I SA/Lu 305/06
WyrokWSA w Lublinie2006-10-13
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Krystyna Czajecka-Szpringer, Ewa Gdulewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nabycia towarów (ciągników rolniczych) opodatkowanych stawką 0% VAT, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, co jest warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla dostawy tych towarów jako używanych?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, gdy nabył towary (ciągniki rolnicze) opodatkowane stawką 0% VAT, ponieważ w takiej sytuacji nie istnieje kwota podatku naliczonego, o którą można by dokonać obniżenia. Brak kwoty podatku naliczonego uniemożliwia odliczenie i tym samym nie pozwala na spełnienie przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla dostawy tych towarów jako używanych, co jest zgodne z zasadą neutralności podatkowej VAT.Stan faktyczny
Spółka nabyła ciągniki rolnicze na podstawie faktur VAT ze stawką 0%, wykorzystywała je dłużej niż pół roku, a następnie dokonała ich dostawy, stosując stawkę VAT 22%. Spółka uiściła należny podatek i wnioskowała o stwierdzenie nadpłaty, argumentując, że powinna być zwolniona z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, ponieważ nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że spółce przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, mimo braku kwoty podatku naliczonego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz spółki koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, NSA Ewa Gdulewicz, Protokolant specjalista Iwona Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi [...] SA w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące VI 2004 r. - VIII 2005 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz [...] SA w Lublinie kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania .
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w L. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień 2005r., czerwiec 2005r. oraz za okres od czerwca 2004r. do sierpnia 2005r. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż po rozpoznaniu wniosku strony z dnia 29 września 2005r. oraz 3 października 2005r. w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku VAT za okresy w nich wskazane organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty.
W ocenie organu podatkowego podatnik nie spełnił przesłanek do zastosowania zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), tym samym był zobowiązany do uiszczenia należnej kwoty.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem podatnik wniósł odwołanie, w którym żądał uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy.
Podnosił, iż stwierdzenie nadpłaty wynika z faktu uiszczenia w okresie od czerwca 2004r. do sierpnia 2005r. podatku w wysokości wyższej od należnej, z uwagi na opodatkowanie dostawy używanych ciągników rolniczych wg stawki 22%.
Tymczasem spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 43 ust.1 pkt.2 w zw. z ust. 2 pkt. 2 ustawy o podatku od towarów i usług dla przedmiotowej dostawy ciągników rolniczych. Spółka nabywała ciągniki rolnicze, które wykorzystywała w swojej działalności dłużej niż pół roku. Spółce nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, ponieważ ciągniki te zostały nabyte na podstawie faktury VAT, w których podatek VAT nie występował ( towary te objęte były stawką 0% ). W ocenie podatnika, opodatkowanie i podatek należny występują wtedy, gdy podatnikowi zapewniono prawo do obniżenia podatku należnego.
Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na treść art. 72 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej oraz wyjaśnił, że kwestią zasadniczą w sprawie jest interpretacja art. 43 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług. Z ustalonego, bezspornego stanu faktycznego wynika, że spółka nabywała ciągniki rolnicze, które następnie wykorzystywała w swojej działalności dłużej niż pół roku. Ciągniki te nabywała na podstawie faktur VAT, w których podatek VAT nie występował, gdyż towary te były objęte stawką 0%. Spółka nie skorzystała z prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, ponieważ podatek ten nie wystąpił.
Przytaczając treść art. 43 ust.1 pkt. 2 oraz ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy wskazał, iż spółka dokonała nabycia przedmiotowych ciągników rolniczych, a faktury ich nabycia wskazują, że sprzedaż tych towarów została opodatkowana podatkiem VAT wg stawki 0%. Brak możliwości obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takiej sytuacji nie oznacza, że podatnikowi takie prawo nie przysługiwało. Podatnik miał prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem towarów opodatkowanych podatkiem VAT, przy czym podatek naliczony nie wystąpił z uwagi na 0% stawkę VAT. W takiej sytuacji Spółka nie spełniła wszystkich przesłanek do zastosowania zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt. 2 ustawy o VAT.
Powyższa interpretacja nie pozostaje, w ocenie organu odwoławczego, w sprzeczności z fundamentalną cechą neutralności podatku od wartości dodanej wyrażonej w Pierwszej Dyrektywie Rady z dnia 11 kwietnia 1967r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych.
W przedmiotowej sprawie spółka miała prawo do obniżenie podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu ciągników rolniczych, stąd dostawa towarów powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Dokonana przez stronę zmiana rozliczenia podatku zawarta w korektach deklaracji VAT -7 za miesiące od czerwca 2004r. do sierpnia 2005r. złożonych dnia 3 października 2005r. nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Skoro kwoty zobowiązań podatkowych uiszczone zostały w kwotach należnych, brak jest postaw do stwierdzenia nadpłaty.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła [...] S.A. w L.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych pełnomocnik skarżącej zarzucał ich wydanie z naruszeniem art. 43 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r.o podatku od towarów i usług przez jego niewłaściwą wykładnię, art. 75 § 2 pkt. 1 lit. b Ordynacji podatkowej, przez błędne uznanie, że nie nastąpiła nadpłata podatku za okresy wskazane we wniosku, naruszenie art. 191 i art. 122 Ordynacji podatkowej, przez błędne dokonanie ustaleń faktycznych, polegających na przyjęciu, że skarżącej przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, w sytuacji gdy podatek naliczony nie istniał.
W uzasadnieniu skargi podnosił, iż podstawowa regulacja dotycząca prawa do odliczenia podatku naliczonego zawarta jest w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Uzupełnieniem tej zasady jest ust. 2 omawianego artykułu, gdzie ustawodawca precyzując pojęcie prawa do odliczenia wskazał, iż kwotę podatku naliczonego stanowi m.in. suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Podatek wykazany w fakturze zakupowej jest immanentną cechą uprawnienia i brak jest na gruncie ustawy innego abstrakcyjnego "prawa do obniżenia". Aby prawo do obniżenia zaistniało, musi istnieć kwota podatku naliczonego, o którą następuje obniżenie.
Powoływał się na VI Dyrektywę Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólnotowy system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC), zgodnie z którą stawkę podatkową 0% traktować należy równoważnie ze zwolnieniem podatkowym z możliwością odliczenia podatku naliczonego dla stosującego tę stawkę. Wprowadzenie specyficznego rozwiązania podatkowego w postaci stawki 0% nie upoważniało polskiego ustawodawcy, aby opodatkowanie taką stawką traktować inaczej jak tylko zwolnienie podatkowe z prawem do odliczenia podatku naliczonego. Wskazywał na zasadę neutralności podatkowej w podatku VAT, z której wynika, że zwolniona powinna być każda dostawa towaru, przy nabyciu którego podatnik nie miał możliwości odliczenia podatku naliczonego. Inna interpretacja naruszałaby dyspozycję art.1 ust.1 Pierwszej Dyrektywy Rady z dnia 11 kwietnia 1967r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych ( 67/227/EEC).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W jego ocenie interpretacja art. 43 ust.1 pkt. 2 ustawy o VAT dokonana w zaskarżonej decyzji nie pozostaje w sprzeczności z fundamentalną zasadą neutralności podatku od wartości dodanej wyrażoną w art. 2 Pierwszej Dyrektywy Rady z dnia 11 kwietnia 1967r., skoro Spółka miała prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Nie było sporne, iż Spółka nabywała ciągniki rolnicze na podstawie faktur VAT, w których podatek VAT określony był stawką 0%. Towary te wykorzystywała w swojej działalności dłużej niż pół roku. Następnie dokonywała ich dostawy stosując stawkę VAT 22%. Nie jest sporne, iż Spółka uiściła należny podatek.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu naruszenia art. 122 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, wskazać należy, iż nie znajduje on uzasadnienia.
Nie budzi wątpliwości stan faktyczny sprawy i nie był on między stronami sporny. Ocena zebranych dowodów również nie jest kwestionowana.
Sporna pozostawała interpretacja mających zastosowanie, w ustalonym, bezspornym stanie faktycznym sprawy, przepisów prawa materialnego.
W ocenie organu podatkowego nadpłata podatku nie wystąpiła, bowiem podatnik nie spełnił przesłanek do zastosowania zwolnienia podatkowego określonego w art. 43 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535 ).
Zgodnie z tym przepisem prawa, zwalnia się od podatku dostawę towarów używanych, z zastrzeżeniem nie mającym zastosowania w sprawie, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Definicję towaru używanego zawiera art. 43 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy i nie jest sporne, iż przedmiotowe ciągniki spełniają dyspozycję powołanego przepisu.
Sporna pozostawała kwestia, czy podatnikowi przysługiwało, czy nie w stosunku do tych ciągników "prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego".
Trafnie podnosi strona skarżąca, iż podstawową regulacją dotyczącą prawa do obniżenia podatku należnego jest art. 86 ust. 1 powołanej ustawy, w myśl którego, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Kwotą zaś podatku naliczonego, stosownie do art. 86 ust.2 tej ustawy, jest suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług /.../ Trafnie również wskazuje skarżąca, iż podatek wykazany w fakturze zakupu jest immanentną cechą uprawnienia do obniżenia i brak jest na gruncie ustawy innego abstrakcyjnego "prawa do obniżenia". Aby prawo do obniżenia zaistniało, musi zatem istnieć kwota podatku naliczonego, o którą następuje obniżenie. W przypadku stawki VAT 0% taka kwota nie występuje. W takim przypadku odliczenie podatku naliczonego od podatku należnego jest zupełnie niemożliwe.
Dlatego też nie można podzielić poglądu zawartego w zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do przedmiotowych ciągników przysługiwało podatnikowi dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Odmienna interpretacja stałaby w sprzeczności z zasadą neutralności podatkowej podatku od wartości dodanej, co w sposób bezpośredni prowadziłoby do naruszenia dyspozycji art. 1 ust.1 Pierwszej Dyrektywy Rady z dnia 11 kwietnia 1967r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EEC).
W tych warunkach zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego uznać należało za uzasadnione, a to stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) prowadziło do orzeczenia jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art.200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło