Przy czym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu tylko w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Podnieść przede wszystkim należy, iż wprawdzie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002r. Nr 7 poz. 58 ze zm.) stanowi, iż policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach orzeczenia trwałej niezdolności ze służby przez komisję lekarską, jednak w myśl art. 43 ust. 1 powołanej ustawy zwolnienie takie nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Zatem w przypadku, gdy zaistnieje podstawa do zwolnienia policjanta ze służby ze względu na orzeczenie o trwałej niezdolności do służby organ winien ustalić, czy nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania administracyjnego należy dążyć do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W niniejszej sprawie organy obydwu instancji tych wymogów nie zachowały. Wskazać należy, iż nie ulega wątpliwości fakt, iż orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia 17 lutego 2006r., a następnie orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA skarżący został uznany za niezdolnego do służby w Policji. Zaistniała zatem – czego nie kwestionuje skarżący - podstawa do zwolnienia policjanta ze służby stosownie do art.41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Jednakże w ocenie skarżącego data tego zwolnienia winna być ustalona zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, a zatem po upływie 12-miesięcznego okresu ochronnego, którego początek w ocenie skarżącego winien być liczony od daty wydania orzeczenia przez Wojewódzką Komisję Lekarską, tj. od dnia 17 lutego 2006r. Natomiast organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym wydanie orzeczenia o niezdolności do służby, jak i po jego wydaniu Policjant nie przedłożył zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do służby, a tym samym nie nabył uprawnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Stanowisko to nie znajduje jednak potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zważyć należy, iż z notatki służbowej z dnia 11 kwietnia 2006r. ("[...]") wynika, iż skarżący przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, lecz zwolnienia tego w aktach sprawy przekazanych sądowi brak. W dniu 13 stycznia 2006r. skarżący przedłożył zaświadczenie lekarskie z okresowych badań lekarskich z dnia 12 stycznia 2006r., w którym stwierdzono jego niezdolność do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. W związku z tym skarżący wystąpił o skierowanie go na komisję lekarską. Jednocześnie z dniem "[...]"2006r. został zwolniony z zajęć służbowych do czasu wydania orzeczenia przez komisję. Skoro zatem skarżący przebywał na długotrwałym zwolnieniu, a następnie został zwolniony z zajęć do czasu orzeczenia komisji lekarskiej, to de facto zaprzestał on wykonywania służby z powodu choroby. Nie jest przy tym zasadny argument, iż cały okres niezdolności do służby z powodu choroby musi być udokumentowany zwolnieniami lekarskimi. Jak bowiem stwierdzono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2006r. (Sygn. akt I OSK 836/05, niepublikowany) interpretacja przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji w ten sposób, iż nie można zwolnić ze służby policjanta, jeżeli nie upłynęło jeszcze 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby tylko i wyłącznie gdy przebywa on na zwolnieniu lekarskim niesłusznie zawęża rozumienie tego przepisu, wpływając jednocześnie w niekorzystny sposób na sytuację prawną skarżącego. Podobnie w wyroku z dnia 3 kwietnia 2000r. (Sygn,. akt II SA 2753/99, LEX n 55006) Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił stosowanie przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji pomimo braku zwolnień lekarskich za cały okres niezdolności do służby z powodu choroby. W związku z tym organ winien wyjaśnić, czy faktycznie skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, po którym został skierowany na okresowe badania lekarskie, uznany za niezdolnego do podjęcia służby i zwolniony od zajęć służbowych. W takim bowiem przypadku datę zwolnienia ze służby należy ustalić z zachowaniem 12-miesięcznego okresu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Przy czym nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż za datę początkową okresu ochronnego należy uznać datę wydania orzeczenia przez komisję lekarską. Stosownie bowiem do powołanego przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji okres ten liczony jest dnia zaprzestania służby z powodu choroby, czyli w przypadku skarżącego - od daty początkowej wyżej wskazanego zwolnienia lekarskiego. W związku z powyższym zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji należało uchylić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). O kosztach orzeczono po myśli art. 200 w związku z art. 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego rozkazu personalnego na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.