I OSK 579/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-04-02

Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Małgorzata Pocztarek, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uczelnia publiczna nabyła z mocy prawa własność gruntu Skarbu Państwa na podstawie art. 256 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jeśli nie wykazała się prawem użytkowania wieczystego do tego gruntu, a jedynie dokumentami (notatka służbowa, protokół przekazania) wskazującymi na prawo zarządu lub użytkowania, które mogło się przekształcić w prawo użytkowania wieczystego?
Ratio decidendi
Uczelnia publiczna nie nabywa z mocy prawa własności gruntu Skarbu Państwa na podstawie art. 256 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jeśli nie legitymuje się prawem użytkowania wieczystego do tego gruntu. W przypadku niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi wieczystej rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynności prawne z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Organy administracji publicznej oraz sąd administracyjny nie są uprawnione do rozstrzygania o ewentualnych prawach rzeczowych w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności z mocy prawa.
Stan faktyczny
Akademia [...] w K. domagała się stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności udziału w nieruchomości Skarbu Państwa, wywodząc swoje prawo z notatki służbowej z 1977 r. i protokołu przekazania z 1978 r., które miały świadczyć o prawie użytkowania lub zarządu, przekształconym następnie w prawo użytkowania wieczystego. Minister Transportu i Budownictwa odmówił stwierdzenia nabycia prawa własności, uznając, że Akademia nie wykazała się prawem użytkowania wieczystego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Akademii, podzielając stanowisko organu. Akademia wniosła skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Akademii [...] w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 562/06 w sprawie ze skargi Akademii [...] w K. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 562/06 oddalił skargę Akademii [...] w K. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia [...], nr [...] Minister Transportu i Budownictwa po rozpoznaniu odwołania Akademii [...] w K. od decyzji Wojewody M. z dnia [...], nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez Akademię [...] w K. prawa własności udziału [...] części nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...] K.- [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że Wojewoda M. decyzją z dnia [...], nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez Akademię [...] im. [...] w K. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonej jako działki nr [...] i [...], obręb [...] K.- [...], gdyż prawo użytkowania wieczystego Akademii [...] im. [...] w K. do działek wynika z księgi wieczystej (KW [...]). Akademia [...] w K. natomiast wywodzi prawo użytkowania wieczystego do [...] części nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...] K. [...] w szczególności z notatki służbowej z dnia [...] grudnia 1977 r. dotyczącej podziału trzech domów studenckich oraz znajdujących się w nich miejsc noclegowych i protokołu z dnia [...] sierpnia 1978 r., dotyczącego przekazania Akademii [...] Domu Studenckiego Nr [...] do eksploatacji. W ocenie organu dokumenty te nie wskazują, że ułamkowa część spornego gruntu była w użytkowaniu wieczystym Akademii [...] w K., a także brak jest dokumentów, aby uzyskała to prawo w trybie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.). Organ podkreślił, że prawem użytkowania wieczystego dysponowała tylko Akademia [...] im. [...] w K., ujawniając to prawo w księdze wieczystej. Ewentualne kwestionowanie praw ujawnionych w księdze wieczystej nie należy zaś do postępowania administracyjnego. Zdaniem organu skoro Akademia [...] w K. nie przedstawiła żadnego prawnego dokumentu o posiadaniu prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...] lub jej części, to brak jest podstaw do stwierdzenia nabycia prawa własności w trybie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Akademii [...] w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Minister Transportu i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji Wojewody M. z dnia [...] nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Sąd wskazał, że problemem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia w sprawie jest kwestia warunków nabycia prawa nieruchomości określonych w art. 256 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1356). Zgodnie z tym artykułem z dniem wejścia w życie powołanej ustawy (tj. z dniem 1 września 2005 r.) grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni stają się jej własnością. Nabycie prawa stwierdza w drodze decyzji wojewoda. Z treści tego przepisu wynika więc, że podstawową przesłanką do nabycia prawa własności było legitymowanie się przez uczelnię prawem użytkowania wieczystego. Skarżący wywodzi swoje prawo użytkowania wieczystego z treści notatki służbowej z dnia [...] grudnia 1977 r. sporządzonej z rozmowy rektorów Akademii [...] w K. i Akademii [...] w K. w sprawie podziału trzech domów studenckich zlokalizowanych przy [...]