II OSK 1486/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 542/06 w sprawie ze skargi Wojewody Ł. na uchwały Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w przedmiocie odwołania i powołania Prezesa i zastępców Prezesa Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonych przez Wojewodę Ł. uchwał Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w przedmiocie odwołania i powołania Prezesa i zastępców Prezesa Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że Rada Nadzorcza Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. uchwałami z dnia [...] czerwca 2004 r. wystąpiła do Zarządu Województwa z wnioskiem o odwołanie z funkcji Prezesa oraz Zastępców Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. wymienionych we wniosku osób i powołanie innych osób na te stanowiska. Uchwałami z dnia [...] czerwca 2004 r. (nr [...] – [...]) Zarząd Województwa Ł. orzekł o odwołaniu i powołaniu wymienionych we wniosku osób. W wyniku skargi Wojewody, wyrokami z dnia 31 maja 2005 r. (sygn. akt II SA/Łd 893/04 – II SA/Łd 902/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność uchwał Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] czerwca 2004 r. Zdaniem Sądu w dacie podjęcia kwestionowanych uchwał Zarząd nie dysponował wnioskiem Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który stanowi przesłankę materialnoprawną niezbędną do odwołania i powołania prezesa i zastępców prezesa Funduszu (w dniu [...] lipca 2004 r. Wojewoda Ł. decyzjami stwierdził nieważność uchwał Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. z dnia [...] czerwca 2004 r.). W wyniku skarg kasacyjnych Zarządu Województwa Ł., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 1019/05 uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, wskazując, iż w obrocie prawnym pozostawały w dacie podejmowania uchwał przez Zarząd, uchwały Rady Nadzorczej z dnia [...] czerwca 2004 r. zawierające wnioski o odwołanie i powołanie Prezesa oraz Zastępców Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Sąd powinien jednak rozważyć, czy decyzja Wojewody Ł. z dnia [...] lipca 2004 r. o stwierdzeniu nieważności uchwał Rady Nadzorczej z dnia [...] czerwca 2004 r. wywiera skutki ex nunc czy ex tunc, a ponadto decyzja ta nie ma przymiotu ostateczności, skoro zostało wniesione od niej odwołanie. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił także uwagę, iż Sąd I instancji pominął fakt, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym zawisła sprawa o sygn. akt II SA/Łd 782/05 dotycząca decyzji Wojewody Ł. z dnia [...] lipca 2004 r., której rozstrzygnięcie będzie miało znaczenie w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że skarga na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] lipca 2004 r., będąca w toku rozpoznania w chwili wyrokowania przez Naczelny Sąd Administracyjny, została odrzucona prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 5 września 2006 r. W stosunku do decyzji tej nie toczy się też żadne postępowanie administracyjne lub sądowoadministracyjne, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania w myśl art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skoro zatem decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Wojewoda Ł. (jako organ nadzoru) stwierdził nieważność uchwał Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2004 r., a upływ terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego bądź oddalenie lub odrzucenie skargi przez sąd czynią owo rozstrzygnięcie skutecznym (w przypadku rozstrzygnięć nadzorczych stwierdzających nieważność skutki występują ex tunc), to kwestionowane uchwały Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] czerwca 2004 r., których materialnoprawną podstawę stanowiły uchwały dotknięte wadą nieważności od dnia ich podjęcia, są sprzeczne z prawem, w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1590 ze zm.). Nie można zatem uznać, że organ dysponował wnioskami Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. Ponieważ zaskarżone uchwały zostały przedstawione Wojewodzie Ł. z uchybieniem terminu ich przedłożenia, określonym w art. 81 ustawy o samorządzie województwa, możliwe było stwierdzenie ich nieważności, także po upływie roku od ich podjęcia. W skardze kasacyjnej Zarządu Województwa Ł. od tego wyroku zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 415 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r., Nr 62, poz. 627 ze zm.) polegającą na przyjęciu, że Zarząd podjął uchwały na podstawie nieważnych uchwal Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie faktu toczącego się postępowania administracyjnego wszczętego w dniu [...] listopada 2006 r. wezwaniem Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do usunięcia naruszenia prawa przez Wojewodę Ł. stwierdzającego nieważność uchwał Rady Nadzorczej z dnia [...] czerwca 2004 r. Z tych przyczyn wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi Wojewody Ł. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przyczyną odrzucenia skargi na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] lipca 2004 r. były względy proceduralne polegające na niewyczerpaniu przez stronę skarżącą wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. W dniu [...] listopada 2006 r. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. wezwał do usunięcia naruszenia prawa, postępowanie to jest w toku, zatem w dacie podjęcia uchwał Zarządu w obrocie pozostawały ważne uchwały Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. z dnia [...] czerwca 2004 r. zawierające wnioski o odwołanie i powołanie prezesa oraz zastępców prezesa Zarządu, które nie są sprzeczne z prawem w rozumieniu art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. Zarząd Województwa Ł. dysponował zatem ważnym wnioskiem Rady Nadzorczej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, podnosząc, iż w dacie wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie toczyło się żadne postępowanie dotyczące uchwał Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł., zatem nie można postawić Sądowi zarzutu, iż obowiązany był zawiesić postępowanie. Ponadto podzielono zdanie Sądu I instancji, iż Zarząd Województwa Ł. nie dysponował wnioskami Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł., w rozumieniu art. 415 ust. 1 pkt 2 Prawo ochrony środowiska. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiesił postępowanie kasacyjne do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2007 r. o sygn. akt II SA/Łd 181/07, którym uchylono zaskarżoną przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] lipca 2004 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. w sprawie powołania i odwołania przewodniczącego i zastępców przewodniczącego Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł.. Postanowieniem z dnia 19 września 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy. Prawomocnym wyrokiem z dnia 29 maja 2007 r. (II SA/Łd 181/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] lipca 2004 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2004 r. Tym samym uchwały, których nieważność uprzednio stwierdził Wojewoda, ponownie weszły do obrotu prawnego a tym samym uchwały Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] czerwca 2004 r. w przedmiocie odwołania i powołania Prezesa i zastępców Prezesa Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ł. miały podstawę w uchwałach z dnia [...] czerwca 2004 r. Nieważność uchwał z dnia [...] czerwca 2004 r. stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 listopada 2006 r., przede wszystkim ze względu na brak w obrocie prawnym uchwał, których nieważność stwierdzono decyzją Wojewody Ł. z dnia [...] lipca 2004 r. Z uwagi na powyższe, zarzut skargi kasacyjnej dotyczący błędnej wykładni art. 415 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) polegającej na błędnym przyjęciu, że Zarząd Województwa Ł. podjął zaskarżone uchwały na podstawie nieważnych uchwal Rady Nadzorczej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest uzasadniony. Zwalnia to od konieczności badania zasadności drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej. W tej sytuacji, na podstawie art. 185 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.