III SA/Po 258/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Barbara Koś Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...], nr[...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A.K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych , III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/B. Koś /-/M.Lorych-Olszanowska /-/T.M.Geremek EW Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowanie odwoławcze, wszczęte na skutek wniosku A.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją tego organu z dnia [...]roku Nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...]roku Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że opisaną wyżej, wydaną z urzędu, decyzją z [...]roku Nr [...]odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...]roku w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ( arkusz mapy 69 ), położonej w O . przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji z [...]roku SKO wyjaśniło, że podział opisanej wyżej nieruchomości zapisanej w Kw [...] polegał na wydzieleniu z niej działki nr [...] o powierzchni [...]ha i działki nr [...] powierzchni [...]. Wskazało też, że postępowanie zostało wszczęte postanowieniem z dnia 1 grudnia 2004 roku i jego celem było zbadanie " czy kwestionowana decyzja obarczona jest wadą z art. 156 § 1 k.p.a. skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji". Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ ten stwierdził, że w dacie wydawania decyzji podziałowej obowiązywały ustalenia "Planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego śródmieścia miasta Ostrowa Wielkopolskiego" objętego uchwałą Rady Miejskiej O. Nr [...] z dnia [...] roku. Teren objęty podziałem, zgodnie z tym planem, stanowił strefę zainwestowania miejskiego o dominującej funkcji usług centrotwórczych oraz funkcji mieszkaniowej i usługowej jako uzupełniającej z dopuszczeniem funkcji nieuciążliwych. W świetle powyższego zapisu, w ocenie SKO, brak jest podstaw do stwierdzenia, że omawiana decyzja podziałowa wydana została w sposób sprzeczny z ustaleniami planu. Kolegium wyjaśniło także, że Spółka "A" stała się właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (z której decyzją z dnia [...] roku Nr G [...] wydzielono działki nr [...] i [...]) i nr [...] położonej w O.przy ul. [...]na mocy aktu notarialnego Rep. A [...] sporządzonego dnia 19 lutego 1997 roku. Z chwilą nabycia tej nieruchomości stał się podmiotem uprawnionym do wszczęcia postępowania dotyczącego podziału działki nr [...] ( powstałej z podziału działki nr [...]na działki nr [...] i [...]). W konkluzji decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skoro z wnioskiem o podział opisanej wyżej nieruchomości wystąpił uprawniony podmiot a podział był zgodny z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, spełnione zostały wymogi art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz. U. Nr 30, poz. 127 z 1991 roku ). Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] roku Nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła A.K. domagając się ponownego zbadania zgodności z prawem opisanej wyżej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O.. Powołała się wskazane w toku postępowania administracyjnego rażące sprzeczności w dokumentacji dotyczącej przedmiotowego podziału. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że "Na gruncie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r. (t.j. Dz.U. nr 30, poz. 127 z 1991r.) prawo do wystąpienia wnioskiem o podział nieruchomości przysługiwało podmiotom dysponującym tytułem prawnym własności lub użytkowania wieczystego. Tylko te podmioty miały interes prawny aby żądać czynności organu w przedmiocie podziału nieruchomości. Tym samym brak jest podstaw do uznania A.K. za stronę postępowania podziałowego". Jako podstawę prawną decyzji SKO wskazało art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 3 k.p..a. Ze skargą na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wystąpiła A.K. wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji i brakiem konsekwencji w działaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podkreśliła, że postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. zostało wszczęte na wniosek skarżącej zatem nie uznanie jej za stronę postępowania i umorzenie postępowania, mimo wykazania szeregu nieprawidłowości, stanowi, że