. Sąd podniósł, że zdaniem skarżącej dokument ten, to w istocie przekazanie użytkowania terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Prawo to ulegało następnie przekształceniom ex lege na podstawie kolejno art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - w prawo zarządu, a następnie na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym - w prawo użytkowania wieczystego. Została więc spełniona przesłanka określona w art. 256 powołanej ustawy o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którą uczelnia ma legitymować się prawem użytkowania wieczystego. Sąd nie podzielił tego stanowiska, gdyż prawo użytkowania wieczystego gruntu nie jest stanem faktycznym, lecz sytuacją prawną, której powstanie i wygaśniecie uregulowane jest w przypisach prawnych. W świetle art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r., państwowe jednostki i organizacje społeczne winny się legitymować decyzją właściwego organu administracji państwowej o oddaniu im gruntu państwowego w użytkowanie wieczyste, bądź w odniesieniu do jednostek państwowych, przekazujących sobie grunt bez zmiany sposobu jego użytkowania, decyzją jednostki nadrzędnej nad jednostką przekazującą, wydaną po zasięgnięciu opinii właściwego organu administracji państwowej (§ 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach lub osiedlach, tekst jedn. Dz.U. z 1969 r. Nr 3 poz. 19). Skoro takiej decyzji skarżąca nie przedstawiła, zasadnie organ uznał, że nie legitymowała się w dniu 1 września 2005 r. prawem użytkowania wieczystego. Sąd Wojewódzki za niezasadny uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 77 i 80 K.p.a., które nakazują organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, gdyż organ prawidłowo ocenił dowód w postaci notatki służbowej z dnia [...] grudnia 1977 r. Ponadto za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 76 § 1 K.p.a. przez nieuznanie treści tej notatki za dokument urzędowy świadczący o tym, że skarżąca była zarządcą domu studenckiego "[...]" i współzarządcą gruntów w obrębie działki nr [...], który to zarząd na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. przekształcił się w prawo użytkowania wieczystego. Zgodnie bowiem z tym przepisem, prawo użytkowania wieczystego powstało z mocy prawa, ale żeby skutecznie powoływać się na to prawo, podmiot musiał się wykazać decyzją lub umową, mocą której przyjął prawo zarządu od swego poprzednika, co oznacza, że na dzień wejścia w życie ustawy winien dysponować prawem zarządu do nieruchomości (tak NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2001 r., LEX nr 54195). Natomiast na podstawie akt sprawy nie można uznać, że dokumenty takie istnieją. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Akademia [...] w K., zaskarżając go w całości. W ramach pierwszej z podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 256 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym polegające na przyjęciu, że Akademia [...] w K. nie nabyła z mocy prawa własności udziału [...] części w nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w K., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...] K.- [...], objętej księgą wieczystą nr Kw [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K.- [...] w K., błąd subsumcji polega na tym, że stanu faktycznego błędnie nie podciągnięto pod hipotezę określonej normy prawnej. Ponadto w ramach drugiej z podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. - polegające na przyjęciu błędnie ustalonego przez organ stanu faktycznego, w tym w szczególności pominięcie znajdujących się w aktach sprawy dowodów świadczących o posiadaniu przez skarżącą prawa użytkowania Domu Studenckiego "[...]" i współużytkowania gruntu, na którym jest on położony, a także na odmowie uznania notatki służbowej z dnia [...] grudnia 1977 r. za dokument urzędowy poświadczający nabycie przez skarżącą prawa użytkowania; 2) art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. - polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd, że materiał dowodowy w sprawie został przez organ zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a w szczególności, że organ nie naruszył prawa poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia i ujawnienia okoliczności i dokumentów związanych z podziałem pomiędzy Akademię [...] w K. i Akademię [...] w K. wspólnie wybudowanych domów studenckich w latach 1977-1978 na spornym gruncie; 3) art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 107 § 3 K.p.a. - polegające na uznaniu, że zgodne z prawem było całkowite pominięcie przez organ odwoławczy części zarzutów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji; 4) art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 P.p.s.a. - polegające na całkowitym braku odniesienia się do części zarzutów podniesionych w skardze. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że jak wynika z protokołu przekazania/przejęcia do eksploatacji Domu Studenckiego Nr [...] (obecnie: DS "[...]") z dnia [...] sierpnia 1978 r. funkcję inwestora dla tego obiektu pełniła skarżąca, która przejęła budynek do eksploatacji. Zgodnie z porozumieniem z dnia [...] grudnia 1977 r. pomiędzy rektorami obu uczelni - spisanym w postaci dokumentu zatytułowanego "notatka służbowa" - budynek nr [...] przejęła "w zarządzanie i administrowanie" Akademia [...] w K., natomiast pozostałe dwa budynki (obecnie DS Nr [...], DS Nr [...]) przejęła Akademia [...]. Dokument ten był de facto porozumieniem w sprawie przekazania gruntu, na którym obecnie znajduje się Dom Studencki "[...]", będącym w istocie przekazaniem użytkowania terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania na podstawie art. 8 ust. 4 o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Na podstawie tego porozumienia skarżąca nabyła prawo użytkowania przedmiotowego udziału w gruncie. Prawo to ulegało następnie przekształceniom ex lege na podstawie kolejno art. 87 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - w prawo zarządu, a następnie na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym - w prawo użytkowania wieczystego. Następnie, zgodnie z przepisem art. 256 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym z dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. 1 września 2005 r.) grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stały się jej własnością. Skarżąca nigdy nie twierdziła, że prawo użytkowania, prawo zarządu i prawo użytkowania wieczystego są stanami faktycznymi, lecz od początku stała na stanowisku, iż jest to sytuacja prawna, przy czym powstanie tej "sytuacji", czyli nabycie prawa użytkowania przez skarżącą, zostało przez nią wywiedzione i udowodnione za pomocą dokumentów. Natomiast dalsze przekształcenia tego prawa dokonały się ex lege. Zdaniem skarżącej skoro w sprawie domu studenckiego zostało zawarte porozumienie, istnieje decyzja administracyjna o wspólnej inwestycji, to nie można dopuścić do sytuacji braku subsumcji wskazanego przepisu wobec tak ustalonego stanu faktycznego. Ponadto w ocenie skarżącej Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że organ prawidłowo ocenił dowód w postaci notatki służbowej z dnia [...] grudnia 1977 r. oraz że zasadnie nie uznał jej za dokument urzędowy świadczący o tym, iż skarżąca była zarządcą Domu Studenckiego "[...]" i współzarządcą gruntów w obrębie działki nr [...], który to zarząd podlegał następnie dalszym przekształceniom. Nie można bowiem uznać, że notatka służbowa nie ma waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu przepisu art. 76 § 1 K.p.a. Notatka ta została podpisana przez Rektora Akademii [...] w K. prof. dr hab. T. W. oraz Rektora Akademii [...] w K. prof. dr hab. A. F.. Nie ulega wątpliwości, że rektorzy uczelni państwowych są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu przepisów k.k., a więc podpisana przez nich notatka ma przymiot dokumentu urzędowego. W myśl zatem art. 76 § 1 K.p.a. notatka ta stanowi dowód tego, że nastąpiło przekazanie "w zarządzanie i administrowanie" spornych nieruchomości (budynku i gruntu), czyli w rzeczywistości przekazanie użytkowania. Pomimo że dosłowne brzmienie porozumienia z dnia [...] grudnia 1977 r. mogłoby sugerować, iż dotyczy ono jedynie budynku, to jednak z uwagi na ścisły i trwały związek pomiędzy gruntem, a znajdującym się na nim domu studenckim nie sposób rozpatrywać odrębnie praw do nieruchomości gruntowej i budynkowej. Dodatkowo skarżąca zarzuciła, że Sąd pierwszej instancji powołując się na wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2001 r. (sygn. I SA 1947/99, publ. LEX nr 54195) nie dostrzegł, że skarżąca wykazuje się właśnie stosowną umową, którą jest omawiane porozumienie (notatka służbowa), a zatem w dniu wejścia w życie tej ustawy dysponowała prawem zarządu. Skarżąca zarówno w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak i w skardze do Sądu, podnosiła, że w sprawie nie zostało przeprowadzone należycie postępowanie i że decyzje zostały wydane jedynie w oparciu o dokumenty, które zostały mu doręczone przez skarżącą oraz jedynie w oparciu o stwierdzenie, że figurujący w księdze wieczystej wpis prawa użytkowania wieczystego na rzecz Akademii [...] w K. jest jedyną i wystarczającą przesłanką do wydania decyzji odmownej. W ten sposób organy te, a także Sąd nie zwracając na to uwagi, dopuściły się naruszenia zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, ukonstytuowanej w art. 7 K.p.a. i nakazującej organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Omawiana zasada w postępowaniu administracyjnym realizowana jest przede wszystkim poprzez art. 77 § 1 K.p.a., nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz art. 80 K.p.a., nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego. Tymczasem decyzja Wojewody M. została wydana właśnie wyłącznie w oparciu o domniemania prawne, a zatem w oparciu o zasadę prawdy formalnej, którą przyjęty przez polskiego ustawodawcę model postępowania administracyjnego odrzuca. W szczególności istotne znaczenie w sprawie mogła mieć treść decyzji Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia [...] grudnia 1973 r. w sprawie realizacji inwestycji pod nazwą "Domy Studenckie Akademii [...] i Akademii [...]". Skarżąca - pomimo, że podejmowała wiele starań w tym kierunku - nie była w stanie uzyskać tego dokumentu. Jednakże organy miały możliwość skutecznego zdobycia tego dowodu celem ustalenia wynikających z niego faktów kluczowych dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, co stanowiło rażące naruszenie przepisu art. 107 § 3 K.p.a., nakładającego na organ administracyjny obowiązek należytego uzasadniania swoich rozstrzygnięć. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd dostrzegł ten zarzut skarżącej, wspominając o nim na stronie 3 uzasadnienia, ale przedstawiając motywy rozstrzygnięcia, już się do niego nie odniósł. Ponadto Sąd pierwszej instancji w ogóle nie ustosunkował do wielu zarzutów skarżącej podniesionych w skardze, w tym dotyczących naruszenia art. 75 § 1 K.p.a. czy też art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnia to wniosek, że w tym zakresie skarga w ogóle nie została rozpoznana, co przesądza o wadliwości zaskarżonego wyroku. W konkluzji skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie na podstawie art. 188 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Akademię [...] w K. prawa własności udziału [...] części nieruchomości Skarbu Państwa oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami wymienionymi w art. 183 § 2 P.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany powołanymi w skardze kasacyjnej zarzutami. Podstawy zaskarżenia wskazane w skardze kasacyjnej wyznaczają kierunek i zakres kontroli zaskarżonego wyroku. Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie w swej podstawie opiera się na zarzutach naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, które w ocenie jej autora doprowadziły do wydania wadliwego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W szczególności nie można postawić zaskarżonemu wyrokowi zarzutu oparcia go na błędnie ustalonym stanie faktycznym, wynikającym z niewyjaśnienia przez organy administracji publicznej wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (zarzut IIa i IIb skargi kasacyjnej). Przede wszystkim należy zauważyć, że działka, na której usadowiony jest Dom Studencki "[...]" (działka ewidencyjna nr [...] obręb [...] K.- [...]) w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla K.- [...], wykazana jest jako przedmiot własności Skarbu Państwa (str. 27/31) w użytkowaniu wieczystym Akademii [...] im. [...] w K.. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda M. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. prawa własności tej nieruchomości przez Akademię [...] w K.. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W myśl natomiast art. 5 ww. ustawy w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynności prawne z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, iż prawo użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, stanowiące przesłankę nabycia na podstawie art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365) z dniem wejścia w życie ustawy z mocy prawa własności tego gruntu przez uczelnię publiczną przysługiwało Akademii [...] w K., a nie skarżącej. Kierując się zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych rozważania w zakresie, czy Akademia [...] w 1977 r. uzyskała prawo użytkowania spornego gruntu, a następnie prawo zarządu (art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), które na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.) przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego, są bezprzedmiotowe. Wojewoda prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez uczelnię publiczną prawa własności gruntu Skarbu Państwa nie jest uprawniony do rozstrzygania w trakcie tego postępowania o ewentualnych prawach rzeczowych. W przypadku niewykazania się przez uczelnię prawem użytkowania wieczystego gruntu, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, organ odmawia w drodze decyzji stwierdzenia nabycia prawa własności przez uczelnię publiczną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii, czy Akademia [...] w K. nabyła, czy też nie prawo użytkowania wieczystego gruntu, nie mogą się wypowiadać organy administracji publicznej, ani sąd administracyjny. Dlatego nie można Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Odnosząc się do zarzutu powołanego w pkt IIc i IId skargi kasacyjnej należy przypomnieć brzmienie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Podobnie w drugim z przywołanych przepisów zapisano, że podstawę skargi może stanowić tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W obu zatem przypadkach mowa jest o uchybieniach natury procesowej, określonych jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc takie, które gdyby nie wystąpiły, to zaskarżona decyzja (postanowienie), czy zaskarżony wyrok miałyby inną treść. W rozpoznawanej sprawie nieodniesienie się przez organ do części zarzutów zawartych w odwołaniu, czy nieodniesienie się przez sąd administracyjny do części zarzutów podniesionych w skardze, nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Mając na uwadze wcześniejsze rozważania, należy stwierdzić, że nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, wymienionych w pkt I skargi kasacyjnej, polegający na błędzie w subsumcji, który zdaniem skarżącego sprowadza się do niepodciągnięcia stanu faktycznego sprawy pod hipotezę art. 256 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym. Skoro jak stwierdzono wcześniej zarówno organy administracji publicznej orzekające w sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo ustaliły, że skarżąca w dniu 1 września 2005 r. nie legitymowała się prawem użytkowania wieczystego do części działki nr [...] obręb [...] K.- [...], to nie można zarzucić błędu o jakim mowa w skardze kasacyjnej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło