II SA/Gd 9/06
WyrokWSA w Gdańsku2006-11-15
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Wanda Antończyk, Barbara Skrzycka-Pilch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana z naruszeniem przepisów postępowania, polegającym na braku zapewnienia udziału strony w postępowaniu, powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że postępowanie obarczone było wadą prawną polegającą na braku zapewnienia udziału w nim współwłaścicielce nieruchomości, na którą oddziaływało przedsięwzięcie objęte pozwoleniem wodnoprawnym. Brak ten stanowił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) PPSA.Stan faktyczny
Skarżący F. B. wniósł o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód cieku G. dla elektrowni wodnej, zarzucając naruszenie warunków pozwolenia i planu zagospodarowania przestrzennego. Starosta odmówił cofnięcia pozwolenia, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, podnosząc liczne zarzuty proceduralne i materialne. W trakcie postępowania sądowego ujawniono, że współwłaścicielka nieruchomości, C. B., nie była informowana o toczącym się postępowaniu, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. B. na decyzję Wojewody z dnia 10 października 2005 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 4 lipca 2005 r., nr [...].
Decyzją z dnia 4 lipca 2005 r. nr [...] ([...]) Starosta, po rozpatrzeniu wniosku F. B. w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnopranwego na piętrzenie wód cieku G. dla potrzeb elektrowni wodnej w G., odmówił cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wyżej wymienionych wód, udzielonego mocą decyzji Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego nr [...] z dnia 19 października 1989 r. (znak:[...]) A. M. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że F. B. wystąpił o cofnięcie wyżej wymienionej decyzji Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w sprawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego A. M. na piętrzenie wód cieku G. w G. dla potrzeb elektrowni wodnej. W uzasadnieniu wniosku F. B. zarzucił rażące naruszane warunków pozwolenia, a także m.in.: rażące naruszenie postanowień planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości G. przyjętego Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej z dnia 21 lipca 1980 r. oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości G. oraz brak wykonanie urządzeń wodnych w terminie 2 lat od czasu, gdy pozwolenie stało się ostateczne, co winno skutkować stwierdzeniem wygaśnięcia pozwolenia.
Jak wskazał dalej organ, na żądanie strony przeprowadzono dowód z oględzin miejsca piętrzenia wód, w celu kontroli przestrzegania warunków pozwolenia wodnoprawnego. Podstawowym warunkiem pozwolenia wodnoprawnego jest piętrzenie wody za pomocą jazu do określonej maksymalnej (nieprzekraczalnej) rzędnej piętrzenia. Jak podał organ, skontrolować ten warunek można tylko przy spiętrzonej wodzie, wobec czego organ przy sprawdzaniu, czy uprawniony nie przekroczył warunków pozwolenia nie uznał za zasadne przychylenie się do wniosku strony i nakazanie uprawnionemu spuszczenia wody. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż pojęcie maksymalnej wysokości piętrzenia oznacza różnicę rzędnej maksymalnego poziomu spiętrzenia i rzędnej zwierciadła wody dolnej. Tak więc, ewentualne zamulenie dna, które można by stwierdzić przy spuszczonej wodzie nie ma wpływu na wysokość piętrzenia. Mylne jest więc rozumowanie F. B., iż maksymalna wysokość piętrzenia wynosi obecnie [...] cm. W toku przeprowadzania wizji (wizja przy spiętrzonej wodzie) urzędnicy nie stwierdzili przekroczenia maksymalnej rzędnej piętrzenia. Dokonano również oględzin odcinka cieku G. (na długości działek przylegających bezpośrednio do cieku należących do A. M. i częściowo do gminy oraz do F. B.) i działki tego ostatniego. W trakcie przeprowadzania wizji w terenie sporządzany na bieżąco był stosowny protokół. Ponadto, ustalono, że A. M. wykonuje prace konserwacyjne celem zapewnienia swobodnego odpływu z górnego odcinka S. G., którą to okoliczność kwestionował F. B.. Jednocześnie poinformowano, iż przedmiotowy odcinek cieku nigdy nie był uregulowany. Organ pierwszej instancji zauważył, że w rozumieniu art. 67 ustawy Prawo wodne regulacja wód polega przede wszystkim na kształtowaniu przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu poziomego koryta cieku. A. M., zgodnie z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym, jest obciążony obowiązkiem konserwacji, a nie regulacji cieku, nie można obarczać go odpowiedzialnością za zamulenie cieku od 1945 r.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia oraz zapisy art. 136 ust. 1 ustawy Prawo wodne zgodnie, z którym pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania , jeżeli:
1. zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu,
2. urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym lub nie są należycie utrzymywane,
3. zakład nie realizuje obowiązków wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne, uprawnionych do rybactwa oraz osób narażonych na szkody, albo nie realizuje przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko, ustalonych w pozwoleniu,
4. zasoby wód podziemnych uległy zmniejszeniu w sposób naturalny,
5. zakład nie rozpoczął w terminie korzystania z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego z powodów innych niż określone w art.135 pkt 3 (zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 2 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne), lub nie korzystał z tych uprawnień przez okres co najmniej 2 lat,
6. nastąpiła zmiana przepisów, o których mowa w art. 45 ust. 1 pkt 3 i ust.2 (dot. ścieków)
W przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym organ pierwszej instancji nie stwierdził istnienia przesłanek do cofnięcia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego .
Jednocześnie organ podał, iż poinformował strony, w trybie art. 10 kp.a. o możliwości zapoznania się z dokumentami w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Zarówno F. B. i jak i jego pełnomocnik zapoznali się z dokumentami oraz wypowiedziała się co do zebranych dowodów. Organ wydając niniejsza decyzję nie uwzględnił wniesionych uwag strony gdyż, poza stwierdzeniami odnoszącymi się do postępowania dotyczącymi:
1. nieponumerowania akt sprawy,
2. nieprzeprowadzenia wizji cieku G. przy spuszczonej wodzie,
3. bezpodstawnym podważeniu wiarygodności oświadczenia Kierownika Terenowego Oddziału Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa wyrażonego w piśmie z 6 maja 2005 r. znak [...],
nie odnosiły się one do zebranego materiału dowodowego a jedynie do dokumentacji i materiałów używanych w innych postępowaniach administracyjnych.
W odwołaniu od powyższej decyzji F. B. zażądał zmiany zaskarżonej decyzji i cofnięcie pozwolenia wonoprawnego udzielonego A. M. lub uchylenia decyzji i wyznaczenia innego starostwa do przeprowadzenia postępowania w sprawie. W treści odwołania F. B. domagał się przeprowadzenia szeregu dowodów, w szczególności z opinii biegłych. Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., tj. przekroczenie ustawowych terminów na wydanie decyzji,
2. naruszenie art. 36 § 1 k.p.a., przez nie poinformowanie strony o przyczynie zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej,
3. naruszenie art.. 12 k.p.a., poprzez nie zakończenie postępowania w terminie dwóch miesięcy oraz odmowę przeprowadzenia oględzin zbiornika przy spuszczonej wodzie, zgodnie z wnioskiem odwołującego,
4. naruszenie art. 7 k.p.a., przez przerzucenie ciężaru dowodu na odwołującego, przy jednoczesnej odmowie uwzględnienia jego wniosków dowodowych,
5. jednocześnie odwołujący zarzucił, że nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego, nie zgromadzono kompletnego materiału dowodowego, nie zbadano zgodności inwestycji A. M. z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy G., czego domagał się odwołujący oraz odmówiono przeprowadzenia rozprawy administracyjnej na podstawie art. 89 k.p.a.,
6. naruszenie art. 135 pkt 3 ustawy Prawo wodne przez niewyegzekwowanie przez organ obowiązku przedstawienia przez A. M. dokumentacji związanej ze stanem inwestycji przed jej uruchomieniem,
7. naruszenie art. 84 k.p.a. przez zaniechanie powołania biegłych w sprawie,
8. naruszenie art. 85 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia oględzin zbiornika wodnego elektrowni wodnej przy spuszczonej wodzie z udziałem biegłych,
9. naruszenie art. 8 k.p.a. i zasady równości stron przez stronnicze zachowanie urzędników starostwa w toku kontroli,
10. naruszenie zasady szybkości postępowania, tj. art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a.,
11. naruszenie art. 75, 76, 77, 78 k.p.a., przez zaniechanie gromadzenia materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym i eliminowanie wskazanych i doręczonych dowodów pochodzących od odwołującego, a także bezkrytyczne akceptowanie wszystkich dokumentów urzędowych – także tych, których prawdziwość była kwestionowana przez odwołującego,
12. naruszenie art. 86 k.p.a., przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron,
13. naruszenie art. 89 k.p.a. w zw. z art. 86 i 90 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej celem uzgodnienia interesów stron,
14. naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych, poprzez udział E. B., pracującej zarówno w Starostwie jak i w Kolegium, w postępowaniu administracyjnym w obu instancjach,
15. naruszenie art. 107§ 3 k.p.a. przez pozorne uzasadnienie decyzji, nie odpowiadające przepisom postępowania administracyjnego, ani w zakresie uzasadnienia faktycznego, ani prawnego.
Nadto w piśmie z dnia 5 września 2005r. F. B. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 4 lipca 2005r na tej podstawie, że decyzja ta została podpisana przez osobę nieupoważnioną do podpisywania decyzji w imieniu Starosty, tj. przez B. B. W sprawie tej Wojewoda wszczął odrębne postępowanie administracyjne w dniu 17 października 2005r. zakończone wydaniem decyzji z dnia 22 grudnia 2005r.odmawiającej stwierdzenia nieważności. W sprawie tej toczy się odrębne postępowanie przez tutejszym Sądem / sprawa o sygn. akt II SA/ Gd. 129/ 06/.
Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia 4 lipca 2005r.Wojewoda decyzją z dnia 10 października 2005 r. nr [...] ([...]) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że postępowanie w przedmiocie cofnięcia bądź ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego bez odszkodowania nastąpić może tylko w sytuacji przewidzianej przepisem art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.). Zdaniem organu odwoławczego, dowody przeprowadzone przez organ pierwszej instancji nie potwierdzają zarzutów odwołującego, zawartych we wniosku o cofnięcie pozwolenia.
W ocenie organu odwoławczego, twierdzenia Strony skarżącej o istnieniu rażących nieprawidłowości w wykonywaniu uprawnień i obowiązków wynikających z udzielonego pozwolenia, powinny być udokumentowane w stopniu przynajmniej uprawdopodobniającym zaistnienie okoliczności mogących być podstawą do zobowiązania wykonania ekspertyz i opinii rzeczoznawców w żądanym zakresie (o co wnoszono w odwołaniu). Nie stwierdzono również zaniedbań w prowadzeniu wizji lokalnej, m.in. w związku z odmową dokonania oględzin zbiornika znajdującego się w cieku wodnym i w tym celu zobowiązania uprawnionego do spuszczenia wody, celem sprawdzenia wysokości piętrzenia. Jak podkreślił organ odwoławczy, takie zobowiązanie może wynikać jedynie z trybu przewidzianego w ustawie Prawo wodne, tj. w przypadku zaniedbań zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi albo zwierząt lub w przypadku bezpośredniego zagrożenia powodziowego, co nie znalazło potwierdzenia. Natomiast zbadanie dotrzymania wysokości piętrzenia wody odbywa się za pomocą urządzenia pomiarowego określonego pozwoleniem. Wysokość maksymalnego piętrzenia, jak wynika z pozwolenia nie może przekraczać 14,30 m n.p.m. Podczas wizji lokalnej nie stwierdzono przekroczenia maksymalnego piętrzenia.
Zdaniem organu odwoławczego, nie znajduje również potwierdzenia brak wykonania urządzeń wodnych niezbędnych do realizacji uprawnień wynikających z udzielonego pozwolenia. Podczas wizji lokalnej stwierdzono, że elektrownia jest użytkowana, a więc posiada niezbędne urządzenia do realizacji uprawnienia. Organ I instancji nie brał pod uwagę dokumentu wniesionego przez odwołującego, tj. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości G., ponieważ dokumentacja taka jest badana przed udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego. Zarzut ten badany był już w toku innych postępowań, m.in. w sprawie o unieważnienie przedmiotowego pozwolenia i znalazł rozstrzygnięcie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (wyrok z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA 3407/03) oddalającym skargę w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym.
Reasumując, na podstawie posiadanej dokumentacji oraz efektów oględzin w terenie przeprowadzonych w dniu 14.04.2005 r. nie stwierdzono okoliczności wynikających z art.136 ust. 1 Prawa wodnego, uprawniających organ I instancji do cofnięcia pozwolenia nadanego decyzją Urzędu Wojewódzkiego z dnia 19 października 1989 r. znak: [...]. Domaganie się przez odwołującego rozpatrzenia innych dokumentów oraz przeprowadzenia dowodów, m.in. zbadania zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, sprawy związanej z brakiem wyłączenia z gruntów rolnych działki, na której usytuowana jest elektrownia wodna, czy brakiem pozwolenia na budowę oraz spraw związanych z rozliczeniami finansowymi itp., nie zostało uwzględnione, ponieważ nie stanowią one niezbędnych do zbadania okoliczności w sprawie cofnięcia pozwolenia.
W odniesieniu do zarzutu niedopełnienia obowiązków poprzez przekroczenie terminu załatwienia sprawy i wydania decyzji organ odwoławczy podał, że termin załatwienia sprawy przez organ I instancji został przekroczony, niemniej zarzut ten nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Z kolei, odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 7 i art. 8 oraz art. 77 § l k.p.a., poprzez nie zachowanie zasady równości stron oraz przerzuceniu ciężaru dowodu na odwołującego, a także nie zebraniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, organ podał, że nie znajduje on usprawiedliwienia w zebranym materiale dowodowym. Z wyników wizji lokalnej, jak i całego toku postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji nie wynika, aby urzędnicy działali z pominięciem interesu odwołującego. Na wszelkie pisma składane przed organem Strona otrzymywała odpowiedzi. Doprowadzono do wizji lokalnej z powiadomieniem wszystkich stron oraz właściwych organów. Brak w niej uczestnictwa pozostałych stron postępowania m.in. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa, czy Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej nie może być powodem zarzutu naruszenia równości stron.
Podobnie chybiony jest zdaniem organu odwoławczego zarzut naruszenie art. 89 w związku z art. 86 k.p.a. oraz art. 90 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, celem uzgodnienia interesów stron oraz przesłuchania stron przy udziale wymienionych w odwołaniu biegłych. Celem postępowania przed organem pierwszej instancji było jedynie ustalenie spełnienia przez użytkownika elektrowni warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym i w związku z tym określenie ewentualnych obowiązków w przypadku ich nie wypełniania. Natomiast określanie interesów stron nie było przedmiotem omawianego postępowania.
Zarzut naruszenie ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), poprzez udział E. B. w przedmiotowym postępowaniu, pracującej jednocześnie w Samorządowym Kolegium Odwoławczym również jest chybiony. Na tę okoliczność w materiale dowodowym znajduje się zaświadczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 11 lipca 2005 r. nr [...], z którego wynika, że E. B. była członkiem pozaetatowym Kolegium w okresie od 11 maja 1998 r. do 10 maja 2004 r. W związku z tym zarzut odwołującego w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia.
W kwestii naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez pozorne uzasadnienie decyzji organ odwoławczy podał, że w jego ocenie uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący dowiodło braku przesłanek do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego.
Odnosząc się do wniosku odwołującego o zasądzenie kosztów na rzecz odwołującego od Starosty, organ odwoławczy stwierdza, że takie żądanie w postępowaniu odwoławczym nie znajduje oparcia w przepisach k.p.a., w zakresie orzekania o zwrocie kosztów postępowania. Rozstrzygnięcie o przyznaniu kosztów odbywa się jednocześnie z wydaniem decyzji, jednak w odrębnym trybie przewidzianym w art. 264 k.p.a, tj. w drodze postanowienia, na które stronie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Z treści odwołania nie wynika, że odwołujący wnosi zażalenie od odmowy przyznania zwrotu kosztów za udział w wizji lokalnej, wydanej postanowieniem [...] z dnia 4 lipca 2005 r. , a zwraca się z żądaniem przyznania wyższej kwoty niż wnioskowanej przed organem pierwszej instancji. Dowodzi to, że żądanie takie jest wnioskiem o rozpatrzenie przyznania kosztów, a nie zażaleniem od rozstrzygnięcia. W związku z tym nie może być przedmiotem postępowania odwoławczego.
Dalsze wnioski Strony skarżącej wymienione na wstępie, tj. dopuszczenie jako dowodu akt śledztwa przeciwko urzędnikom Starostwa oraz zawiadomień wniesionych do Prokuratury Rejonowej, nie mogą być uwzględnione, z uwagi na brak właściwości rzeczowej organu odwoławczego. W kwestii zaś wyznaczenia innego starostwa do prowadzenia niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że nie zachodzą okoliczności wynikające z art. 25 i 26 k.p.a., a wniosek o wyłączenie Starosty został rozstrzygnięty postanowieniem Wojewody z dnia 14 marca 2003 r. o odmowie wyłączenia tegoż organu.
W skardze na powyższą decyzję F. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji lub stwierdzenie nieważności obu decyzji. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa: art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. w zw. z art. 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 19, 20, 21, 22, 35, 36, 38, 67, 68, 72, 75, 77, 78, 80, 81, 84, 85, 86, 89, 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 276 k.k. W uzasadnieniu skargi podniesiono takie same zarzuty, jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie skarżący wskazywał okoliczności świadczące, jego zdaniem o naruszeniu obowiązków przez urzędników publicznych, działających w Starostwie oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonych przez niego dokumentów – na okoliczność nieważności decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
W piśmie z dnia 26 października 2006 r. C. B. ([...] skarżącego) poinformowała, że jako współwłaścicielka nieruchomości gruntowej oznaczonej nr [...] w G., zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy, nie była informowana o toczących się postępowaniach administracyjnych (art. 61 § 4 k.p.a.). Z uwagi na fakt, że brak informacji o toczącej się sprawie stanowi rażące naruszenie prawa postępowania administracyjnego, C. B. zażądała uchylenia decyzji, obarczonych wspomnianą wadliwością.
Na dowód okoliczności podniesionej przez C. B., wskazującej, że jest ona współwłaścicielką wyżej wymienionej nieruchomości gruntowej skarżący nadesłał do sądu odpis księgi wieczystej nr [...] z dnia 7 lipca 2006 r. (k. 88 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Kierując się powyższą zasadą w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych.
W analizowanym przypadku, abstrahując zupełnie od materialnoprawnego aspektu niniejszej sprawy administracyjnej, uwadze organów administracji uszło, że właścicielką nieruchomości gruntowej, na którą oddziaływuje przedsięwzięcie objęte pozwoleniem wodnoprawnym, oprócz skarżącego – jest również jego [...] – C. B.. Oznaczało to po stronie organów orzekających w niniejszej sprawie obowiązek poinformowania C. B. o wszczęciu postępowania oraz zapewnienie jej możliwości wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu (art. 10 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a.). Nie ulega bowiem wątpliwości, że C. B. jest współwłaścicielką nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] w G., zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy, co wynika z odpisu księgi wieczystej dołączonego przez skarżącego do akt sądowych niniejszej sprawy (k. 88 akt). W tej sytuacji stwierdzić należy, że wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów administracji obarczone są wadą prawną, stanowiącą jednocześnie jedną z przyczyn wznowienia postępowania, o której mowa w treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W niniejszym stanie faktycznym zachodzi bowiem sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. (por. wyrok NSA z 13 maja 1998 r., w sprawie o sygn. I SA 2189/97, opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 45705). Zważyć zaś należy, że C. B. w piśmie z dnia 13 czerwca 2006 r. wyraźnie zażądała dopuszczenia jej do wzięcia udziału w sprawie, a zatem, poza stosownymi regulacjami prawnymi, również wniosek jej w tym zakresie jest wiążący. Poza powyższą kwestią, zauważyć należy, że w piśmie z dnia 30 października 2006 r. skarżący poinformował Sąd, że stroną toczącego się postępowania winna być również K. M. ([...] A. M.), która jest współwłaścicielką nieruchomości gruntowej, oznaczonej jako działa nr [...] w G.. Sąd tej okoliczności nie weryfikował, pozostawiając zbadanie tej kwestii w gestii organów administracji orzekających w sprawie, z zastrzeżeniem, że ewentualne potwierdzenie tej okoliczności stosownymi dokumentami, wywoła konieczność zapewnienia K. M. udziału w sprawie, jako stronie postępowania.
W przypadku naruszeń prawa stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ocena Sądu ogranicza się do stwierdzenia tych naruszeń, nie dotyczy natomiast konsekwencji prawnych tych naruszeń dla rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji.
Podstawy uchylenia decyzji zostały wyliczone w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Między innymi Sąd uchyli zaskarżoną decyzję, jeżeli w wyniku rozpoznania sprawy ustali, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania / art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Oznacza to, że Sąd jest zobowiązany uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi istnienie jednej z przesłanek wznowienia. Przyczyny wznowienia określa art. 145 kpa, a zgodnie z § 1 pkt 4 tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała wyżej opisana przesłanka wznowieniowa, która skutkuje koniecznością uchylenia decyzji Wojewody oraz decyzji Starosty.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Podsumowując, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji ustalą prawidłowo, kto ma status strony w niniejszym postępowaniu i stosownie do tych ustaleń – zapewnią wszystkim stronom udział w toczącym się postępowaniu zgodnie z zasadami przewidzianymi w k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło