II SA/Łd 378/06

Dnia 17 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 17 października 2006 roku sprawy ze skargi T. M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. z dnia [...] znak [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata J. B. S., prowadzącego Kancelarię Adwokacką w Ł. przy A 119 kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. T. F., utrzymało w mocy decyzję Kierownika Filii Ł. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...] przyznającą stronie zasiłek stały w wysokości 317 zł miesięcznie począwszy od maja 2004 r. na czas nieokreślony. Według organu fakt, że wnioskodawca ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i dochód w postaci zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 144 zł poniżej kryterium ustawowego, uzasadniał przyznanie przez organ I instancji zasiłku stałego w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Powyższą decyzję M. T. F. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący oświadczył, że Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] odmówił mu przyznania zasiłku pielęgnacyjnego i w związku z tym nie osiąga on dochodu z tego tytułu. Nigdy też nie korzystał z pomocy innych osób, albowiem nie miał takiej potrzeby. Podniósł również zarzuty przeciwko treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, oraz przeciwko osobom orzekającym w Wojewódzkim Zespole do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 8 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 836/04 oddalił skargę M. T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] dotyczącą zasiłku stałego. W uzasadnieniu wyroku, Sąd podzielił stanowisko organów orzekających zgodnie z którym, zasiłek pielęgnacyjny otrzymywany przez skarżącego musiał zostać zaliczony do kwoty dochodu, stanowiącej podstawę wyliczenia wysokości zasiłku stałego. W kwestii pozostałych zarzutów Sąd uznał, iż argumenty dotyczące treści orzeczenia Komisji do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności oraz osób zasiadających w tej Komisji nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył M. T. F. reprezentowany przez adwokata z urzędu, wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Autor skargi zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) przez utrzymanie w mocy decyzji, która pomniejsza kwotę zasiłku stałego o kwotę 144 zł z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego, mimo iż skarżący takiego zasiłku nie otrzymuje. Podniósł również zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez tolerowanie decyzji oczywiście naruszających prawo i kreujących fikcyjną rzeczywistość, w której skarżący rzekomo otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, podczas gdy ze zgromadzonych w aktach dokumentów, a zwłaszcza decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] wynika, iż takiego świadczenia nie otrzymuje. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 965/05 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 836/04 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, iż bezspornym jest, że M. T. F. spełnia przesłanki, wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, do przyznania zasiłku stałego. Spór na tle niniejszej sprawy dotyczył natomiast okoliczności rzutującej na wysokość tego zasiłku, a mianowicie - dochodu skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd I instancji bez wyjaśnienia tej okoliczności uznał, że skarżący otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, co obniża zasiłek stały, a wobec niewiadomej w tym zakresie naruszony został art. 37 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, a więc innymi słowy, zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Stosownie do treści art. 134 § 1 cyt. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przytoczenia wymaga również przepis z art. 190 p.p.s.a. stanowiący, że wykładnia prawa dokonana w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny jest wiążąca dla sądu ponownie rozstrzygającego sprawę. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji uznać należało, że kwestionowana decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl przywołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. skutkować winno uchyleniem decyzji. Kluczowym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie jest kwestia dokonania prawidłowych ustaleń co do wysokości dochodu skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2005 r. sygn. II SA/Łd 533/04 wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się decyzja Zastępcy Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Ł. z dnia [...] orzekająca wygaśniecie od maja 2004 r. decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny, a co podkreślał również skarżący w skardze kasacyjnej. Nie ma natomiast w aktach sprawy żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, iż od maja 2004 r. skarżący w dalszym ciągu otrzymuje ten zasiłek, zwłaszcza że konsekwentnie twierdzi on, że od maja 2004r. zasiłku pielęgnacyjnego nie otrzymuje. Okoliczność ta winna być wyjaśniona, jako że rzutuje na ustalenie dochodu skarżącego, a co za tym idzie determinuje wysokość zasiłku stałego. W myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Jak podkreślił to NSA bezspornym jest, że M. T. F. wskazane wyżej przesłanki spełnia. Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, zasiłek stały ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący jest osobą samotnie gospodarującą. Kryterium dochodowe zdefiniowane zostało w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Dla prawidłowego zastosowania art. 37 ust. 2 pkt 1 tej ustawy niezbędnym pozostaje więc właściwe ustalenie dochodu skarżącego, czego dotychczas organ nie uczynił z naruszeniem art. 77 § 1 i 80 kpa. Dopiero należyte ustalenie dochodu skarżącego może pozwolić na prawidłowe określenie wysokości zasiłku stałego, należnego skarżącemu w myśl art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien wszechstronnie wyjaśnić okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, stosownie do przedstawionych wytycznych, a wydając decyzję ustosunkować się również do argumentów podnoszonych przez stronę zgodnie z brzmieniem art. 107 § 3 kpa. Wskazane uchybienia uzasadniają uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Zgodnie z art. 152 tej samej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W myśl art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu( Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.) należało zasądzić wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.