II SA/Gd 325/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-10-19
Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Tamara Dziełakowska, Barbara Skrzycka-Pilch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która została podjęta z naruszeniem przepisów dotyczących rozpatrywania zarzutów wniesionych do projektu planu, podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlega stwierdzeniu nieważności, jeżeli została podjęta z naruszeniem przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności art. 18 ust. 2 pkt 11, który stanowi, że uchwalenie planu jest możliwe dopiero po rozpatrzeniu skargi wniesionej do sądu administracyjnego w przypadku wniesienia zarzutu do projektu planu. Naruszenie to powoduje nieważność uchwały na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając bezpodstawne odrzucenie jej zarzutów do projektu planu i dopuszczenie realizacji celów publicznych w zakresie budowy szkoły. Wskazywała na wcześniejsze wyroki sądów uwzględniające jej skargi na podobne uchwały. Gmina podniosła zarzut wniesienia skargi po terminie, argumentując, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło po wniesieniu skargi. Skarżąca dowodziła, że termin biegnie od dnia doręczenia wezwania, na które Gmina nie odpowiedziała w ustawowym terminie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i zasądził od Gminy na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: WSA: Tamara Dziełakowska NSA: Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. sprawy ze skargi W. M. na uchwałę Rady Gminy z dnia 16 października 2001 r., nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy w granicach działek nr [...], [...] oraz fragmentu działki nr [...] dla realizacji celów publicznych w zakresie oświaty, tj. budowy szkoły 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały 2. zasądza od Gminy na rzecz skarżącej W. M. kwotę 446 zł. (czterysta czterdzieści sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
II SA/Gd 325/05
UZASADNIENIE
W. M. w dniu 14 maja 2005 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia 16 października 2001 r., nr [...] w przedmiocie zmiany ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy (por. skarga karta 14 akt sądowych).
W skardze tej wskazano, że Rada Gminy bezpodstawnie odrzuciła jej zarzuty wniesione do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy w granicach działek nr [...], [...] i [...], dopuszczając realizację celów publicznych w zakresie oświaty, tj. budowy szkoły, przebudowy budynku administracyjno - gospodarczego. Skarżąca wskazywała, że brak było podstaw przekwalifikowania jej zarzutów wniesionych do projektu planu na protest.
W skardze wskazano, że wyrokami Sądu z dnia 15 marca 2005 r. II SA/Gd 235/02 oraz II SA/Gd 2568/99 z dnia 25 kwietnia 2001 r. uwzględniono jej skargi na uchwały odrzucające bezpodstawnie jej zarzuty wniesione do projektu tego planu.
Powołując się na te zarzuty skarżąca domagała się uchylenia (stwierdzenia nieważności) zaskarżonej uchwały oraz szeregu innych wymienionych w skardze indywidualnych aktów administracyjnych (por. k 14-15 tomu I akt sądowych).
W skardze kwestionowano również dopuszczalność publikacji przedmiotowej uchwały w sprawie zmiany planu miejscowego przed rozpatrzeniem jej skargi na uchwały dotyczące nieprawidłowej procedury uchwalenia zmiany planu.
Do skargi tej załączono inne pismo W. M. z dnia 28 lutego 2005 r., określone jako "uzupełnienie skargi", którego oryginał został złożony w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Gd 235/02.
Odpowiadając na to pismo w dniu 23 kwietnia 2005 r. Wójt Gminy uznał je za skargę na opisaną wyżej uchwałę w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i domagał się jej oddalenia, jako merytorycznie niezasadnej (por. k 2 tom I akt sprawy).
Na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. Wójt Gminy, domagając się odrzucenia skargi zarzucił, iż przed jej wniesieniem nie został wyczerpany tryb związany z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa przez zaskarżoną uchwałę.
Pełnomocnik Gminy oświadczył, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez zaskarżoną uchwałę nosi datę 16 marca 2005 r. i złożone zostało w Urzędzie Gminy w tym samym dniu, to jest po wniesieniu skargi do Sądu. Okazał na rozprawie oryginał wezwania skarżącej i oświadczył, że odpowiedź na to wezwanie została udzielona w dniu 10 sierpnia 2005 r.(por. protokół rozprawy k 433 tom III akt sprawy).
W terminie publikacyjnym pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 9 października 2006 r. wskazał, że skarga wniesiona została w dniu 9 maja 2005 r., a z jej treści wynika w sposób jednoznaczny, iż dotyczy ona uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia 16 października 2001 r., w przedmiocie zmiany ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy.
Natomiast pismo z dnia 28 lutego 2005 r., wniesione w sprawie II SA/Gd 235/02 było jedynie uzupełnieniem skargi na uchwałę dotyczącą procedury uchwalenia tego samego, kwestionowanego planu.
Skarżąca wskazała, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez uchwałę dotyczącą zmiany planu skierowała do Rady Gminy w dniu 16 marca 2005 r. Wobec braku odpowiedzi w dniu 9 maja 2005 r., a zatem w przewidzianym terminie, wniosła skargę do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Biorąc pod uwagę to, iż podniesiony przez Gminę zarzut dotyczył braku podstaw do merytorycznego rozpatrzenia skargi wniesionej, w ocenie Gminy, po terminie, zachodzi konieczność rozpatrzenia w pierwszej kolejności tego zarzutu oraz dokonania oceny, czy skarga wniesiona została w terminie.
Przed przystąpieniem do rozważań w tym zakresie wskazać należy, że skarżąca W. M. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku, a następnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kilkanaście skarg, które związane były bezpośrednio z zaskarżoną uchwałą dotyczącą zmiany planu oraz procedurą jego uchwalenia.
Z akt sprawy niniejszej wynika, że skarżąca, działająca przed sądem przez męża niebędącego zawodowym prawnikiem, do licznych pism procesowych dotyczących przedmiotu zaskarżenia załączała odpisy różnych innych pism łączących się bezpośrednio lub pośrednio z konkretną, daną sprawą (por. trzy tomy akt sprawy II SA/Gd 325/05 i złożone tam pisma).
Cześć tych spraw dotyczyła indywidualnych decyzji administracyjnych w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i udzielania pozwoleń na budowę już na podstawie zmienionego planu, a część samej procedury, tj. zarzutów wnoszonych przez W. M. na ustalenia przyjęte w wyłożonym do publicznego wglądu projekcie zmiany planu, kwestionowanego w tej sprawie. Te ostatnie kwestie były przedmiotem rozstrzygania Sądu w sprawach:
II SA/Gd 2568/99 - wyrok z dnia 25 kwietnia 2001 r., w którym Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy z dnia 19 listopada 1999 r. o odrzuceniu zarzutów W. M. na ustalenia przyjęte w projekcie planu miejscowego.
II SA/Gd 235/02 - wyrok z dnia 15 marca 2005 r., którym Sąd, po rozpatrzeniu skargi W. M. stwierdził niezgodność z prawem uchwały dotyczącej przekwalifikowania zarzutu na protest i jego odrzucenia.
Gminę oparła swój zarzut, iż skarga wniesiona została po terminie, na błędnym przyjęciu, że skargą było pismo W. M. załączone do akt sprawy II SA/Gd 235/02, nazwane "uzupełnienie skargi" na inną uchwałę Rady Gminy z dnia 28 września 2001 r., nr [...]. Pismo to wprawdzie doręczone błędnie zostało Gminie, lecz jako wniesione przed wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa nie mogło wywołać żadnych skutków prawnych i podlegałoby odrzuceniu.
Zagadnienie to wyjaśnił jednoznacznie pełnomocnik skarżącej w dwóch pismach złożonych w terminie publikacyjnym.
W sprawie niniejszej jest bezsporne, że w toku rozpoznawania skargi W. M. na inną uchwałę Rady Gminy o przekwalifikowaniu zarzutu wniesionego na ustalenia przyjęte z uchwale o zmianie planu na protest (sygn. akt II SA/Gd 235/02) pełnomocnik skarżącej dowiedział się o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wówczas załączył do akt pismo nazwane "uzupełnienie skargi".
Wskazać w tym miejscu należy, że stosownie do art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz.1591 ze zm.) stanowiącego, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że bieg terminu do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej rozpoczyna się od dnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Jak wskazano wyżej w sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżąca wezwała Radę Gminy do usunięcia naruszenia jej prawa w dniu 16 marca 2005 r. (por. k. 49 tom I akt sprawy II SA/Gd 325/05) oraz protokół rozprawy z dnia 5 października 2006 r.
W wezwaniu tym skarżąca odwołała się do ustaleń i rozstrzygnięć oraz ustnych motywów w wyroku Sądu z dnia 15 marca 2005 r. II SA/Gd 235/02.
Przypomnieć należy stronom, że w tej właśnie sprawie Sąd zakwestionował dopuszczalność przekwalifikowania prawidłowo wniesionego zarzutu na protest oraz w konsekwencji uchwalenia planu miejscowego. Dopiero wówczas pełnomocnik skarżącej, co potwierdza treść jego pism, został poinformowany, iż rozwiązanie konfliktu pomiędzy Gminą a skarżącą będzie możliwe po wniesieniu skargi na uchwałę o zmianie planu. Dał on wyraz temu przede wszystkim przez skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W świetle przedstawionych wyżej rozważań bieg dwumiesięcznego terminu do wniesienia skargi do Sądu rozpoczął się z dniem doręczenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tj. z dniem 16 marca 2005 r.
Z akt sprawy wynika, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 14 maja 2005 r., a więc w terminie przewidzianym art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Takiej też oceny składanych przez skarżącą pism dokonał Przewodniczący Wydziału, który po analizie akt pierwszego tomu uznał, że skarga jest wniesiona w terminie i wezwał skarżącą w dniu 18 maja 2005 r. do uiszczenia wpisu od skargi (k. 61 tom I akt).
Przystępując do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały wskazać należy, że stosownie do art. 18 ust 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), będącego podstawą prawną zaskarżonej uchwały, w razie wniesienia zarzutu do projektu wyłożonego do publicznego wglądu planu miejscowego uchwalenie tego planu jest możliwe dopiero po rozpatrzeniu skargi wniesionej do sądu administracyjnego. Wynika to wprost z art. 18 ust 2 pkt 10 i 11 w związku z art. 24 cytowanej wyżej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Wskazać w tym miejscu należy, że stosownie do art. 27 ust 1 tej ustawy każde naruszenie przepisów jej art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części.
W niniejszej sprawie oznaczałoby to konieczność ponowienia wszystkich czynności procedury uchwalenia planu w zakresie niezbędnym do dokonania zmiany (por. art. 27 ust 2 u.z.p.). Chodzi tutaj w szczególności o ponowne merytoryczne rozpatrzenie prawidłowo wniesionego zarzutu skarżącej na ustalenia przyjęte w projekcie planu z zachowaniem zasad określonych w art. 24 ust 1 - 4 ustawy w związku z art. 18 ust 2 pkt 11 u.z.p.
Zagadnienie dotyczące charakteru pism wniesionych przez skarżącą na ustalenia przyjęte w projektach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego było przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu między innymi w sprawie II SA/Gd 235/05, w której to Sąd wyrokiem z dnia 15 marca 2005 r. stwierdził niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały dotyczącej niedopuszczalnego przekwalifikowania zarzutu wniesionego do projektu planu wyłożonego do publicznego wglądu na protest, co otworzyło drogę do uchwalenia zmiany planu ogólnego Gminy.
Oceny prawne sądu zawarte w opisanych wyżej wyrokach Sądu rozstrzygających charakter prawny wniesionych zarzutów wiązały Sąd w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W obszernym uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2005 r. II SA/Gd 235/02 dokonano szczegółowej oceny wszystkich naruszeń prawa popełnionych przez Radę Gminy oraz Wójta tej Gminy w toku uchwalania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Procedura ta podporządkowana była w istocie próbie legalizacji dokonanych przez Gminę rażących naruszeń prawa związanych z budową na terenie przeznaczonym pod przemysł i usługi uciążliwe budynku szkoły oraz wydania szeregu innych decyzji na podstawie wadliwie uchwalonego planu.
Sąd w składzie niniejszym podziela w całości ocenę prawną dokonaną w przytocznym wyżej wyroku z dnia 15 marca 2005 r. II SA/Gd 235/05.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 94 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz.1591 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, będącej aktem prawa miejscowego.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło