II OSK 698/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędzia NSA Ludwik Żukowski /spr./ Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1929/06 w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od E. P. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej WSA, Sądem lub Sądem pierwszej instancji) wyrokiem z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1929/06 oddalił skargę E. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Zawarte w uzasadnieniu wyroku główne motywy rozstrzygnięcia były następujące: zaskarżona decyzja nie narusza prawa; wydana została na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U . z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Stosownie do tego unormowania, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Poprawnie ustaliły orzekające organy Policji, że w przypadku E. P. zachodzi określona w tym przepisie przeszkoda w wydaniu pozwolenia na posiadanie broni. Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...], sygn. akt [...] E. P. został skazany za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu (z art. 284 § 3 k.k.), polegającego na przywłaszczeniu cudzej rzeczy ruchomej. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem [...]. Niezależnie od tego, skarżący został skazany karnie za inne przestępstwa: dwukrotne naruszenie praw pracowniczych (art. 218 § 1 k.k.), narażenie pracownika na niebezpieczeństwo poprzez niedopełnienie obowiązków w zakresie b.h.p. (art. 220 § 1 k.k.) oraz za poświadczenie nieprawdy (art. 271 § 1 k.k.). Kary za popełnienie tych przestępstw orzeczono wyrokami Sądu Rejonowego w K. z dnia [...], sygn. akt [...] oraz z dnia [...], sygn. akt [...]. Przedstawione naruszenia prawa, a w szczególności popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, powoduje, że skarżący nie daje gwarancji, iż nie użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprawdzie zawarte w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wyliczenie przypadków zajścia tego rodzaju obawy ma charakter przykładowy, to jednak podkreślić należy, iż nie ma bardziej realnej obawy użycia broni z naruszeniem porządku i bezpieczeństwa publicznego niż potwierdzona skazującym wyrokiem sądu karnego. Od posiadacza broni wymaga się nieskazitelnej postawy; broń jest towarem szczególnie reglamentowanym i jej posiadanie nie należy do dóbr konstytucyjnie zagwarantowanych. Opisany wyrok WSA zaskarżony został skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pełnomocnika skarżącego. Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu prawa materialnego w postaci art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że popełnienie przestępstw nie stanowi samo w sobie negatywnej przesłanki udzielenia pozwolenia na posiadanie broni. Od organów Policji wymaga się wykazania uzasadnionej obawy, iż użycie broni może nastąpić w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie pełnomocnika skarżącego tylko niektóre przypadki skazania karnego mogą powodować powstanie określonej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przeszkody w udzieleniu pozwolenia. Charakter przestępstwa musiałby wskazywać, że korzystanie przez skazanego z broni będzie prowadziło do kolejnych czynów naruszających porządek publiczny lub bezpieczeństwo. Przestępstwa popełnione przez E. P. nie zostały popełnione z użyciem niebezpiecznych narzędzi, broni, ani przemocy. Cechy charakteru skarżącego (zrównoważenie, brak porywczości i zachowań wybuchowych, nienadużywanie alkoholu) nie pozwalają na doszukanie się bezpośredniego związku pomiędzy popełnionymi przestępstwami a sposobem korzystania z broni w przyszłości. Brak takiego związku powoduje, że zaskarżone do Sądu pierwszej instancji decyzje podlegały uchyleniu jako niezgodne z prawem. Wedle oceny pełnomocnika skarżącego posiadanie broni należy do konstytucyjnych praw obywatela. Organy Policji nie mogą więc prowadzić zbyt restrykcyjnej polityki w sferze orzecznictwa w sprawach pozwoleń na broń, tym bardziej, że broń, o którą ubiega się skarżący ma służyć do celów myśliwskich. Łowieckie przeznaczenie broni utrudnia naruszenie przy jej pomocy bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, względnie o uchylenie tego wyroku i rozpoznanie skargi skierowanej do WSA; pełnomocnik wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Pełnomocnik Komendanta Głównego Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną podtrzymał zaprezentowane wcześniej w decyzji stanowisko; dodał ponadto, iż w Rzeczypospolitej Polskiej prawo do posiadania broni nie należy do wolności konstytucyjnych. Broń nie jest powszechną rzeczą i osoby posiadające ją muszą dawać gwarancję, że nie będą dopuszczać się naruszeń porządku i bezpieczeństwa publicznego. Skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu zostało w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wprost wymienione, jako jedna z okoliczności rodzących uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W konkluzji uzasadnienia skargi kasacyjnej Pełnomocnik Komendanta Głównego Policji wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U . Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a .) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skarga kasacyjna została sporządzona i wniesiona przez należycie umocowanego pełnomocnika skarżącego w rozumieniu art. 175 § 1 p.p.s.a . Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U . z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Decyzja organu Policji wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją związaną. Z regulacji tej wynikają dla organów dwa nakazy: 1) nakaz odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni, jeżeli wystąpi uzasadniona obawa, że osoba ubiegająca się o pozwolenie może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz 2) nakaz traktowania osoby skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu, jako osoby, co do której istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W toku postępowania organy ustaliły, że E. P. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...], sygn. akt [...] został skazany za przestępstwo z art. 284 § 3 k.k., polegające na przywłaszczeniu cudzej rzeczy ruchomej (k. nr 18 akt administracyjnych). Przestępstwo to zostało uregulowane w rozdziale XXXV k.k., zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko mieniu". Niezależnie od tego skarżący został skazany także za cztery inne przestępstwa, o czym świadczy informacja z Krajowego Rejestru Karnego i prośba o ułaskawienie (k. nr 1 i 18 akt administracyjnych). Organy Policji nie miały w rozpatrywanej sprawie żadnych możliwości wyboru wyniku postępowania. Obowiązane były wydać decyzje odmawiające wydania pozwolenia na broń. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji sam ustawodawca rozstrzygnął, iż prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu rodzi uzasadnioną obawę użycia przez skazanego broni w sposób sprzeczny z prawem. Rolą organu jest wyłącznie ustalenie faktu prawomocnego skazania. Odmowa wydania pozwolenia na posiadanie broni nie może być w takich warunkach uzależniona od wartościowania postawy etyczno-moralnej lub cech charakteru zainteresowanego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2007 r., VI SA/Wa 340/07, niepubl.). Argumenty skargi kasacyjnej dotyczące nakazu badania związku pomiędzy zajściem obawy użycia broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu z rodzajem i okolicznościami popełnienia przestępstwa mogły być uzasadnione w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2003 r., tj. przed wejściem w życie art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu (Dz.U . Nr 52, poz. 451 ze zm.). W poprzednim stanie prawnym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w przykładowym katalogu uzasadnionych obaw wymieniał wyłącznie przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub groźby; w pozostałych przypadkach wynik postępowania uzależniony był od wszechstronnego wykazania przez organ, że ustalona okoliczność (w tym także popełnione przestępstwo innego rodzaju) rodzi uzasadnioną obawę użycia broni w sposób naruszający bezpieczeństwo lub porządek publiczny. Prawo do posiadania broni nie jest wolnością konstytucyjną; jest atrybutem władztwa państwowego. System pozwoleń na broń stanowi wyjątek od generalnej zasady zakazu posiadania broni i amunicji przez obywatela. Z tych powodów zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie mógł być uwzględniony. Z wyłożonych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a ., wobec nieustalenia żadnego z przypadków określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a . oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach postępowania zlazło oparcie w treści art. 204 pkt 1 p.p.s.a.