IV SA/Gl 828/06
WyrokWSA w Gliwicach2006-12-13
Skład orzekający: Adam Mikusiński, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uraz doznany przez pracownika w wyniku wypadku przy pracy, który nie spełnia definicji "urazu" w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, może stanowić samoistną podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli schorzenie to jest wymienione w wykazie chorób zawodowych i zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że definicja "urazu" zawarta w ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych odnosi się wyłącznie do wypadków przy pracy i nie ma zastosowania do stwierdzania chorób zawodowych. Kluczowe dla stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Orzeczenie lekarskie stwierdzające chorobę zawodową, nawet jeśli dotyczy obrażeń powstałych w wyniku wypadku, może stanowić samoistną podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli spełnione są te przesłanki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o stwierdzeniu u pracownika choroby zawodowej. Pracodawca kwestionował możliwość stwierdzenia choroby zawodowej, argumentując, że doznane przez pracownika obrażenia nie spełniają definicji "urazu" w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Pracownik doznał obrażeń w wyniku zdarzenia w miejscu pracy, które zostało udokumentowane i spowodowało schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant staż. Anna Michalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006r. sprawy ze skargi Zakładów A w K. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził u A. S. chorobę zawodową wywołaną pracą w warunkach [...] w postaci [...] pochodzenia zawodowego, wymienioną w poz [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, w oparciu o dochodzenie epidemiologiczne, iż od dnia [...] A. S. był zatrudniony na stanowisku [...] w Zakładach A w K. M., gdzie w dniu [...] doznał [...]w następstwie [...] w magazynie [...]. Powołał się również na orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] w którym stwierdzono u A. S. chorobę zawodową w postaci [...] pochodzenia zawodowego. Zaakcentował, że warunkiem koniecznym dla stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie przez upoważnioną do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówkę diagnostyczną schorzenia umieszczonego w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że osoba ubiegająca się o jej stwierdzenie pracowała w warunkach ryzyka wystąpienia tej choroby, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Odwołanie od tej decyzji złożył pracodawca - Zakłady A w K. M. Powołując się na treść art. 2 pkt 13 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych zarzucił, że uszczerbek na zdrowiu A. S. nie posiada znamion [...], co wyklucza możliwość stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Zdaniem odwołującego, A. S. doznał w trakcie [...] , które zostały już wyleczone i wystąpiły u niego zaburzenia [...] wraz z pogorszeniem [...]. Tym samym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego nie wyjaśnił okoliczności, o których mowa w § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) i nie przeprowadził pełnego oraz zupełnego postępowania dowodowego.
W odpowiedzi na odwołanie A. S. wniósł o uznanie odwołania za bezzasadne. Podniósł, iż stwierdzona u niego choroba została wymieniona w poz. [...] załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) i dla jej wystąpienia nie jest konieczne doznanie urazu w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Po rozpoznaniu odwołania pracodawcy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przywołał obowiązujące przepisy w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej i podzielił w całości ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji dotyczące przebiegu pracy A. S. i jego eksponowania, w miejscu jego pracy, w dniu [...] na [...] i [...] oraz następową [...] spowodowaną [...] w magazynie [...]. Podniósł, iż wobec udokumentowania tego faktu oraz rozpoznania choroby zawodowej -[...] pochodzenia zawodowego w sprawie spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pracodawca poszkodowanego A. S. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Zaznaczył, nie ma podstaw do stwierdzenia u poszkodowanego A. S. choroby zawodowej spowodowanej[...], bowiem uległ on tylko wypadkowi przy pracy, a warunkiem koniecznym do uznania schorzenia za chorobę zawodową jest nie tylko umieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), ale również ustalenie, że to schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy przy uwzględnieniu zapisu § 2 ust. 1 tego samego rozporządzenia. Tym samym, zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, polegające na błędnym uznaniu, że poszkodowany A. S. doznał urazu, który uzasadniałby stwierdzenie u niego choroby zawodowej. Wywiódł, że z orzeczenia lekarskiego będącego podstawą do wydania zaskarżonej decyzji wynika, że poszkodowany A. S. w trakcie [...] doznał [...], a także wystąpiły u niego zaburzenia [...] i pogorszenie[...], które to dolegliwości nie można uznać za uraz w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a tym bardziej za chorobę zawodową, skoro jego badanie [...] nie wykazało odchyleń od normy.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego nie znalazł podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska ze względu na udokumentowany fakt narażenia A. S. na czynnik szkodliwy oraz rozpoznanie choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...).
A. S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i zaznaczył, że skarżący pracodawca nie wniósł żadnych zastrzeżeń do protokołu nr [...] r. ustalającego okoliczności i przyczyny wypadku w pracy, który miał miejsce w dniu [...] Nadto wywiódł, że dla wystąpienia choroby zawodowej nie jest konieczne doznanie urazu w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a łączenie nazwy choroby zawodowej jaką jest "uraz zawodowy" z definicją "urazu" stosowaną w związku z wypadkami w pracy jest bezpodstawne. Zaznaczył, iż w wyniku [...] doznał uszkodzenia narządu[...], co objawia się obniżeniem [...] w[...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie jako ustawa p.p.s.a., sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy stwierdzone orzeczeniem Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] obrażenia poszkodowanego A. S., mogą być samoistną podstawą do stwierdzenia u niego choroby zawodowej, czy też aby ją stwierdzić spełniona musi być dyspozycja art. 2 pkt 13 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 z późn. zm.). Zdaniem skarżącego pracodawcy poszkodowany A. S. doznał obrażeń nie będących urazem w rozumieniu powołanego art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, co wyklucza stwierdzenie choroby zawodowej na podstawie art. 237 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej w skrócie jako rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.
Bezspornym w sprawie jest, iż w dniu [...] w miejscu pracy poszkodowanego A. S. doszło do jego eksponowania na [...] oraz [...] i następową [...]. Tym samym nie można wykluczyć wpływu tego zdarzenia na powstanie i rozwój choroby zawodowej.
Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Przepis ten wprowadza legalną definicją choroby zawodowej i odsyła do wykazu chorób zawodowych, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w powołanym przepisie art. 237 § 1 pkt 2 K.p. Jednocześnie art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych określa dla potrzeb tej ustawy, że użyte w niej słowo "uraz" oznacza uszkodzenie tkanek ciała lub narządów człowieka wskutek działania czynnika zewnętrznego. Tym samym stworzone dla potrzeb powołanej ustawy określenie urazu nie odnosi się w żaden sposób do przesłanek stwierdzenia chorób zawodowych określonych w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy.
Przesłanki materialno-prawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza zatem wyłącznie § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik to tego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania. Nadto, wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ sanitarny obowiązany jest ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym stanie sprawy organ odwoławczy trafnie przyjął w zaskarżonej decyzji, że zdarzenie z dnia [...] zaistniałe na stanowisku pracy poszkodowanego A. S. miało miejsce w związku z jego pracą u skarżącego pracodawcy, a orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] jest orzeczeniem jednostki wymienionej w § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. i ma charakter opinii w rozumieniu art. 84 K.p.a.
W powołanym orzeczeniu lekarskim jednoznacznie stwierdzono u poszkodowanego A. S. chorobę zawodową w postaci [...] pochodzenia zawodowego, wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., jako chorobę wywołaną pracą w warunkach[...]. Tym samym spełnione zostały dwie konieczne przesłanki pozwalające uznać dane schorzenie za chorobę zawodową.
Na uwagę zasługuje okoliczność, iż skarżący pracodawca nie starał się zakwestionować orzeczenia lekarskiego, będącego opinią biegłego w rozumieniu art. 84 K.p.a., jak również nie przedstawił żadnych wątpliwości co do rzetelności jego treści. Zarzuty podniesione w skardze ograniczył jedynie do zakwestionowania interpretacji orzeczenia lekarskiego dokonanego przez organy sanitarne orzekające w niniejszej sprawie. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać należy, iż z żadnego przepisu dotyczącego chorób zawodowych nie wynika, aby dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne było wystąpienie urazu w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Dlatego nie sposób w tym zakresie podzielić koncepcji przyjętej przez skarżącego, że dla stwierdzenia choroby zawodowej koniecznym jest istnienie tego urazu. Wystąpienie tego urazu jest jedynie warunkiem koniecznym do uznania danego zdarzenia za wypadek przy pracy, co wynika wprost z legalnej definicji zawartej w art. 3 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
W tej sytuacji odniesione w skutek wypadku w pracy obrażenia poszkodowanego A. S., stwierdzone orzeczeniem Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] mogą stanowić samoistną podstawę do stwierdzenia u niego choroby zawodowej.
Skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował prawo, ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w konsekwencji przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz procesowego i to w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik. Nadto, przekonywująco uzasadnił swoje stanowisko rozstrzygając występujące w sprawie sporne zagadnienie. Zatem, wobec zaistnienia wszystkich przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, brak było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, opartej na prawidłowym orzeczeniu lekarskim, które rozpoznało u poszkodowanego A. S. chorobę zawodową w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.
Reasumując, skarga pracodawcy nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło