II SA/Po 332/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi W.M. i K.M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę /-/ B. Drzazga /-/ B. Kamieńska /-/ E. Brychcy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) na wniosek W. M. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego z przeznaczeniem na produkcję pieczarek, zlokalizowanego w W. nr [...] gmina K., do czasu zakończenia postępowania sądowego w zakresie przywrócenia prawa własności działki nr [...]. Uzasadniając organ wyjaśnił, że w Sądzie Okręgowym toczy się postępowanie w sprawie cofnięcia darowizny (przywrócenia prawa własności działki nr [...], na której znajduje się przedmiotowy budynek). Dalsze postępowanie w sprawie samowolnego wybudowania budynku gospodarczego jest niemożliwe do czasu przedłożenia stosownego wyroku sądu. W przewidzianym ustawą terminie G. M. wniósł zażalenie na postanowienie zawieszające przedmiotowe postępowanie, uzasadniając, że postępowanie przed sądem powszechnym nie dotyczy samowolnie wybudowanej pieczarkarni, a jego zakończenie w żaden sposób nie może wpłynąć na toczącą się przed organem administracji sprawę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji prowadzące do zawszenia postępowania prowadzonego przez PINB pod nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że spór sądowy dotyczący przedmiotowej nieruchomości nie może być traktowany jako zagadnienie wstępne, w rozumieniu przepisów kpa. Stosownie do art. 52 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U, z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) decyzja kończąca postępowanie może zostać skierowana do inwestora, zarządcy lub właściciela obiektu budowlanego. Podobne uregulowanie zawiera art. 40 prawa budowlanego z 1974r. Ustalenie stosunków własnościowych przedmiotowej nieruchomości jest bezcelowe. W skardze do sądu administracyjnego W. M. i K. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając naruszenie art. 10 § 1 kpa oraz art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z ustaleń organów obu instancji wynika, iż W. M. przed [...]r. wybudował na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w W. nr [...] w gminie K. - za zgodą swoich rodziców K. i M. M. ówczesnych właścicieli gospodarstwa rolnego w skład którego wchodziła ta działka – budynek gospodarczy, w którym hodował pieczarki. Aktem notarialnym z dnia [...]r, właściciele tego gospodarstwa darowali poszczególne grunty, objęte kilkoma księgami wieczystymi swoim synom: J., S., G. G. M. przypadła między innymi działka nr [...], na której stoi powyższy budynek gospodarczy. W pisemnym oświadczeniu z [...]r. darczyńcy odwołali uczynioną na rzecz G. M. darowiznę, z powodu jego rażącej niewdzięczności. Przed sądem cywilnym pierwszej instancji toczy się z ich powództwa sprawa o zasądzenie G. M. na złożenie oświadczenia woli przenoszącego własność nieruchomości z powrotem na darczyńców. O fakcie samowolnego wybudowania tego obiektu budowlanego na działce aktualnie stanowiącej jego własność, G. M. powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...]r., domagając się rozbiórki budynku gospodarczego będącego w złym stanie technicznym. We wszczętym z urzędu postępowaniu administracyjnym "w sprawie samowolnego wybudowania budynku gospodarczego z przeznaczeniem na produkcję pieczarek" (k. 28 akt administracyjnym) darczyńca wskazywał na konieczność zawieszenia postępowania, ze względu na toczącą się w Sądzie Okręgowym w Poznaniu pod sygnaturą akt IC 720/2005 sprawę "o cofnięciu darowizny (przywrócenie prawa własności działki na której znajduje się sporny budynek pieczarkarni)". Kwestionowane postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylające – na skutek zażalenia G. M. – postanowienie organu I instancji o zawieszeniu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowania i umarzające postępowanie pierwszoinstancyjne w zakresie prowadzącym do zawieszenia – należy uznać za trafne. Wbrew bowiem stanowisku strony skarżącej, wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego nie jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem, czy darczyńcy skutecznie złożyli oświadczenie o odwołaniu darowizny dokonanej na rzecz syna G. M. Poza tym, jak wynika z § 3 umowy darowizny dnia [...]r., umowa darowizny została przez strony zawarta w trybie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1991r. Nr 7, poz. 24 ze zm.) w celu realizacji przez darczyńców uprawnień z tytułu zaopatrzenia rentowego względnie emerytalnego (akta admin. I instancji). To czy w wyniku procesu cywilnego G. M. obowiązany będzie złożyć oświadczenie o przeniesieniu własności nieruchomości z powrotem na rodziców i wydać im nieruchomości, względnie dojdzie do rozwiązania umowy – na podstawie ostatnio powołanej ustawy z 20 grudnia 1990r. nie ma jednak znaczenia, jeżeli weźmie się pod uwagę, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W myśl przepisów tej ustawy, w razie wzniesienia obiektu budowlanego bez zezwolenia, organ orzekający dysponuje wyłącznie dwoma instrumentami prawnymi: 1) wydaniem nakazu przymusowej rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 ust. 1, 2) legalizacją samowolnej budowy przez wydanie zezwolenia na jej użytkowanie, na podstawie art. 42. Żaden z tych przepisów nie wymaga wyjaśnienia kwestii własności terenu, na którym obiekt został zrealizowany (patrz m. in. wyrok NSA z 09. 04. 1998r., IV SA 942/96 opublikowany Lex Nr 43365 i wyrok NSA z 04. 11. 1991r. IV SA 927/91 opublikowany OSP 1994/6/103). Dlatego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. /-/ B. Drzazga /-/ B. Kamieńska /-/ E. Brychcy jw