VI SA/Wa 1806/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami oddala skargę J.P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w części dotyczącej skierowania skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie kategorii B i C oraz uchylającą decyzję w części zobowiązującej go do odebrania skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie kategorii B i C i umarzającą postępowanie w tym zakresie. Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż wnioskiem z dnia 30 września 2004 r. Komendant [...] Policji zwrócił się do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Dzielnicy [...] w W. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do J.P.. Jako podstawę prawną wniosku wskazał art.114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98 poz. 602 z późn. zm.) powołując się na to, że J.P. w okresie od 26 marca 2003 r. do 9 marca 2004 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego za co otrzymał 29 punktów karnych. W uzasadnieniu wniosku podał daty i rodzaje naruszeń prawa oraz liczbę punktów karnych przypisaną za każde z nich. Prezydent W. wydał postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu, a następnie decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...] skierował J.P. na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie kategorii B i C oraz zobowiązał go do odbioru skierowania na egzamin w terminie 14 dni. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 104 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b cytowanej wyżej ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu decyzji powołał się na liczbę 29 uzyskanych przez stronę punktów karnych. Od decyzji tej J.P. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwestionując liczbę przypisanych mu punktów karnych. Wskazał przy tym, że niesłusznie przypisano mu mandat za przekroczenie prędkości we wsi L. (6 punktów karnych) oraz punkty karne związane z mandatem za przekroczenie prędkości w J., na którym to mandacie nie ma wpisu o liczbie punktów karnych, a rubryka ich dotycząca jest pusta. Wniósł też o wstrzymanie decyzji do czasu ustosunkowania się przez Komendę Główną Policji do jego zastrzeżeń. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie i przystąpił do sprawdzania prawidłowości naliczenia J.P. punktów karnych. Wydział Ruchu Drogowego Komendy [...] Policji zbadał prawidłowość nałożenia mandatów i naliczenia punktów karnych potwierdzając dane zawarte we wniosku o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. Prezydent W., powołując się na art. 97 § 2 k.p.a., "odwiesił" – podjął zawieszone postępowanie, a następnie w dniu [...] lutego 2005 r. wydał drugą decyzję I instancji nr [...], którą skierował J.P. na egzamin sprawdzający kwalifikacje oraz zobowiązał go do zwrotu posiadanego prawa jazdy i odbioru skierowania na egzamin w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji. Od decyzji tej J.P. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Zakwestionował ponownie liczbę przypisanych mu punktów karnych za przekroczenie prędkości oraz postępowanie Policji w trakcie czynionych ustaleń. Sprawa została przekazana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które wydało dwie decyzje. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] organ orzekł w stosunku do decyzji I instancji z dnia [...] października 2004 r. (pierwszej decyzji I instancji) uchylając ją w części dotyczącej odebrania skierowania na egzamin kwalifikacyjny. Orzekł, że skierowanie to J.P. ma odebrać w ciągu 14 od otrzymania decyzji, a następnie zobowiązał go do zdania egzaminu w terminie 2 miesięcy od odebrania skierowania. W pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 130 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że w sprawie wydano dwie decyzje I instancji i wniesiono dwa odwołania. Postępowanie w sprawie drugiej decyzji I instancyjnej z dnia [...] lutego 2005r. jest w toku. Wyjaśnił, że postępowanie dowodowe potwierdziło prawidłowość naliczenia punktów karnych, zatem skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje jest zasadne. Drugą decyzją II instancji z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło w stosunku do drugiej decyzji I instancji (z dnia [...] lutego 2005 r.). Powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 130 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym organ uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że druga decyzja I instancji musi zostać usunięta z obiegu prawnego jako druga decyzja w tej samej sprawie, zatem konieczne jest jej uchylenie i umorzenie postępowania. Na pierwszą decyzję organu II instancji z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] J.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał na nieprawidłowe naliczenie punktów karnych, przy których naliczaniu, w jego ocenie, organy Policji dopuściły się przestępstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę wyrokiem z dnia 1 grudnia 2005 r. stwierdził nieważność obydwu wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzji tj. decyzji z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] i decyzji z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], a także decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji oraz rażącego naruszenia prawa przez organy I i II instancji, które wydały kolejno dwie decyzje I instancji i dwie decyzje II instancji w jednej sprawie. Takie działanie skutkować musi stwierdzeniem nieważności obu decyzji II instancji, a także drugiej decyzji I instancji, do której wydania nie powinno dojść. Sąd podkreślił, że wydanie, bez zachowania toku instancji, drugiej decyzji I instancji stanowiło rażące naruszenie prawa polegające na zaburzeniu całego systemu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego (art.15 k.p.a.). Skoro jednak do tego naruszenia prawa doszło, to rzeczą organu II instancji było usunięcie tego naruszenia i wydanie prawidłowego orzeczenia – jednej decyzji II instancji rozstrzygającej merytorycznie sprawę skierowania skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Organ II instancji powinien w tej sytuacji w jednej decyzji usunąć z obrotu prawnego (uchylić) drugą decyzję I instancji z dnia [...] lutego 2005 r. oraz rozstrzygnąć co do istoty sprawy rozstrzygniętej merytorycznie pierwszą decyzją I instancji z dnia [...] października 2004 r. Ponadto Sąd podkreślił, że decyzja z [...] maja 2005r. utrzymująca w mocy decyzję o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje zawiera, nie znajdujące oparcia w prawie, zobowiązanie strony do zdania egzaminu. Strona nie ma bowiem obowiązku zdania egzaminu, jeśli jednak go nie zda, to organ zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. (Dz. U. nr 24 poz. 215) cofa jej uprawnienia do kierowania pojazdami. Samorządowe Kolegium 0dwoławcze w [...] rozpoznając ponownie odwołanie J.P. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania skarżącego do odebrania skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie kategorii B i C i w tym zakresie umorzyło postępowanie w sprawie, a w pozostałej części utrzymało decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, która otrzymała ponad 24 punkty za przekroczenie przepisów ruchu drogowego. Skierowanie takiej osoby następuje na podstawie decyzji starosty, wydanej na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie zobowiązują jednak zainteresowanego do odbioru skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, gdyż skierowanie to stanowi przedmiot decyzji. Uzasadnia więc to uchylenie decyzji Prezydenta W. w tej części i umorzenie postępowania w zakresie określenia terminu odbioru skierowania. Z akt sprawy wynika natomiast, że w okresie od 26 marca 2003 r. do 9 marca 2004 r. J.P. z tytułu naruszenia przepisów ruchu drogowego otrzymał 29 punktów, które zostały odnotowane zgodnie z obowiązującymi przepisami w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję. Zarzuty skarżącego odnośnie nieprawidłowego naliczenia 9 punktów za przekroczenie prędkości we wsi L. oraz w J. nie znajdują natomiast potwierdzenia w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym. Do skarżącego nie znajduje także zastosowania art. 130 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, przewidujący usunięcie punktów wpisanych do ewidencji za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zgodnie bowiem z obowiązującym brzmieniem tego przepisu, punktów z policyjnej ewidencji nie usuwa się, jeżeli w ciągu roku kierowca dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego, w związku z którymi suma punktów przekracza 24, a w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy 20 punktów. W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.P. podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało decyzje po upływie 2,5 roku po popełnieniu wykroczeń skutkujących wnioskiem Policji. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się natomiast w dniu popełnienie wykroczenia, a w przypadku trwałych lub powtarzających się wykroczeń - od dnia w którym wykroczenie ustało. W niniejszej sprawie wniosek o sprawdzenie kwalifikacji dotyczy okresu od 26 marca 2003 r. do 9 marca 2004 r., a więc, zdaniem skarżącego, okres przedawnienia rozpoczął się w dniu 9 marca 2004 r. Powołując się na art. 45 § 1 kodeksu wykroczeń skarżący stwierdził, że w związku z tym karalność wykroczeń ustała w dniu 9 marca 2006 r. i w związku z tym organ na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. zobligowany był do wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zwrócił się w związku z tym do Sądu o zobowiązanie organu do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz podnosząc, że przedawnienie wykroczeń w zakresie ruchu drogowego nie oznacza anulowania otrzymanych za nie punktów karnych. Skarżący w złożonym na rozprawie piśmie procesowym podtrzymał zarzut przedawnienia podkreślając, że chodzi mu o przedawnienie karalności wykroczenia o którym mowa w art. 45 § 1 kodeksu wykroczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga J.P. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. oraz, w zakresie utrzymanym nią w mocy, decyzja Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r. nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236 poz. 1998). Wpisów do tej ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć stwierdzających fakt popełnienia wykroczenia. Organ w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie zbadał prawidłowość wpisów w tej ewidencji odnośnie przypisanych skarżącemu punktów karnych. W postępowaniu o skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami organy administracji nie były natomiast uprawnione do badania oraz kwestionowania prawomocnych rozstrzygnięć stwierdzających fakt popełnienia przez skarżącego wykroczeń oraz nakładających na niego kary za popełnienie tych wykroczeń. J.P. za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 26 marca 2003 r. do 9 marca 2004 r., stwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami organów Policji oraz sądu, otrzymał 29 punktów karnych, co uzasadniało skierowanie go na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami. Z uwagi na to, że skarżący został ukarany za wykroczenia popełnione w okresie od 26 marca 2003 r. do 9 marca 2004 r. przed upływem terminu ich karalności powoływanie się przez niego na art. 45 § 1 kodeksu wykroczeń, dotyczący przedawnienia karalności wykroczeń, nie znajduje w niniejszej sprawie uzasadnienia. Przedawnienie karalności wykroczenia oznacza bowiem, że po upływie określonego terminu od popełnienia wykroczenia nie można ukarać sprawcy za jego popełnienie, co w niniejszej sprawie nie miało jednak miejsca. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ administracji był zobligowany skierować skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami. Decyzja w tym zakresie miała charakter związany i nie należała do sfery uznania administracyjnego organu. Organ I instancji nie miał natomiast podstawy prawnej, aby w decyzji tej zobowiązywać skarżącego do odebrania skierowania na egzamin, dlatego w tym zakresie organ II instancji zasadnie uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Organ prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa. W sprawie nie zachodziły jednocześnie podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 k.p.a. jako bezprzedmiotowego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.