I SA/Po 1167/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-01-10
Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Katarzyna Nikodem, Gabriela Gorzan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji określającej podatek dochodowy od osób fizycznych, jeśli organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób wystarczający stanu faktycznego dotyczącego charakteru budynku budowanego przez podatników, co mogło skutkować rażącym naruszeniem prawa materialnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Dyrektor Izby Skarbowej nie wyjaśnił w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy dotyczącego charakteru budynku budowanego przez skarżących. Brak wystarczających ustaleń w zakresie tego, czy budynek miał charakter letniskowy, czy mieszkalny, uniemożliwił prawidłowe rozstrzygnięcie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a tym samym mógł prowadzić do rażącego naruszenia prawa materialnego.Stan faktyczny
Małżonkowie W. wystąpili o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za 2000 rok, powołując się na ulgę budowlaną. Urząd Skarbowy odmówił, uznając budynek za letniskowy, co wykluczało ulgę. Po odmowie stwierdzenia nieważności decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej, sprawa trafiła do WSA. Skarżący zarzucali organom błędną interpretację przepisów i nieuwzględnienie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska /spr./ Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi S. i W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...], /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan
Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]. określił małżonkom S. i W. W. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 rok w wysokości [...].zł, zaległość podatkową w wysokości [...].oraz odsetki za zwłokę w kwocie [...].. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że podatnicy [...].. wystąpili o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2000 w związku z poniesieniem w tymże roku wydatków na cele mieszkaniowe, tj. budowę domu jednorodzinnego w miejscowości S . Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy M. działka, na której podatnicy podjęli budowę domu przeznaczona jest pod budownictwo letniskowe. Z dokumentacji opisu technicznego projektu budynku oraz z pozwolenia na budowę wynika, że jest on przeznaczony na dom wypoczynkowy dla 3 osób.
Mając na względzie powyższe ustalenia organ podatkowy stwierdził, że w myśl przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnikom nie przysługuje ulga z tytułu budynku letniskowego, wobec czego brak podstaw do stwierdzenia nadpłaty.
Od decyzji powyższej nie wniesiono odwołania wobec czego po upływie terminu do jego wniesienia – przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Pismem z dnia [...].., działając na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacji podatkowej, podatnicy wystąpili do Dyrektora Izby Skarbowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji określającej należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 rok.
W uzasadnieniu wniosku małżonkowie W. podali, że od dnia [...].roku zamieszkują na stałe w S. są tam zameldowani na pobyt stały, co według podatników oznacza, że zrealizowane zostały własne potrzeby mieszkaniowe. Zdaniem stron organ podatkowy I instancji źle zinterpretował przepisy ustawy podatkowej, które uprawniały do zmniejszenia podatku dochodowego. W związku z tym podatnicy zarzucili decyzji Urzędu Skarbowego rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 27a ust. 1 pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) po przez błędną jego interpretację i zastosowanie.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...].. Nr [...]. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego z dnia [...].. Nr [...].określającej należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 rok oraz zaległość podatkową w tym podatku, nie znalazł bowiem przesłanek uzasadniających zastosowanie tej instytucji prawa. Organ podatkowy II instancji rozpatrując przedmiotową sprawę powołał się na prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2003 roku sygn. akt I S.A./Po 155/02, w którym Sąd oddalił skargę małżonków W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...].. nr [...]., utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...].. nr [...]. w tej samej kwestii tylko dotyczącą 1999 roku.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej ocena prawna w sprawie ulgi budowlanej zawarta w cytowanym orzeczeniu odnosi się do całej inwestycji, a zatem wywiera również skutek w 2000 roku, w którym strona chciała skorzystać z odliczenia z tytułu dużej ulgi budowlanej, w zakresie poniesionych wydatków mieszkaniowych dotyczących budowy budynku mieszkalnego w S., a które to odliczenie jej nie przysługuje.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie wskazując ponownie argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego Ponadto małżonkowie W. podnieśli lekceważenie przez organ podatkowy stanu faktycznego oraz orzeczenia Sądu Najwyższego o sygn. akt III RN207/2000 z dnia 12 lipca 2000 roku. Zdaniem strony, cytowany wyrok jest istotny dla sprawy, gdyż dotyczy identycznej sprawy.
Dyrektor Izby Skarbowej , na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit c ustawy Ordynacji podatkowej decyzją z dnia [...].. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego .
Na powyższą decyzję, małżonkowie W. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie oraz uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]..
Skarżący w uzasadnieniu zawartym w skardze podnoszą zarzut naruszenia art. 247 § 1 punkt 3 Ordynacji podatkowej i wskazują na błędna wykładnię i zastosowanie, przez organy podatkowe, przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit b Ordynacji podatkowej
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej , przedstawione przez stronę zarzuty i fakty nie stanowią podstawy dla uznania, że decyzja z dnia [...].. nr [...].zawiera wadę, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej Stan faktyczny sprawy i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa wyraźnie, jego zdaniem, wskazują na zasadność rozstrzygnięcia i zastosowania przepisów prawa w ostatecznej decyzji Urzędu Skarbowego
Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, do czego zobowiązuje sąd administracyjny przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze m.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwrócić należy uwagę na regulację prawną zawartą w art. 120, 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, które obligują organy podatkowe do działania na podstawie przepisów prawa, a także do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu zebrania materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Prawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego warunkuje bowiem prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
W ocenie składu orzekającego organ podatkowy rozpatrując wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji określającej im zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. nie wyjaśnił w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, wobec czego nie mógł stanowczo stwierdzić, czy decyzja I instancji nie jest dotknięta wadą nieważności . Istotna w rozpatrywanej sprawie w aspekcie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest okoliczność dotycząca oceny w roku 2000 charakteru budynku budowanego przez skarżących.
Nie budzi wątpliwości fakt, że małżonkowie W. uzyskali od Burmistrza Gminy M. decyzję z dnia [...].. o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, z treści której wynika, że zgodnie z wnioskiem W.W. w sprawie budowy budynku letniskowego w S. w. w. organ ustalił, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu pod budownictwo letniskowe, warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie budowy budynku letniskowego. Decyzja ta stanowiła podstawę do uzyskania pozwolenia na budowę, które Starosta C. wydał w dniu [...].. Pozwolenie to obejmowało budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w S.
Zauważyć należy ,że pojęcie "budynek mieszkalny" w prawie budowlanym, obejmuje również dom letniskowy.
Przed wydaniem decyzji z dnia [...].. Urząd Skarbowy uzyskał od Starosty C. wyjaśnienia (pismo z dnia [...].. k. 25 akt podatkowych), z którego m. in. wynika, że plan zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy M. dla miejscowości S. przewidywał możliwość budowy budynków mieszkalno – letniskowych bez jakichkolwiek ograniczeń do całorocznego zamieszkania, oraz, że W.W. złożył wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego do całorocznego zamieszkania i pozwolenie takie otrzymał.
W świetle powyższego daje się zauważyć niespójność stanowiska Starosty C. ze stanowiskiem Burmistrza Gminy M.. Sprzeczności tych stanowisk nie wyjaśniono w sposób wystarczający, mimo uzyskania pisma od Burmistrza Gminy M. z dnia [...]. 2001r. o przeznaczeniu działki małżonków W. pod budownictwo letniskowe.
Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z postanowieniem przepisu art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej w uzasadnionym przypadku, tak jak w niniejszej sprawie, organ podatkowy mając wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy mógł również przeprowadzić dowód przeciw dokumentom Burmistrza Gminy M. bądź Starosty C.. Uzasadnione było również uzyskanie stanowiska organu nadzoru budowlanego co do charakteru budynku skarżących (mieszkalny lub letniskowy).
Brak wskazanych wyżej ustaleń świadczy o naruszeniu przepisów art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, co z kolei może rzutować na rażące naruszenie art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 27 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Innymi słowy bez dokonania koniecznych ustaleń organ podatkowy nie mógł rozstrzygnąć, czy w sprawie nastąpiło rażące naruszenie prawa materialnego. Wskazać także należy, że z oświadczenia małżonków i dokumentów potwierdzających zameldowanie, dołączonych do wniosku z [...].. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji I instancji, których jednak brak w aktach podatkowych niniejszej sprawy wynika, że zamieszkują oni w wybudowanym domu w S., gdzie są zameldowaniu na pobyt stały.
W świetle powyższego Dyrektor Izby Skarbowej winien przed rozstrzygnięciem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego ustalić rzeczywisty stan faktyczny sprawy i tym samym ustalić, czy budynek skarżących w S. ma charakter budynku letniskowego, czy budynku zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe małżonków W., bowiem kwestia ta przesądza o prawidłowym stosowaniu przez organ podatkowy prawa materialnego tj. powołanego przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 27 lipca 1991r. Istotna w sprawie jest także w kwestii oceny charakteru budynku, również w trakcie jego budowy w 2000r., treść zaświadczenia dotyczącego zakończenia budowy w. budynku i stwierdzenia gotowości obiektu budowlanego do użytkowania.
W tej sytuacji odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego była co najmniej przedwczesna skoro wcześniej nie wyjaśniono, czy decyzja ta nie narusza w sposób rażący powołanego przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. "b". Istotne w sprawie jest bowiem wyjaśnienie, czy w sprawie zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej tj. rażące naruszenie prawa nie na skutek interpretacji tego przepisu, co nie uzasadniłoby wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w nadzwyczajnym trybie, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, lecz wobec nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przez to nieuwzględnienie prawa skarżących do tzw. ulgi budowlanej.
Nadmienić także należy, że – zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych – przyjmuje się, że budowa domu letniskowego automatycznie nie wyklucza możliwości skorzystania przez jego właściciela z prawa do ulgi budowlanej (vide np. wyrok sygn. akt I SA/Po 4192/01 i 4193/01).
Z wyżej powołanych względów uznając, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, Sąd jako nie związany zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" powołanej ustawy orzekł jak w sentencji.
/-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan
AR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło