II FSK 150/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA: Jacek Brolik, Sędzia del. WSA: Sławomir Presnarowicz, Protokolant Łukasz Kacper Warzecha, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. S.A. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 3576/06 w sprawie ze skargi E. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt: III SA/Wa 3576/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 sierpnia 2006 r., Nr (...), w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarga została wniesiona przez stronę, reprezentowaną przez adwokata, w dniu 4 października 2006 r. (ostatniego dnia terminu do wniesienia skargi). Natomiast należny wpis od skargi w kwocie 100 zł. uiszczono w formie przelewu w dniu 5 października 2006 r. (obciążenie rachunku bankowego sądu), zatem po upływie terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji stwierdził, że stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. – uiszczony przez stronę wpis należało uznać za nieskuteczny, co oznacza, że traktuje się go za niebyły. Zatem skarga wniesiona przez adwokata nie została należycie opłacona i zgodnie z art. 221 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu bez wezwania do uiszczenia opłaty. W skardze kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2006 r. E., reprezentowana przez adwokata, podniosła zarzut naruszenia art. 220 § 3 oraz art. 219 § 2 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarga złożona przez spółkę nie została opłacona w terminie i tym samym podlegała odrzuceniu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołując się na orzecznictwo (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 1978 r., sygn. akt: IV PZ 59/78, z dnia 9 sierpnia 2000 r., sygn. akt: I CKN 820/00 oraz z dnia 30 listopada 2000 r., sygn. akt: ICZ 111/00, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt: FSK 1403/04) oraz doktrynę (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz Warszawa 2004, str. 292) stwierdzono, że datą wniesienia opłaty przelewem bankowym jest data złożenia dyspozycji przelewu, pod warunkiem, że na koncie składającego dyspozycję znajdują się wystarczające środki na jej pokrycie. Za przyjęciem tego poglądu przemawia zdaniem skarżącego to, że moment taki jest niezależny od strony i może się zdarzyć, iż termin opłacenia pisma byłby bez jej winy przekroczony (np. przy awarii systemu bankowego). Ponadto zobowiązanie do wniesienia opłaty nie ma charakteru cywilnoprawnego, a co za tym idzie nie należy do niego stosować konstrukcji przyjętych w tej dziedzinie prawa. W wypadku pieniężnego świadczenia cywilnoprawnego, rzeczywiście datą jego spełnienia jest data otrzymania przez wierzyciela świadczenia, a więc obciążenia jego rachunku. Do opłaty sądowej, której charakter i cel jest inny norma ta nie może mieć jednak zastosowania. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, że dyspozycja przelewu została złożona w dniu 4 października 2006 r., stwierdzono, że w rozpoznawanej sprawie uiszczenie wpisu od skargi nastąpiło w terminie przewidzianym na wniesienie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami. Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie. W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącej powołał na naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) – tj. art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię art. 219 § 2 p.p.s.a. Przechodząc do oceny tego zarzutu na wstępie należy wskazać, iż stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzut ten może zostać uwzględniony jedynie wtedy, gdy uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie przez ustawodawcę słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu powinien zachodzić związek przyczynowy. Związek ten nie musi być realny, wystarczy, że zaistniała hipotetyczna możliwość odmiennego wyniku sprawy. Autorowi skargi kasacyjnej umknął uwadze fakt, że Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 221 p.p.s.a., a nie art. 220 § 3 p.p.s.a, który również stanowi podstawę odrzucenia skargi, ale w przeciwieństwie do przepisu wskazanego w zaskarżonym uzasadnieniu tylko w przypadku gdy została ona wniesienia przez stronę albo pełnomocnika nie będącego adwokatem lub radcą prawnym. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 220 § 3 p.p.s.a. należało uznać za nietrafny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 219 § 2 p.p.s.a. należy wskazać, że zgodnie z jego treścią strona może uiścić opłatę sądową na rachunek bankowy właściwego sądu wpłacając odpowiednią kwotę przelewem bankowym lub przekazem pocztowym. Należy przyjąć, że przy uiszczeniu opłaty przelewem bankowym o zachowaniu terminu decyduje data złożenia przez stronę zlecenia w banku, pod warunkiem, że w tej dacie, a przynajmniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty, istniało pokrycie na rachunku strony ( T. Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis Warszawa 2005 s. 604), a nie jak błędnie uznał Sąd pierwszej instancji, data obciążenia rachunku sądu. Polecenie przelewu spółki E. zostało przyjęte przez bank w dniu 4 października 2006r., a więc w terminie. Fakt przekazania kwoty wpisu na rachunek bankowy sądu świadczy, że kwota ta miała pokrycie w środkach znajdujących się na rachunku bankowym spółki. Wobec powyższego należy stwierdzić, że naruszenie art. 219 § 2 p.p.s.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ spowodowało odrzucenie skargi na podstawie art. 221 p.p.s.a., pomimo, że nie zachodziły warunki określone w tym przepisie. W świetle przytoczonych okroczności Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.