VII SA/Wa 1153/06

WyrokWSA w Warszawie2006-10-18

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja ekologiczna ma prawo brać udział w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę na prawach strony, gdy postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu sprzed nowelizacji, a nie wydano odrębnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?
Ratio decidendi
Organ prowadzący postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, w której przeprowadzono postępowanie dotyczące oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z przepisami Prawa ochrony środowiska w brzmieniu sprzed nowelizacji, powinien dopuścić organizację ekologiczną do udziału w tym postępowaniu na prawach strony na podstawie art. 33 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Wyłączenie zastosowania art. 31 ust. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie oznacza wyłączenia pozostałych przepisów art. 31 k.p.a., a art. 46 ust. 3 Prawa ochrony środowiska traktował postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko jako część postępowania o pozwolenie na budowę.
Stan faktyczny
Wojewoda odmówił dopuszczenia organizacji ekologicznej do udziału na prawach strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, uznając, że nie spełnia ona kryteriów strony określonych w Prawie budowlanym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, argumentując, że Prawo ochrony środowiska nie ma zastosowania w tym postępowaniu. Organizacja wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska i błędne zastosowanie Prawa budowlanego, twierdząc, że powinna być dopuszczona do udziału na prawach strony na podstawie Prawa ochrony środowiska.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2005 r., działają na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – odmówił dopuszczenia [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę dla przedsięwzięcia: budowa Trasy S. w W. od węzła "B. K. (km 5 + 600) do ul. P. (km 8 + 144) – odcinek ul. P. od km 7 + 449 do km 7 + 809. W uzasadnieniu organ wskazał, iż [...] nie zalicza się do podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i nie może zostać uznane za stronę w przedmiotowym postępowaniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie, [...] zarzuciło, iż organ I instancji zastosował błędną podstawę prawną oraz naruszył art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62 z 2001 r., poz. 627 ze zm.). Organ pominął milczeniem okoliczność, iż Towarzystwo wyraziło zamiar uczestniczenia w postępowaniu nie jako strona, a tylko na prawach strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę regulują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i ta ustawa prawidłowo stanowiła podstawę rozstrzygnięcia Wojewody [...], nie zaś ustawa Prawo ochrony środowiska. Nadto organ podkreślił, iż art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska nie ma zastosowania do postępowania prowadzonego w oparciu o ustawę Prawo budowlane, a od dnia 28 lipca 2001 r. (zmiana ustawy Prawo ochrony środowiska) postępowanie w sprawie oddziaływania na środowisko stało się odrębnym postępowaniem, którego końcowym rozstrzygnięciem są decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, wydane przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 46 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Zarzuty [...]. SA bezpodstawne w świetle unormowania art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego, stanowiącego, iż przepisu art. 31 kpa (przewidującego prawo organizacji społecznej do występowania w sprawie dotyczącej innej osoby z żądaniem dopuszczenia jej do organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny), nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Skargę na powyższe postanowienie wniosło [...]., domagając się jego uchylenia oraz uchylenia postanowienia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].09.2005 r. Skarga zarzuca organom naruszenie: – art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62 z 2001 r., poz. 627 ze zm.); – art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 18.05.2005 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 113 z 2005 r., poz. 954); – błędne zastosowanie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (dz. U. nr 207 z 2003 r., poz. 2016 ze zm.). Zdaniem skarżącego w sprawie udzielenia przedmiotowego pozwolenia na budowę, organ I instancji zastosował art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 28.05.2005 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw, czyli zastosował przepisy o ochronie środowiska według stanu prawnego przed wejściem w życie w dniu 28.07.2005 r. ich nowelizacji, bowiem w sprawie nie wydano decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaganych przepisami po nowelizacji. W tej sytuacji skarżący – organizacja ekologiczna uczestniczy w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, na prawach strony w oparciu o art. 33 ust. 1 Prawo ochrony środowiska, nie zaś na podstawie art. 31 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, co uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z brzmieniem przywołanego w skardze art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 18.05.2005 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 113 z 2005 r., poz. 954) organ prowadzący postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, przepisy dotychczasowe stosuje się na wniosek upoważnionego podmiotu. W ramach postępowania, do którego zgłosiło zamiar uczestniczenia skarżące Stowarzyszenie została wydana decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2005 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę odcinka Trasy S.. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż w ramach postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę przeprowadzono postępowanie w sprawie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r., nr 62, poz. 627 ze zm.). Sporządzony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz zapewniono możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu zgodnie z art. 53 powyższej ustawy. W sprawie nie zostały zaś wydane decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, co oznacza, iż postępowanie zostało przeprowadzone w oparciu o przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu sprzed nowelizacji. Należy więc uznać rozważania organu odwoławczego w tej części za chybione. Stosownie do brzmienia art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27.04.2001 r. organizacje ekologiczne mają prawo udziału w postępowaniu objętym przepisami tej ustawy, w tym w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ustawodawca wyłączył tu zastosowanie art. 31 ust. 4 kpa, co oznacza, iż pozostała część regulacji art. 31 kpa ma zastosowanie nie stosuje się przepisu, który upoważnia organy prowadzące postępowanie do informowania o możliwości zgłoszenia udziału w postępowaniu organizacji społecznych (art. 31 ust. 4) Należy podkreślić, iż art. 46 ust. 3 Prawo ochrony środowiska przewidywał, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko prowadzone było na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę i traktowane było jako część tego postępowania. Norma art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy dawała więc podstawę organizacji ekologicznej do żądania dopuszczenia jej do udziału w całym postępowaniu, również w toku rozpoznawania wniosku o pozwolenie na budowę. Nie można więc przyjąć, jak tego chcą organy obu instancji, iż krąg podmiotów uczestniczących w niniejszym postępowaniu stosuje jedynie art. 28 ust. 2 Prawa budowanego, bowiem w tej konkretnej sprawie zastosowanie ma także art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska dający skarżącemu Stowarzyszeniu prawo uczestniczenia w tymże postępowaniu na prawach strony (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23.11.2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 462/05 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.05.2006 r. sygn. akt II OSK 129/06). Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku oparto na brzmieniu art. 152 i 200 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło