I OSK 798/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-05-13
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Irena Kamińska, Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który wypowiedział stosunek służbowy po ukończeniu studiów wojskowych, jest zobowiązany do zwrotu kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, mimo że nauka odbywała się w szkole publicznej?Ratio decidendi
Żołnierz zawodowy, który po ukończeniu studiów wojskowych wypowiedział stosunek służbowy w okresie krótszym niż dwukrotność czasu trwania studiów, jest zobowiązany do zwrotu kosztów utrzymania i nauki. Obowiązek ten wynika z wcześniejszego zobowiązania złożonego przy przyjęciu na studia, a dostęp do bezpłatnej nauki w szkołach publicznych może być limitowany ze względu na możliwości finansowe państwa. Właściwym organem do wydania decyzji o zwrocie kosztów jest dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, Ł. F., który po ukończeniu studiów w Akademii Wojskowej wypowiedział stosunek służbowy i został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Dowódca Jednostki Wojskowej zobowiązał go do zwrotu kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w wysokości ponad 53 000 zł. Żołnierz zaskarżył decyzję, kwestionując kompetencję organu, wysokość kosztów oraz powołując się na art. 70 ust. 2 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Irena Kamińska del.WSA Monika Nowicka ( spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 1026/05 w sprawie ze skargi Ł. F. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 1026/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w P. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] nr [...] zobowiązującą Ł. F. do zwrotu kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w czasie studiów w [...] Akademii [...].
W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd stwierdził, co następuje:
Decyzją z dnia [...] nr [...] Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179, poz. 1750 ze zm.), wyznaczył z dniem 25 czerwca 2005 r., podporucznika Ł. F., pełniącego służbę w dyspozycji, po ukończeniu studiów w [...] Akademii [...], na stanowisko służbowe Kierownika Warsztatu w [...] Bazie Lotniczej. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że została ona podjęta stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych. Zgodnie z adnotacją skarżący zapoznał się z decyzją oraz odebrał jej wyciąg w dniu 23 czerwca 2005 r.
Pismem z dnia 14 czerwca 2005 r. Ł. F. wypowiedział stosunek służbowy, prosząc jednocześnie o skrócenie okresu wypowiedzenia do dnia 31 lipca 2005 r. i zaznaczając, że znane są mu ustawowe warunki wypowiedzenia. Skarżący przesłał wypowiedzenie, adresowane do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, na ręce Kierownika Kursu [...] Akademii [...], do dalszego rozpatrzenia służbowego,
Rozkazem z dnia [...] nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...] stwierdził przybycie ewidencyjne skarżącego w dniu 25 czerwca 2005 r. celem pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku kierownika warsztatu.
Dnia [...] Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego rozkazem nr [...] zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego zaznaczając, że zwolnienie nastąpi po upływie skróconego okresu wypowiedzenia z dniem 31 lipca 2005 r. W decyzji tej stwierdzono również, że żołnierz zawodowy jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę - po wydaniu odrębnej decyzji przez dowódcę jednostki wojskowej, w której pełni zawodową służbę wojskową.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej [...], działając na podstawie art. 104 ust. 1, art. 54 ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy o służbie żołnierzy zawodowych oraz § 15 pkt 1, 2, 3, 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. nr 135, poz. 1451), zobowiązał Ł. F. do zwrotu kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w czasie studiów w [...] Akademii [...] w wysokości 53 989,37 zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wobec wypowiedzenia stosunku służbowego i w konsekwencji zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, strona zobowiązana jest do zwrotu kosztów w wysokości ustalonej przez Akademię.
Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek odwołania wniesionego przez Ł. F., Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] decyzją z dnia z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - w części dotyczącej właściwości Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] i jednocześnie zmienił wymienioną decyzję - w części dotyczącej wysokości zwrotu kosztów poniesionych na naukę i utrzymanie odwołującego się, w ten sposób, iż ustalił wysokość tej kwoty na sumę 53 425,26 zł.
W motywach decyzji organu odwoławczego stwierdzono, że zarzut dotyczący braku właściwości Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] do wydania decyzji był bezzasadny, ponieważ odwołujący się, na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...], został wyznaczony na stanowisko służbowej w tej Jednostce z dniem 25 czerwca 2005 r., Od tego zatem dnia stał się żołnierzem zaliczanym do stanu ewidencyjnego tej jednostki, co zostało ujęte w rozkazie dziennym Dowódcy Jednostki [...]. Zmiana natomiast wysokości kwoty, którą skarżący zobowiązany był zwrócić nastąpiła w oparciu o stosowne wyliczenie, sporządzone przez [...] Akademię [...].
W złożonej od przedstawionej wyżej decyzji skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżący wnosząc o uchylenie obu wydanych w tej sprawie decyzji, zarzucił im naruszenie art. 54 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2005 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz naruszenie art. 7, 8, 10, 11, 13, 77 k.p.a. W uzasadnieniu skargi zakwestionowano kompetencję organu do wydawania decyzji, ponieważ przepis art. 54 pkt. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że decyzję o ustaleniu równowartości kosztów, odroczeniu terminu ich zwrotu lub rozłożeniu kosztów na raty wydaje dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową. Ponadto podniesiono, że kwestionowana decyzja została wydana w dniu [...] natomiast strona została zwolniona z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 lipca 2005 r. Kwestionowano także wysokość kosztów, które skarżący winien zwrócić.
W skardze twierdzono w szczególności, że skarżący nie objął swojego stanowiska służbowego, ponieważ po przybyciu do Jednostki Wojskowej [...] chorował i przebywał na zwolnieniu lekarskim, w związku z czym wydawane do celów ewidencyjnych decyzje dowódcy jednostki o objęciu stanowiska służbowego nie odpowiadają faktom. Wywodzono, iż przepis art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zobowiązuje do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, przy czym – w ocenie skarżącego - obowiązek ten zaczyna potencjalnie ciążyć na żołnierzu, poczynając od dnia wejścia w życie wymienionego przepisu oraz przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką. Skarżący akcentował przy tym różnicę pomiędzy statusem żołnierza zawodowego i słuchacza uczelni wojskowej i podkreślał, że koszty poniesione w związku z nauką nie są kosztami poniesionymi na utrzymanie żołnierza i kosztami poniesionymi na naukę tego żołnierza w akademii wojskowej a ponadto zwracał uwagę na fakt, iż w początkowym okresie nauki miał status kandydata na żołnierza zawodowego i pierwsze 18 miesięcy służby w tym charakterze było traktowane – z punktu widzenia wypełniania powszechnego obowiązku obrony - jako de facto odbywanie służby zasadniczej w ramach takiego obowiązku.
Wreszcie skarga odwoływała się do art. 70 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego, że nauka w szkołach publicznych jest bezpłatna, a [...] Akademia [...] w W. była i jest szkołą publiczną.
W odpowiedzi na skargę organu II instancji podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie.
Oddalając - na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - skargę na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w P. z dnia [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podniósł, że skarga ta nie była uzasadniona, a zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wolne były od błędów, które uzasadniałyby ich uchylenie.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia Konstytucji RP, Sąd zauważył, że interpretacja art. 70 ust. 2 zdanie 1 Konstytucji RP, dokonana przez skarżącego nie była właściwa. Zgodnie bowiem z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. SK 18/99 (OTK 2000/7/258) jak i argumentację zawartą w jego uzasadnieniu, dostęp do bezpłatnych studiów w publicznej szkole wyższej musi być z natury rzeczy limitowany i uwzględniać realne możliwości determinowane stanem finansów publicznych.
Sąd podkreślił również, że zgodnie z art. 54 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179 poz. 1750 ze zm.) żołnierz zawodowy, będący absolwentem szkoły wojskowej, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, licząc od dnia ukończenia tych studiów, nauki, jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, przy czym zwrot kosztów następuje w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia. Zasady ustalania równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę żołnierza zawodowego podlegających zwrotowi zostały natomiast ściśle określone w rozdziale 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką ( Dz. U. Nr 135, poz. 1451), które weszło w życie w dniu 1 lipca 2004 r.
Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego, Sąd zauważył, że skarżący w dniu [...] uzyskał dyplom ukończenia [...] Akademii [...] i w tej dacie Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] wyznaczył go na stanowisko służbowe Kierownika Warsztatu w [...] Bazie Lotniczej Jednostki Wojskowej [...] od dnia 25 czerwca 2005 r. do 24 czerwca 2008 r. Zgodnie z art. 19 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierz zawodowy pełni służbę wojskową w jednostce wojskowej, z wyjątkami określonymi w art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 1 tej ustawy, które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Na mocy zaś § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 marca 2004 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 43 poz. 398), które zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 16 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a weszło w życie z dniem 1 lipca 2004 r., najpóźniej w dniu promocji komendant szkoły wręcza dyplom ukończenia studiów i kieruje żołnierza do jednostki wojskowej, w której został wyznaczony na stanowisko służbowej z dniem określonym w kontrakcie.
W związku, zatem z pismem skarżącego z dnia 14 czerwca 2005 r. wypowiadającym stosunek służbowy wraz z prośbą o skrócenie okresu wypowiedzenia do dnia 31 lipca 2005 r., Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego rozkazem nr [...] zwolnił Ł. F. z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 lipca 2005 r. Rozkaz ten zawierał również pouczenie o treści art. 54 ust. 1, 4 i 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W tych warunkach Sąd uznał za niewątpliwe, że skarżący - jako żołnierz zawodowy - w okresie od 25 czerwca 2005 r. do 31 lipca 2005 r. podlegał Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] i na mocy art. 54 ust. 4 cytowanej ustawy i ten Dowódca był uprawniony do wydania decyzji nr [...] z dnia [...] zobowiązującej skarżącego do zwrotu kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w [...] Akademii [...].
Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów procedury administracyjnej, uznając że całość postępowania przed organami została przeprowadzona prawidłowo ani też nie dopatrzył się wadliwości w wyliczeniu wysokości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę w czasie studiów w [...] Akademii [...]. Znajdujące się w aktach administracyjnych bowiem wyliczenie tych kosztów zostało sporządzone przez Dyrektora Administracyjnego [...] Akademii [...] z uwzględnieniem waloryzacji na 2005 r. (art. 54 ust. 3 cyt. ustawy). Wyliczona zaś przez organ l instancji kwota została następnie zweryfikowana przez organ II instancji, który uwzględnił fakt, że skarżący przez 37 dni był żołnierzem zawodowym i ostateczną wysokość należności ustalił w wysokości 53.425,26 zł. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił, że na rozprawie sądowej, w dniu 30 listopada 2006 r. pełnomocnik organu przedłożył uszczegółowione zestawienie równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę żołnierzy zawodowych, sporządzone przez kierowników poszczególnych komórek organizacyjnych. W ocenie Sądu wyliczenia te zostały sporządzone zgodnie z wymogami określonymi w art. 54 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w rozdziale 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r.
Sąd zaakcentował również, że skarżący, składając wypowiedzenie, winien mieć pełną świadomość tego, że będzie musiał zwrócić koszty studiów w [...] Akademii [...], ponieważ już w podaniu o przyjęcie do tej Uczelni podpisał zobowiązanie do pełnienia, po ukończeniu szkoły, zawodowej służby wojskowej przez okres przewidziany ustawą oraz do zwrotu kosztów wyżywienia, umundurowania i zakwaterowania poniesionych przez wojsko w przypadku zwolnienia go ze szkoły na własną prośbę albo wydalenia z niej.
W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Ł. F., wskazując jako podstawę kasacyjną przepisy art. 173, 174 pkt 2, art. 175 § 1 oraz art. 176 i 83 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c a także art. 141 § 4 cytowanej wyżej ustawy procesowej, poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo dającego się stwierdzić naruszenia przepisów art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem z powodu dowolnej i niedostatecznie uzasadnionej oceny prawnej, w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 54 ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 11 września o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 15 pkt 1, 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podtrzymano argumentację zawartą w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w szczególności kwestionując kompetencję organów orzekających w sprawie i zasadność oraz wysokość kosztów podlegających zwrotowi. Skarżący podtrzymał także swoją interpretację przepisu art. 70 ust. 2 Konstytucji RP twierdząc, że obciążanie go obowiązkiem zwrotu kosztów pobranej nauki tylko z tego powodu, że jako żołnierz wypowiedział stosunek służbowy, było niezgodne z Konstytucją, gdyż jego wiedza i kwalifikacje dalej mogą służyć Krajowi.
W skardze kasacyjnej akcentowano także, iż ppor. Ł. F. nie objął obowiązków na stanowisku kierownika warsztatu w Jednostce Wojskowej[...] w P.. Nieprawdą bowiem było, aby żołnierz ten przybył do w/w Jednostki w dniu 25 czerwca 2006 r. i w tym dniu objął obowiązki na wyznaczonym stanowisku służbowym. Skarżący kasacyjnie przybył bowiem do wspomnianej Jednostki dopiero w dniu 27 czerwca 2005 r., czego dowodzi wpis w dokumentach ewidencyjnych znajdujących się w biurze przepustek tej jednostki. W tych warunkach rozkaz nr [...] z dnia [...] o objęciu stanowiska służbowego przez skarżącego poświadczał – jego zdaniem -nieprawdę. Skarżący podkreślał, że został zwolniony z zawodowej służby wojskowej ze stanowiska służbowego słuchacza Wydziału [...] Akademii [...] w W. i nie mógł zatem być zwolnionym ze służby jednocześnie ze stanowiska kierownika warsztatu.
Odpowiadając na skargę kasacyjną Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w P., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodziły. Tak więc, w tym wypadku postępowanie kasacyjne sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podniesionych przez skarżącego podstaw kasacyjnych.
Jak wyżej wspomniano, skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c a także art. 141 § 4 ustawy o prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej.
Z tak sformułowanymi zarzutami nie można się jednak zgodzić. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena prawna zaskarżonych decyzji, dokonana została przez Sąd I instancji w sposób prawidłowy.
W szczególności należy podkreślić, że w realiach tej sprawy nie doszło do naruszenia konstytucyjnych praw skarżącego, bowiem choć przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750) i przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką ( Dz. U. Nr 135, poz. 1451) weszły w życie w toku nauki skarżącego na [...] Akademii [...], to – jak słusznie podniósł tę okoliczność Wojewódzki Sąd Administracyjny – przed podjęciem studiów Ł. F. złożył zobowiązanie do pełnienia, po ukończeniu szkoły, zawodowej służby wojskowej przez okres przewidziany ustawą oraz do zwrotu kosztów wyżywienia, umundurowania i zakwaterowania poniesionych przez wojsko w przypadku zwolnienia go ze szkoły na własną prośbę albo wydalenia z niej. Nadmienić w tym miejscu wypada, że na określoną w przedmiotowej decyzji kwotę składają się głównie właśnie koszty utrzymania żołnierza. Wypowiadając zatem, natychmiast po ukończeniu nauki, stosunek służbowy, skarżący powinien brać pod uwagę w/w swoje zobowiązanie i ewentualne konsekwencje jego nie dotrzymania.
Trzeba także podzielić stanowisko, że dostęp do bezpłatnych studiów w publicznej szkole wyższej nie może mieć charakteru bezwzględnego a musi uwzględniać realne, w tej mierze, możliwości finansowe Państwa i w związku z tym, limitowanie dostępności do studiów bezpłatnych nie może być traktowane jako naruszające Konstytucję Rzeczpospolitej Polskiej (vide: cytowany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r.).
Odnosząc się do zarzutu braku właściwości do orzekania o zwrocie przedmiotowych kosztów przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w P., należy stwierdzić, że także i ten zarzut nie był uzasadniony.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Ministra Obrony Narodowej Ł. F. został przydzielony z dniem 25 czerwca 2005 r. do tejże jednostki na stanowisko Kierownika Warsztatu w [...] Bazie Lotniczej. Od tej daty zatem, z punktu widzenia formalnego, skarżący – po myśli art. 19 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - zaczął pełnić służbę wojskową w tej Jednostce. Niezależnie zatem, czy już w dacie 25 czerwca 2005 r. skarżący był fizycznie obecny w Jednostce nr [...], czy też z powodu choroby, przybył do niej w terminie późniejszym, od tej daty ewidencyjnie ujęty był w jej stanie osobowym. Z tego powodu, niezależnie od treści rozkazu Szefa Sztabu Generalnego z dnia 27 czerwca 2006 r., który nie był przedmiotem oceny Sądu, a który ( nawiasem mówiąc również wskazuje jako organ właściwy do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu przedmiotowych kosztów dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] w P. ) był – wg przepisu art. 54 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - Dowódca tej Jednostki Wojskowej.
Przepis art. 55 ust. 1 pkt 3 cytowanej wyżej ustawy pragmatycznej z dnia 11 września 2003 r. (w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji) zobowiązywał Ministra Obrony Narodowej do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowego sposobu ustalania m. in. równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę żołnierza zawodowego będącego absolwentem szkoły wojskowej, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów.
Wykonując zatem w/w delegację Minister Obrony Narodowej wydał wspomniane wyżej rozporządzenie wykonawcze z dnia 24 maja 2004 r., określając w nim ów szczegółowy sposób określania przedmiotowych kosztów. Wyliczenie zatem, zgodne ze sposobem wyliczenia tego rodzaju kosztów, wskazanym w powyższym rozporządzeniu, słusznie zostało uznane przez Sąd I instancji jako prawidłowe.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że z oczywistych względów sposób dokonania wyliczenia równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę jednej osoby musi stanowić swego rodzaju kwotę cząstkową, będącą pewną wypadkową ogólnej kwoty kosztów poniesionych na naukę i utrzymanie wszystkich uczących się na danej uczelni (ewentualnie z rozbiciem na poszczególne roczniki). Przyjęcie innej metody przy rozliczaniu tego rodzaju kosztów, w dodatku po upływie kilku lat, licząc od momentu ich wydatkowania, nie byłoby rzeczą realną.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem – na zasadzie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło