II SA/Sz 966/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./ Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia[...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 106 ust. 1 i 4 w związku z art. 3 ust. 3 i 4, art. 50 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej / Dz. U. Nr 64, poz. 273 z późn. zm./, § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych / Dz. U. Nr 189, poz. 1598/ oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ odmówił W. P. przyznania pomocy społecznej w formie specjalistycznych usług opiekuńczych. W oparciu o zgromadzone dokumenty organ uznał, że syn strony ma zapewnioną właściwą opiekę przez rodziców i nie występuje konieczność przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych w postaci asystenta osoby niepełnosprawnej w wymiarze 40 godzin tygodniowo. W odwołaniu od tejże decyzji strona podniosła, że przyznanie przez organ ww. usług specjalistycznych jest niezbędne, aby mogła ona podjąć pracę zarobkową w celu polepszenia swojego stanu zdrowia psychicznego, a także bytu materialnego rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ w związku z art. 50 ust. 2 , art. 36 pkt 2m oraz art. 3 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej / Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm./ po rozpatrzeniu odwołania W. P. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Rozpoznając sprawę Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, gdyż z treści art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż ww. usługi mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić, zaś w niniejszej sprawie dziecko ma zapewnioną opiekę przez rodziców. Odmowa przyznania ww. usług uzasadniona jest również ograniczonymi możliwościami finansowymi Ośrodka Pomocy Społecznej . W. P. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jej uchylenie, podnosząc, że jest ona dla niej krzywdząca. Przyznanie astystenta jej choremu synowi, umożliwi podjęcie przez nią pracy i polepszenie warunków bytowych rodziny. Wskazała, że powołanie się przez organ na ograniczone środki finansowe gminy jest bezpodstawne, gdyż w świetle art 18 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej ww. usługi finansowane są z budżetu państwa a nie gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga okazała się zasadna. W § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych / Dz. U. Nr 189, poz. 1598 z póź. zm./ określone są rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych, które są dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności konkretnych osób i świadczone są przez osoby z przygotowaniem specjalistycznym. Bezsporne jest, że J. P. ma stwierdzony autyzm wczesnodziecięcy. Bezsporne jest również, iż przyznanie ww. usług osobom funkcjonującym w rodzinie ma charakter faktultatywny, co oznacza, że decyzja w tej sprawie ma charakter uznania administracyjnego. Kontrola Sądu ogranicza się zatem do badania czy organy orzekające w sprawie odmawiając skarżącej przyznania usług opiekuńczych nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż ww. usługi mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić, W niniejszej sprawie organ naruszyły art. 7, 77 i 80 Kpa, bowiem przyjął, że niepełnosprawny J.P. ma zapewnioną pomoc o jakiej mówi art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Organy pominęły treść zaświadczenia lekarskiego wystawionego skarżącej przez specjalistę [...] z dnia [...] co w powiązaniu z danymi zawartymi w wywiadzie środowiskowym o chorobie W. P. może wskazywać na trudności matki z uwagi na jej stan zdrowia w zapewnieniu stałej i właściwej opieki nad synem. Ograniczenie się do wskazania, że matce dziecka zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne z ZUS, co obliguje ją do stałej lub długotrwałej / w zależności od potrzeb/ opieki nad dzieckiem oraz do stałego współudziału na co dzień w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji jest niewystarczające. Nie ustalono także czy dziecko wymaga oprócz opieki członków rodziny pomocy asystenta osoby niepełnosprawnej i w jakim rozmiarze. Art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej nakazuje uwzględnić potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej, o ile odpowiadają one celom i możliwościom pomocy społecznej. Odmowa przyznania świadczeń z powodu braku środków finansowych jest nieuzasadniona, bowiem z art. 18 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zaś środki na realizację i obsługę zadań zapewnia budżet państwa. Zgodzić należy się z organem, że podstawą przyznania tychże świadczeń są potrzeby osoby niepełnosprawnej, a nie potrzeby osób nią się opiekujących, dlatego też chybiony jest argument skarżącej o konieczności przyznania asystenta jej synowi z uwagi na chęć podjęcia przez nią pracy w celu polepszenia bytu rodziny. Powyższe usługi specjalistyczne mają zapewnić pomoc osobie do nich uprawnionej, a nie zastąpić inne osoby w opiece nad nimi, co w przypadku rodziców dziecka jest ich obowiązkiem wynikającym z art. 96 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali czy wobec stanów chorobowych matki dziecko ma w pełni zapewnioną pomoc w rozumieniu art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz czy wymaga pomocy asystenta i ewentualnie w jakim wymiarze godzin. W tym celu organ może zasięgnąć opinii placówki, w której leczone jest dziecko lub w Krajowym Towarzystwie Autyzmu . Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. /, jak w sentencji.