organ ten nie spełnia swojej funkcji dla której został powołany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i powtórzyło argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżąca wyjaśniła, że od 18 kwietnia 1997 roku jest właścicielką nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], wydzielonej z opisanej wyżej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim stwierdzić należy, że uzasadniony jest zarzut skarżącej o braku konsekwencji w działaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Z akt administracyjnych wynika, że postanowieniem z dnia [...] roku organ ten wszczął, na wniosek A.K., postępowanie w celu zbadania czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], przy ul. [...] w O. Jakkolwiek w decyzji z [...] roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdza, że " z urzędu " rozpoznało sprawę "o zbadanie zgodności z prawem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia 7 kwietnia 1997 r....." to w uzasadnieniu tej decyzji powołuje się na postanowienie z dnia 1 grudnia 2004 r., jako postanowienie wszczynające postępowanie w celu zbadania czy kwestionowana przez A.K. decyzja obarczona jest wadą z art. 156 § 1 k.p.a. Z powyższego zdaje się wynikać, że mimo deklaracji o wszczęciu postępowania z "urzędu" faktycznie wszczęto je na wniosek A.K.. Kwestia ta nie została jednak wyjaśniona, a to wskazuje na naruszenie art. 157 § 2 k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności następuje na wniosek lub z urzędu, z zastosowaniem art. 61 kpa co stanowi o braku podstaw prawnych do wydawania osobnych postanowień dotyczących wszczęcia postępowania w tej sprawie (por. Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz pod red B. Adamiak i J. Borkowskiego Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2004 str. 242 pkt 6 ). W sprawach wszczynanych na wniosek postępowanie uważa się za wszczęte z chwilą złożenia wniosku. Do akt administracyjnych omawianej sprawy nie dołączono wniosku skarżącej A.K. mimo, że z protokołów posiedzeń SKO z [...] r., [...] r. i [...] roku oraz z decyzji z [...]r. wynika, że taki wniosek został złożony. Jeśli zatem postępowanie wszczęto w wyniku wniosku złożonego przez A.K. to obowiązkiem organu było sprawdzenie czy wniosek ten pochodzi od uprawnionego podmiotu tj. podmiotu legitymującego się przymiotem strony (art. 28 kpa). W razie stwierdzenia, że osoba, która złożyła wniosek o wszczęcie postępowania, nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., SKO winno odmówić wszczęcia postępowania w myśl art. 157 § 3 k.p.a. Chcąc naprawić ten błąd organ ten w decyzji zawarł stwierdzenie, że wydał ją z urzędu. W uzasadnieniu decyzji powołał się jednak na wniosek A.K. , przedstawił jej zarzuty dotyczące kwestionowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego i A.K. doręczył odpis decyzji z 29 czerwca 2005 roku. Twierdzenie zatem, że decyzja ta wydana została z urzędu nie znajduje potwierdzenia w czynnościach Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z treści omawianej decyzji wynika też, że SKO rozpoznało merytorycznie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z [...]roku Nr [...]. W decyzji tej rozważono bowiem przesłanki z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz.U. Nr 30, poz.127 z 1991 roku), stanowiącego podstawę prawną kwestionowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego oraz ustosunkowano się do zarzutów podniesionych przez A.K., które przytoczono. Wniesienie odwołania przez A.K. obligowało zatem SKO do ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia przewidzianego odpowiednio w art. 138 § 1 pkt 1 i 2 lub § 2 k.p.a. (w zależności od poczynionych ustaleń). Ustalenie zaś, że odwołująca się A.K. nie ma legitymacji strony zobowiązywało Kolegium, działające jako organ odwoławczy, do uchylenia decyzji organu I instancji, jako wydanej na wniosek nieuprawnionego podmiotu i odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. Pozostawienie w obrocie decyzji wydanej na wniosek podmiotu nie legitymującego się przymiotem strony, stanowi o naruszeniu art. 138 § 1 pkt 3 i art. 157 § 2 k.p.a., który miał wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postanowiono w myśl art. 200 cyt. ustawy a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 152 tej ustawy. /-////-/ B. Koś /-/-/ /-/ /M.Lorych-Olszanowska /-/-/ /T.M.Geremek EWd