II OSK 613/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Jerzy Bujko /spr./, Anna Żak, Protokolant Elżbieta Maik, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Op 246/04 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę kasacyjną W. S. reprezentowana przez adwokata wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 stycznia 2006 r. oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza N. z dnia 15 lutego 2001 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Do wydania tych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: Burmistrz miasta N. decyzją z dnia 15 lutego 2001 r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji w postaci "przebudowy zewnętrznego biegu schodowego zlokalizowanego na zapleczu wielorodzinnego budynku mieszkalnego" zlokalizowanego w N. przy ul. K. róg A., celem jego przystosowania na bieg schodowy z rampą służącą do rozładunku towaru dla lokalu handlowo-usługowego na parterze tego budynku. Decyzja ta została wydana na wniosek A. G. i D. N. i nikt nie wniósł od niej odwołania. Na wniosek W. S. i innych mieszkańców budynku mieszkalnego, którego dotyczyła wymieniona wyżej decyzja, zostało wszczęte postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu stwierdziło nieważność wymienionej decyzji Burmistrza N. z dnia 15 lutego 2001 r. z powodu jej sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. O uchylenie wymienionej decyzji wystąpili: A. G., W. G. i D. N., którzy podnieśli, że osoby składające wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jako posiadacze spółdzielczego prawa do lokali w budynku z zamierzoną inwestycją, nie są stronami postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Uwzględniając ten zarzut Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia [...] maja 2004 r., uchyliło własną decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. i umorzyło postępowanie w przedmiocie nieważności decyzji Burmistrza N. z 15 lutego 2001 r. Na decyzję tę W. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, podważając zawarte w niej ustalenia co do braku przymiotu strony postępowania u skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z dnia 12 stycznia 2006 r., skargę oddalił, podzielając ustalenia i oceny zawarte w treści zaskarżonej decyzji. W szczególności Sąd stwierdził, iż skarżąca W. S. i inne osoby, które zainicjowały postępowanie nieważnościowe, nie posiadały interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności spornej decyzji. Nie wykazały one bowiem, że ich żądanie dotyczące decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest oparte na konkretnych przepisach prawa materialnego. Osoby wnoszące o stwierdzenie nieważności są podmiotami spółdzielczego lokatorskiego lub własnościowego prawa do lokalu w budynku objętym zamierzeniem inwestycyjnym i nie mają praw strony w postępowaniu, którego stroną była spółdzielnia mieszkaniowa (właścicielka budynku), działająca również na rzecz swoich członków. W tej sytuacji brak było prawnych podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego a wszczęte wadliwie postępowanie, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu na podstawie art. 105 k.p.a. Od wymienionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, W. S. wniosła wymienioną na wstępie skargę kasacyjną. Zarzuciła w niej "naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść rozstrzygnięcia, mianowicie przyjęcie, że skarżąca nie miała w toku postępowania przymiotu strony zgodnie z art. 28 k.p.a., co skutkowało tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpoznawał sprawy merytorycznie a powinien to uczynić..." W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że skoro SKO dopatrzyło się nieważności decyzji, to powinno było przekazać sprawę do organu nadzorczego w celu wszczęcia postępowania o unieważnienie tej decyzji z urzędu. We wniosku zawartym w skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo na zarzucie naruszenia przepisów o postępowaniu, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla skutecznego podania należycie określonej podstawy kasacyjnej konieczne jest szczegółowe wskazanie naruszonego przez sąd I instancji przepisu, uzasadnienie zarzutu jego obrazy a w sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest też wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (por. postanowienie SN z 11 marca 1997 r., III CKN 13/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 114 i postanowienie NSA z 8 marca 2004 r. FSK 41/04, ONSAiWSA nr 1, poz. 9). Wymogi dotyczące należytego sformułowania podstaw zaskarżenia są uzasadnione, między innymi, obowiązkiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego. W rozpoznawanej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła w niej naruszenie przez Sąd przepisu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ma jednak podstaw do uznania zasadności tego zarzutu. Zgodnie z powołanym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie do udziału w postępowaniu w charakterze strony powiązane zostało z posiadaniem "interesu prawnego". Kryterium to oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracyjnego musi dotyczyć interesu prawnego konkretnej osoby, a więc własnego, indywidualnego interesu wynikającego z konkretnego przepisu materialnego obowiązującego prawa (por. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r. sygn. akt II SA 74/96, publ. ONSA 1997, nr 2, poz. 89). W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że mieć interes prawny to tyle co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (wyrok NSA z 22 lutego 1984 r. sygn. akt I SA 1748/83). W tym sensie określa się, że pojęcie "strony" jest kategorią prawa materialnego, gdyż "interes prawny" uzasadniający przyznanie konkretnej osobie przymiotu strony postępowania musi wynikać z przepisów prawa materialnego powszechnie obowiązującego (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z 11 kwietnia 2005 r. sygn. akt OPS 1/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 62). Odmawiając przyznania praw strony postępowania w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznały, że W. S. żądania uznania jej za stronę nie oparła na własnym interesie prawnym, lecz interesie faktycznym, a więc nieznajdującym oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Stanowisko to jest zgodne z obowiązującym prawem. Toczące się postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w N., która jest właścicielem budynku będącego w strefie oddziaływania planowanej inwestycji. Skarżąca jest natomiast członkiem tej spółdzielni i nie może działać w jej imieniu, bowiem jest to kompetencja zastrzeżona wyłącznie dla władz spółdzielni. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż w sprawach, w których stroną jest spółdzielnia mieszkaniowa posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, członkowie tej spółdzielni nie mają przymiotu strony postępowania ze względu na brak własnego interesu prawnego odnośnie wyniku postępowania. Stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a więc i o stwierdzenie nieważności wydanej w tym postępowaniu decyzji, są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich i to tylko w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza uzasadnione i prawem chronione interesy tych osób (wyrok NSA z 7 lutego 2000 r., IV SA 364/99, LEX nr 54743 i z 27 czerwca 2001 r., IV SA 1056/99, LEX nr 78932). Stroną kontrolowanego postępowania była więc Spółdzielnia Mieszkaniowa w N.a nie W. S., gdyż sporne postępowanie nie dotyczyło jej prawnego interesu. Zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. jest więc nieuzasadniony. Skutkuje to oddalenie skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).